Milli Gelir Belirlenmesi ve Basit Keynesyen Model

77 soru

Soru 41Soru

Hükümet harcamalarının ve otonom vergilerin bulunduğu dışa kapalı bir ekonomide; tüketim fonksiyonu C=500+0,75YdC = 500 + 0,75Y_d, otonom yatırım harcamaları I=300I = 300, kamu harcamaları G=400G = 400 ve otonom vergiler T=200T = 200 birimdir. Tam istihdam gelir düzeyinin (YfY_f) 4600 birim olduğu varsayıldığında, ekonomideki deflasyonist açığı kapatmak ve tam istihdam gelir düzeyine ulaşmak için kamu harcamalarının (GG) kaç birim artırılması gerekmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 100

Cevap

Ekonomideki deflasyonist açığı kapatmak için kamu harcamaları 100 birim artırılmalıdır.
Denge milli gelir düzeyi 4200 olarak hesaplanmıştır. Tam istihdam düzeyi olan 4600'e ulaşmak için milli gelirin 400 birim artması gerekmektedir. Marjinal tüketim eğilimi 0,75 olduğunda harcama çarpanı 4'tür. 400 birimlik gelir artışı için kamu harcamalarının 400/4=100400 / 4 = 100 birim artırılması yeterlidir. Bu 100 birimlik miktar aynı zamanda ekonomideki deflasyonist açığı temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Denge Milli Gelir Düzeyini (YeY_e) hesaplayın.
Y=4200Y = 4200
Denge koşulu Y=C+I+GY = C + I + G formülünde verilerin yerine konulması gerekir: Y=[500+0,75(Y200)]+300+400Y=1050+0,75Y0,25Y=1050Y=4200Y = [500 + 0,75(Y - 200)] + 300 + 400 \Rightarrow Y = 1050 + 0,75Y \Rightarrow 0,25Y = 1050 \Rightarrow Y = 4200.
2
Tam istihdam gelir düzeyi ile mevcut denge arasındaki hasıla açığını (Y∆Y) bulun.
Y=400∆Y = 400
Tam istihdam geliri ile denge geliri arasındaki fark kapatılması gereken toplam üretim miktarını gösterir: 46004200=4004600 - 4200 = 400.
3
Harcama çarpanını (kgk_g) hesaplayın.
kg=4k_g = 4
Dışa kapalı bir ekonomide harcama çarpanı 1/(1c)1 / (1 - c) formülü ile bulunur: 1/(10,75)=1/0,25=41 / (1 - 0,75) = 1 / 0,25 = 4.
4
Gerekli kamu harcaması artışını (G∆G) hesaplayın.
G=100∆G = 100
Harcama değişikliği ile hasıla değişikliği arasındaki ilişki Y=kg×G∆Y = k_g \times ∆G şeklindedir: 400=4×GG=100400 = 4 \times ∆G \Rightarrow ∆G = 100.

Anahtar Kavram

Keynesyen Çapraz modelinde otonom harcamalardaki bir artış, çarpan katsayısı kadar milli geliri artırır; tam istihdama ulaşmak için gereken harcama artışı deflasyonist açığa eşittir.

İpuçları

1
Önce mevcut denge gelirini (YeY_e) bulmak için Y=C+I+GY = C + I + G eşitliğini kullanın.
2
Unutmayın ki tüketim fonksiyonundaki gelir, harcanabilir gelirdir (Yd=YTY_d = Y - T).
3
Harcama çarpanı 1/(10,75)=41 / (1 - 0,75) = 4 değerine sahiptir. Geliri 400 birim artırmak için gereken otonom harcama artışını bulun.

