Soru

Zorluk: OrtaPara Arzı Tanımları (M1, M2, M3)

Ekonomide paranın likidite derecesine göre yapılan sınıflandırmalar ve parasal büyüklüklerin sektörel kapsamı göz önüne alındığında; en dar tanımlı para arzı (M1M1) hesaplanırken aşağıdaki kalemlerden hangisi kapsam dışında tutulur?

  1. A
    Dolaşımdaki para
  2. B
    Hanehalkının bankalardaki vadesiz Türk lirası mevduatları
  3. C
    Finansal olmayan kuruluşların vadesiz yabancı para mevduatları
  4. Merkezi yönetime ait vadesiz mevduatlarCevap
  5. E
    Yerel yönetimlerin bankalarda tuttukları vadesiz mevduatlar

Cevap

Merkezi yönetime ait vadesiz mevduatlar, para arzı tanımlarında 'para tutan sektör' kapsamında yer almadığı için M1M1 ve diğer para arzı büyüklüklerine dahil edilmez.
Para arzı tanımları (M1, M2, M3), ekonomideki 'para tutan sektörlerin' elindeki likiditeyi ölçer. Merkezi yönetim (bakanlıklar, genel bütçeli idareler vb.), para arzı metodolojisinde bu kapsamın dışında tutulur. Dolayısıyla merkezi yönetime ait mevduatlar hiçbir para arzı tanımına (M1M1, M2M2 veya M3M3) dahil edilmez.

Adım Adım Çözüm

1
M1M1 para arzının bileşenlerini belirle.
M1=Dolas¸ımdaki Para+Vadesiz MevduatlarM1 = \text{Dolaşımdaki Para} + \text{Vadesiz Mevduatlar} (TL ve YP).
En dar tanımlı para arzının neleri kapsadığını anlamak için temel formül kullanılır.
2
Parasal büyüklüklerin sektörel kapsamını (para tutan sektörler) analiz et.
Para tutan sektörler; hanehalkı, finansal olmayan kuruluşlar, yerel yönetimler ve sosyal güvenlik kurumlarıdır.
Para arzı, sadece ekonomideki belirli aktörlerin elindeki likiditeyi ölçer.
3
Hangi birimlerin 'dışlanan sektör' olduğunu tespit et.
Merkezi yönetim (merkezi bütçeli idareler) ve bankalararası mevduatlar kapsam dışıdır.
Merkezi yönetim, bütçe politikaları gereği para arzı ölçümünde harcama yapabilen 'tutan' birimden ziyade 'idare eden' birim olarak görülür.

Anahtar Kavram

Para Arzında Sektörel Kapsam ve Merkezi Yönetim İstisnası

İpuçları

1
Para arzı hesaplanırken her mevduat hesabı dahil edilmez; parayı kimin tuttuğu önemlidir.
2
M1M1 tanımında yer alan 'para tutan sektörler' hanehalkı ve özel şirketleri kapsar ancak devletin tüm organlarını kapsamaz.
3
Merkezi bütçe kapsamındaki idarelerin mevduatları, bankalararası mevduatlarla birlikte para arzı ölçümlerinde devre dışı bırakılır.

Daha Fazla Pratik

Merkezi yönetim mevduatları ile sosyal güvenlik kurumu mevduatlarının para arzındaki farkını inceleyen bir soruyla pekiştirme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla