McKinnon ve Shaw tarafından geliştirilen finansal serbestleşme tezi, faiz tavanlarının kaldırılmasının tasarrufları ve yatırım verimliliğini artıracağını öne sürmektedir. Ancak Joseph Stiglitz ve Andrew Weiss, asimetrik enformasyonun (bilgi eksikliği/eşitsizliği) piyasa mekanizmalarını bozduğu durumlarda, faiz oranlarının serbestleşmesinin her zaman etkin bir kaynak dağılımı sağlamayabileceğini savunmuştur. Stiglitz-Weiss modeline göre, asimetrik enformasyonun varlığı durumunda, bankaların faiz oranlarını piyasa dengesinin (market-clearing) altında tutarak 'kredi tayınlaması' (credit rationing) yoluna gitmelerinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Faiz oranlarındaki artışın, düşük riskli borçluları piyasadan uzaklaştırarak ters seçime; borçluların ise daha riskli projeleri tercih etmesine yol açarak ahlaki tehlikeye neden olması ve bankanın beklenen getirisini azaltmasıCevap
- BFinansal serbestleşme sonrası hanehalkı likidite tercihlerinin artması sonucunda bankacılık sistemine aktarılan fon arzının beklenen seviyenin altında kalması
- CYüksek faiz oranlarının, paranın sermaye ile olan 'tamamlayıcılık' (complementarity) ilişkisini bozarak yatırımcıların öz kaynak kullanımını zorunlu kılması
- DKayıt dışı (enformel) finansal piyasaların, kurumsal piyasalara göre daha düşük operasyonel maliyet sunması nedeniyle fonların sistem dışına kayması
- EBankaların, serbestleşme sonucu artan fon maliyetlerini karşılayabilmek amacıyla kredi riskini minimize etmek için yalnızca kamu kesimi kağıtlarına yönelmesi
Cevap
Faiz oranlarındaki artışın, borçlu portföyünün kalitesini bozarak (ters seçim) ve borçluların risk alma eğilimini artırarak (ahlaki tehlike) bankanın beklenen getirisini düşürmesi nedeniyle bankaların faizleri denge seviyesinin altında tutmasıdır.
Doğru yanıt, asimetrik enformasyonun piyasa üzerindeki bozucu etkisine odaklanır. Faiz oranları yükseldiğinde, yalnızca yüksek riskli projeleri olan borçlular borçlanmaya devam eder (ters seçim) ve borçluların iflas olasılığı artar (ahlaki tehlike). Bu durum bankanın beklenen getirisini düşürdüğü için banka faizi piyasa denge seviyesine () yükseltmek yerine daha düşük bir optimal seviyede () sabitler ve kredi talebinin tamamını karşılamaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Stiglitz-Weiss Kredi Tayınlaması ve Asimetrik Enformasyon Eleştirisi
İpuçları
1
Bankaların faiz artışından neden korkabileceğini düşünün.
2
Bilgi eksikliği durumunda, yüksek faiz ödemeye razı olan borçlu tipi hakkında bir çıkarım yapın.
3
Ters seçim (adverse selection) ve ahlaki tehlike (moral hazard) kavramlarının banka getirisi üzerindeki negatif etkisini hatırlayın.
Daha Fazla Pratik
McKinnon-Shaw modelinin 'Tamamlayıcılık Hipotezi' ile Neo-Yapısalcıların 'Enformel Piyasa' eleştirilerini karşılaştıran bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s