Daha Fazla Pratik

Vergi çarpanı ile harcama çarpanı arasındaki farkı ve dengeli bütçe çarpanının etkilerini incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 42Soru

Dışa kapalı bir ekonomide tüketim fonksiyonu C=300+0,8YdC = 300 + 0,8Y_d, otonom yatırım harcamaları I=200I = 200 birim, kamu harcamaları G=250G = 250 birim ve gelir vergisi oranı t=0,25t = 0,25 olarak belirlenmiştir. Buna göre, basit Keynesyen model çerçevesinde ekonominin denge milli gelir düzeyi kaç birimdir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1875

Cevap

Ekonominin denge milli gelir düzeyi 1875 birimdir.
Verilen değerler Y=C+I+GY = C + I + G denkleminde yerine konulduğunda; vergi sonrası kullanılabilir gelirin tüketim üzerindeki etkisiyle birlikte toplam harcama doğrusu AE=750+0,6YAE = 750 + 0,6Y olarak bulunur. Bu doğrunun 4545 derecelik doğruyu kestiği noktada milli gelir 18751875 birim olarak hesaplanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kullanılabilir gelir (YdY_d) ve tüketim fonksiyonunu gelire bağlı olarak ifade edin.
Yd=YtY=Y(10,25)=0,75YY_d = Y - tY = Y(1 - 0,25) = 0,75Y. Buradan C=300+0,8(0,75Y)=300+0,6YC = 300 + 0,8(0,75Y) = 300 + 0,6Y elde edilir.
Denge milli gelirini bulmak için tüketimin kullanılabilir gelir yerine toplam gelir cinsinden yazılması gerekir.
2
Toplam harcama (AEAE) fonksiyonunu oluşturun.
AE=C+I+G=(300+0,6Y)+200+250=750+0,6YAE = C + I + G = (300 + 0,6Y) + 200 + 250 = 750 + 0,6Y.
Modeldeki tüm harcama bileşenlerinin toplamı, toplam talebi (harcamayı) belirler.
3
Denge koşulunu (Y=AEY = AE) uygulayarak milli geliri çözün.
Y=750+0,6Y0,4Y=750Y=1875Y = 750 + 0,6Y \Rightarrow 0,4Y = 750 \Rightarrow Y = 1875.
Keynesyen modelde denge, toplam üretimin toplam harcamalara eşit olduğu noktada gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Keynesyen Çapraz (Denge Milli Gelirin Belirlenmesi)

İpuçları

1
Denge koşulunu Y=C+I+GY = C + I + G şeklinde yazarak başlayın.
2
Tüketim fonksiyonundaki YdY_d terimi yerine (Y0,25Y)(Y - 0,25Y) yazarak tüketimi doğrudan toplam gelir (YY) cinsinden ifade edin.
3
Harcama çarpanını k=11c(1t)k = \frac{1}{1 - c(1 - t)} formülüyle hesaplayıp otonom harcamalar toplamıyla çarpmayı deneyin.

Daha Fazla Pratik

Vergi oranı sıfır olsaydı veya otonom bir vergi (T0T_0) eklenseydi denge gelirinin nasıl değişeceğini hesaplayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Harcama çarpanı yöntemi kullanılabilir: Çarpan k=11c(1t)=110,8(10,25)=110,6=2,5k = \frac{1}{1 - c(1 - t)} = \frac{1}{1 - 0,8(1 - 0,25)} = \frac{1}{1 - 0,6} = 2,5 olarak bulunur. Otonom harcamalar toplamı A=C0+I+G=300+200+250=750A = C_0 + I + G = 300 + 200 + 250 = 750 birimdir. Denge milli geliri Y=k×A=2,5×750=1875Y = k \times A = 2,5 \times 750 = 1875 birimdir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 43Soru

Makro iktisat analizinde, yatırım harcamalarının faiz oranındaki değişimlere karşı sergilediği hassasiyetin (faize duyarlılık katsayısının) artması durumunda, dikey eksende faiz oranının (rr) ve yatay eksende yatırım miktarının (II) yer aldığı bir grafiksel gösterimde yatırım fonksiyonu eğrisi nasıl değişir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eğri yatıklaşır.

Cevap

Eğrinin yatıklaşması
Yatırım fonksiyonu dikey eksende faiz oranı (rr), yatay eksende yatırım (II) olacak şekilde çizildiğinde eğimi 1/d-1/d olur. Yatırımların faize duyarlılığını temsil eden 'dd' katsayısı arttığında, bu oran küçülür. Matematiksel olarak eğim değerinin küçülmesi, geometrik olarak yatırım eğrisinin dikey eksenden uzaklaşarak yatıklaşması sonucunu doğurur.

Adım Adım Çözüm

1
Yatırım fonksiyonu denkleminin yazılması
I=I0drI = I_{0} - dr
Yatırımın faiz ve otonom bileşenlerle olan ilişkisini matematiksel olarak tanımlamak gerekir.
2
Faiz oranının (rr) dikey eksen olduğu durumda eğimin belirlenmesi
r=I0d1dIr = \frac{I_{0}}{d} - \frac{1}{d}I denkleminden hareketle eğim =1d= -\frac{1}{d}
Grafiksel analizde eksenlerdeki değişkenlere göre fonksiyonun türevi (eğimi) geometrik şekli belirler.
3
Duyarlılık katsayısı (dd) artışının eğime etkisinin analizi
dd katsayısı arttığında, 1d\frac{1}{d} değeri küçülür.
Duyarlılık arttıkça, faizdeki küçük bir değişim yatırımlarda daha büyük bir değişime yol açar; bu da eğimin azalması demektir.
4
Geometrik sonucun yorumlanması
Eğimin azalması grafikte eğrinin yatıklaşması anlamına gelir.
Daha düşük eğim değeri, geometrik olarak daha yatay bir seyir ifade eder.

Anahtar Kavram

Yatırımın Faize Duyarlılığı ve Fonksiyonun Eğimi

İpuçları

1
Yatırım fonksiyonunun matematiksel ifadesini ve eksenlerdeki değişkenleri hatırlayın.
2
Eğimin duyarlılık katsayısı (dd) ile olan ilişkisinin ters orantılı (1/d1/d) olduğunu düşünün.
3
dd katsayısının artması, faizdeki ufak bir düşüşün yatırımları çok daha fazla artırması demektir; bu da grafiğin daha 'yayvan' veya 'yatay' hale gelmesine yol açar.

Daha Fazla Pratik

Yatırım harcamalarındaki otonom bir artışın (örneğin iyimser bekleyişler) eğriyi nasıl kaydırdığını ve bu durumun IS eğrisi üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Esneklik kavramını kullanabilirsiniz: Yatırımların faiz esnekliği arttıkça, talep eğrilerinde olduğu gibi, miktar tepkisi güçlendiği için eğri daha yatık bir görünüm kazanır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 44Soru

Dışa açık bir ekonomiye ilişkin makroekonomik değişkenler aşağıdaki gibi tanımlanmıştır:

- Tüketim Fonksiyonu: C=400+0,75YdC = 400 + 0,75Y_d
- Yatırım Harcamaları: I=200I = 200
- Kamu Harcamaları: G=300G = 300
- Net Vergiler: T=0,20YT = 0,20Y
- İhracat: X=150X = 150
- İthalat Fonksiyonu: M=50+0,10YM = 50 + 0,10Y

Hükümetin genişletici bir maliye politikası izleyerek kamu harcamalarını (GG) 200200 birim artırması durumunda, ekonominin yeni toplam harcama (AEAE) fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: AE=1200+0,50YAE = 1200 + 0,50Y

Cevap

Ekonominin yeni toplam harcama fonksiyonu AE=1200+0,50YAE = 1200 + 0,50Y şeklindedir.
Toplam harcama fonksiyonu (AEAE), ekonomideki otonom harcamaların toplamı ile uyarılmış harcamaların bileşiminden oluşur. Yeni durumda otonom harcamalar 400(C0)+200(I)+500(Gyeni)+150(X)50(M0)=1200400 (C_0) + 200 (I) + 500 (G_{yeni}) + 150 (X) - 50 (M_0) = 1200 birimdir. Fonksiyonun eğimi ise c(1t)mc(1-t) - m formülüyle 0,75(10,20)0,10=0,500,75(1-0,20) - 0,10 = 0,50 olarak bulunur. Bu iki değer birleştirildiğinde AE=1200+0,50YAE = 1200 + 0,50Y sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Harcanabilir gelir (YdY_d) üzerinden uyarılmış tüketimi belirleyin.
C=400+0,75(Y0,20Y)=400+0,60YC = 400 + 0,75(Y - 0,20Y) = 400 + 0,60Y
Vergiler gelire bağlı olduğu için marjinal tüketim eğilimi gelir üzerinden yeniden hesaplanmalıdır.
2
Yeni kamu harcamaları (GG) miktarını hesaplayın.
Gyeni=300+200=500G_{yeni} = 300 + 200 = 500
Hükümet harcamaları 200200 birim artırmıştır.
3
Toplam harcama (AEAE) denklemini kurun.
AE=C+I+G+(XM)AE = C + I + G + (X - M)
Dışa açık ekonomide toplam harcama tüm bileşenlerin toplamına eşittir.
4
Bileşenleri yerleştirerek fonksiyonu sadeleştirin.
AE=(400+0,60Y)+200+500+150(50+0,10Y)=1200+0,50YAE = (400 + 0,60Y) + 200 + 500 + 150 - (50 + 0,10Y) = 1200 + 0,50Y
Otonom değerler toplanırken, gelire bağlı (YY) terimler kendi aralarında işleme sokulur.

Anahtar Kavram

Toplam Harcama Fonksiyonu (AE) ve Eğim Bileşenleri
Soru 45Soru

Keynesyen bir ekonomide, harcanabilir gelir (YdY_d) düzeyi 5.0005.000 TL iken tasarrufların sıfır olduğu (S=0S = 0) ve marjinal tüketim eğiliminin (MPCMPC) 0,800,80 olduğu saptanmıştır. Bu verilere göre, söz konusu ekonominin tasarruf fonksiyonu (SS) aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: S=1.000+0,2YdS = -1.000 + 0,2Y_d

Cevap

Tasarruf fonksiyonu S=1.000+0,2YdS = -1.000 + 0,2Y_d şeklindedir.
Doğru cevap olan ifade, otonom tüketimin negatif değerini (1.000-1.000) sabit terim olarak kullanmakta ve marjinal tasarruf eğilimini (10,8=0,21 - 0,8 = 0,2) gelir katsayısı olarak belirlemektedir. Bu yapı, gelirin 5.0005.000 olduğu noktada tasarrufun sıfır olmasını sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Otonom tüketim düzeyini (C0C_0) bulunuz.
C0=1.000C_0 = 1.000
S=0S = 0 olduğu noktada tüketim gelire eşittir (C=Yd=5.000C = Y_d = 5.000). Tüketim fonksiyonu C=C0+cYdC = C_0 + cY_d formülünde veriler yerine konulduğunda: 5.000=C0+0,80(5.000)5.000=C0+4.000C0=1.0005.000 = C_0 + 0,80(5.000) \Rightarrow 5.000 = C_0 + 4.000 \Rightarrow C_0 = 1.000 bulunur.
2
Marjinal tasarruf eğilimini (MPSMPS) hesaplayınız.
MPS=0,20MPS = 0,20
Marjinal tüketim eğilimi (MPCMPC) ile marjinal tasarruf eğiliminin (MPSMPS) toplamı bire eşittir (MPC+MPS=1MPC + MPS = 1). Buradan MPS=10,80=0,20MPS = 1 - 0,80 = 0,20 elde edilir.
3
Tasarruf fonksiyonunu oluşturunuz.
S=1.000+0,2YdS = -1.000 + 0,2Y_d
Tasarruf fonksiyonu S=C0+(1c)YdS = -C_0 + (1-c)Y_d genel formuna sahiptir. Bulunan C0C_0 ve MPSMPS değerleri yerine yazıldığında sonuç ortaya çıkar.

Anahtar Kavram

Tasarruf Fonksiyonunun Türetilmesi

İpuçları

1
Tasarrufların sıfır olduğu noktada tüketimin harcanabilir gelire eşit olduğunu hatırlayınız.
2
Önce tüketim fonksiyonundaki otonom tüketim (C0C_0) değerini bulup, sonra tasarruf fonksiyonundaki sabit terimin C0-C_0 olacağını düşününüz.
3
Tasarruf fonksiyonunun eğiminin MPSMPS olduğunu ve MPC+MPS=1MPC + MPS = 1 eşitliğinden MPSMPS değerine ulaşılabileceğini unutmayınız.

Daha Fazla Pratik

Tasarruf fonksiyonu verildiğinde, ortalama tasarruf eğiliminin (APSAPS) gelir düzeyi arttıkça nasıl değiştiğini analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 46Soru

Bir ülke ekonomisine ilişkin makroekonomik veriler şu şekildedir:

- Marjinal tüketim eğilimi (cc): 0,800,80
- Gelir üzerinden alınan oransal vergi oranı (tt): 0,250,25
- Marjinal ithalat eğilimi (mm): 0,100,10

Bu verilere göre, basit Keynesyen model çerçevesinde dışa açık bu ekonomide toplam harcama (AEAE) fonksiyonunun eğimi kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 0,50

Cevap

Toplam harcama fonksiyonunun eğimi 0,50'dir.
Basit Keynesyen modelde dışa açık ve oransal vergili bir ekonomide toplam harcama (AEAE) fonksiyonu AE=A+[c(1t)m]YAE = A + [c(1-t) - m]Y şeklinde tanımlanır. Burada köşeli parantez içindeki ifade fonksiyonun eğimidir. Verilen rakamlar yerleştirildiğinde (0,80×0,750,10=0,500,80 \times 0,75 - 0,10 = 0,50) değerine ulaşılır. Bu katsayı, milli gelirdeki bir birimlik artışın ne kadarının yurt içi mal ve hizmetlere yönelik harcamaya dönüştüğünü gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Harcanabilir gelir üzerinden uyarılmış tüketim katsayısını belirleyin.
c(1t)=0,80×(10,25)=0,60c(1-t) = 0,80 \times (1 - 0,25) = 0,60
Vergiler harcanabilir geliri azalttığı için tüketimin gelir üzerindeki uyarılmış etkisi azalır.
2
Net uyarılmış harcama eğilimini bulmak için marjinal ithalat eğilimini çıkarın.
0,600,10=0,500,60 - 0,10 = 0,50
Dışa açık bir ekonomide ithalat, toplam harcamalardan bir sızıntı olduğu için fonksiyonun eğimini azaltır.

Anahtar Kavram

Toplam Harcama Fonksiyonu Eğimi (ee)

İpuçları

1
Toplam harcama fonksiyonunun eğimini bulmak için gelire bağlı uyarılmış unsurları (cc, tt ve mm) dikkate almalısınız.
2
Formülün c(1t)mc(1-t) - m olduğunu hatırlayın. Önce vergi sonrası tüketim eğilimini bulun, sonra ithalat etkisini düşürün.
3
0,800,80 ile 0,750,75 çarpımından elde ettiğiniz değerden 0,100,10 çıkartarak sonuca ulaşabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Eğimin değişmesinin çarpan (multiplier) katsayısını nasıl etkileyeceğini analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 47Soru

Dışa kapalı bir ekonomide tüketim fonksiyonu C=100+0,75YdC = 100 + 0,75Y_d, otonom yatırım harcamaları I=200I = 200 birim, kamu harcamaları G=300G = 300 birim ve otonom vergiler T=200T = 200 birimdir. Bu ekonomide fiili üretim düzeyinin (YY) 20002000 birim olduğu bir durumda, planlanmayan stok değişimi ve ekonominin intibak süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5050 birimlik planlanmayan stok artışı gerçekleşir ve firmalar üretimi azaltır.

Cevap

Ekonomide 5050 birimlik planlanmayan stok artışı gerçekleşir ve firmalar üretim düzeyini azaltarak dengeye yönelir.
Verilen verilere göre toplam planlanan harcama fonksiyonu AE=450+0,75YAE = 450 + 0,75Y şeklindedir. Y=2000Y = 2000 birim için planlanan harcama 19501950 birim olarak hesaplanır. Fiili hasıla (20002000), planlanan harcamadan (19501950) daha büyük olduğu için firmaların ellerinde satılamayan 5050 birimlik mal kalır (planlanmayan stok artışı). Bu durumda firmalar aşırı stokları eritmek için üretim düzeyini azaltma yoluna giderler.

Adım Adım Çözüm

1
Harcanabilir gelir ve tüketim miktarını hesapla
Yd=2000200=1800Y_d = 2000 - 200 = 1800; C=100+0,75(1800)=1450C = 100 + 0,75(1800) = 1450
Planlanan harcamaları bulmak için öncelikle gelire bağlı olan tüketim harcamasının hesaplanması gerekir.
2
Toplam planlanan harcamayı (AE) hesapla
AE=C+I+G=1450+200+300=1950AE = C + I + G = 1450 + 200 + 300 = 1950
Ekonomideki tüm sektörlerin (hanehalkı, firmalar, devlet) planladığı toplam talep düzeyini belirlemek için harcama kalemleri toplanır.
3
Fiili hasıla ile planlanan harcamayı karşılaştırarak stok değişimini (IUIU) bul
IU=YAE=20001950=50IU = Y - AE = 2000 - 1950 = 50 (Artış)
Eğer üretim planlanan harcamadan fazlaysa, satılamayan mallar stoklarda planlanmayan bir artışa neden olur.
4
İntibak mekanizmasını belirle
Stok artışı nedeniyle firmalar üretimi kısar (YY \downarrow)
Keynesyen modelde firmalar stok birikimine üretim miktarını azaltarak tepki verirler ve bu süreç hasıla planlanan harcamaya eşitlenene kadar sürer.

Anahtar Kavram

Keynesyen Çapraz ve Planlanmayan Stok Yatırımı

İpuçları

1
Önce Y=2000Y = 2000 değeri için toplam planlanan harcama (AE=C+I+GAE = C + I + G) miktarını hesaplayın.
2
Fiili hasıla ile bulduğunuz AEAE değerini karşılaştırın. Eğer Y>AEY > AE ise stoklarda birikme olur.
3
Keynesyen modelde firmaların 'planlanmayan stok artışına' nasıl tepki verdiğini hatırlayın: Fiyatları mı düşürürler yoksa üretimi mi kısarlar?

Daha Fazla Pratik

Denge milli gelir düzeyini bulmak için Y=AEY = AE eşitliğini kullanarak hesaplama yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 48Soru

Keynesyen makro iktisat analizinde, diğer tüm değişkenler sabitken (ceteris paribus) girişimcilerin geleceğe yönelik kâr beklentilerinin olumlu yönde gelişmesi, yatırım fonksiyonunda nasıl bir değişime neden olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yatırım eğrisinin bütünüyle sağa kaymasına

Cevap

Girişimcilerin beklentilerindeki iyileşme otonom yatırım harcamalarını artırarak yatırım eğrisinin bütünüyle sağa kaymasına neden olur.
Beklentilerin iyileşmesi, girişimcilerin gelecekte daha fazla kâr elde edeceğine inanması demektir. Bu durum, piyasa faiz oranı değişmese bile firmaların daha fazla makine, teçhizat ve inşaat harcaması yapmasını sağlar. Matematiksel olarak otonom yatırımın (I0I_0) artması anlamına gelen bu durum, yatırım fonksiyonunu temsil eden eğrinin her faiz oranında sağa (daha yüksek yatırım miktarına) kaymasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Yatırım fonksiyonunu etkileyen değişkenlerin ayrımını yapmak
Faiz oranı eğri üzerinde hareketi, beklentiler ve teknoloji gibi diğer faktörler ise eğrinin kaymasını belirler.
Yatırım fonksiyonu genellikle I=I0drI = I_0 - dr şeklinde ifade edilir ve I0I_0 (otonom yatırım) beklentilerle doğrudan ilişkilidir.
2
İyimser beklentilerin otonom yatırımlar üzerindeki etkisini belirlemek
Geleceğe dair olumlu beklentiler, mevcut faiz oranı ne olursa olsun daha fazla yatırım yapılmasını teşvik eder (I0I_0 artar).
Keynes'in 'hayvansal içgüdüler' olarak adlandırdığı beklentiler, yatırım kararlarının temel sürükleyicisidir.
3
Grafiksel sonucu tespit etmek
Artan otonom yatırımlar, yatırım doğrusunu başlangıç noktasından uzaklaştırarak sağa doğru öteler.
Her faiz düzeyinde daha yüksek bir yatırım miktarı gerçekleştiği için geometrik olarak sağa kayma gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Yatırım Fonksiyonu: Otonom Yatırımlar ve Eğri Kaymaları

İpuçları

1
Faiz oranı dışındaki bir faktör (beklentiler gibi) değiştiğinde eğri üzerinde mi hareket edilir yoksa eğri bütünüyle mi kayar?
2
Girişimcilerin daha iyimser olması, her faiz oranında daha fazla mı yoksa daha az mı yatırım yapacakları anlamına gelir?
3
Otonom yatırımların artması, yatırım grafiğinin sağa doğru ötelenmesi demektir.

Daha Fazla Pratik

Yatırım harcamalarındaki bu artışın IS eğrisi üzerindeki etkisini düşünerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 49Soru

Dışa açık bir ekonomide toplam harcama fonksiyonu AE=A0+[c(1t)m]YAE = A_0 + [c(1-t) - m]Y biçiminde tanımlanmıştır. Başlangıç verilerine göre otonom harcamalar (A0A_0) 12001200 birim, marjinal tüketim eğilimi (cc) 0,800,80, gelir üzerinden alınan oransal vergi oranı (tt) 0,200,20 ve marjinal ithalat eğilimi (mm) 0,140,14 düzeyindedir. Hükümetin otonom vergileri (T0T_0) 100100 birim artırması ve eş zamanlı olarak gelir vergisi oranını (tt) 0,250,25’e yükseltmesi durumunda, yeni toplam harcama fonksiyonunun dikey eksen keseni (A0A_0) ve eğimi sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 11201120 ve 0,460,46

Cevap

Yeni otonom harcamalar toplamı 11201120 birim ve yeni eğim 0,460,46 olarak bulunur.
Doğru yanıt olan seçenek, hem otonom vergi artışının (T0T_0) dikey eksen kesenini cΔT0-c \Delta T_0 formülü uyarınca 120080=11201200 - 80 = 1120 düzeyine indirdiğini hem de vergi oranının (tt) yükselmesinin eğimi c(1t)mc(1-t)-m formülüyle 0,460,46 değerine düşürdüğünü doğru bir şekilde yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Otonom vergi artışının otonom harcamalar (dikey eksen keseni) üzerindeki etkisini hesaplayınız.
ΔA0=c×ΔT0=0,80×100=80\Delta A_0 = -c \times \Delta T_0 = -0,80 \times 100 = -80 birim.
Otonom vergilerdeki artış, harcanabilir geliri azaltarak tüketim harcamalarını marjinal tüketim eğilimi (cc) oranında aşağı çeker.
2
Yeni otonom harcamalar (A0A_0) değerini bulunuz.
A0(yeni)=120080=1120A_{0(yeni)} = 1200 - 80 = 1120 birim.
Başlangıçtaki toplam otonom harcamalardan, vergi artışının yarattığı azalış düşülür.
3
Değişen vergi oranı ile yeni marjinal harcama eğilimini (eğimi) hesaplayınız.
Eg˘im=c(1tyeni)m=0,80(10,25)0,14=0,80(0,75)0,14=0,600,14=0,46Eğim = c(1 - t_{yeni}) - m = 0,80(1 - 0,25) - 0,14 = 0,80(0,75) - 0,14 = 0,60 - 0,14 = 0,46.
Toplam harcama fonksiyonunun eğimi, marjinal tüketim eğiliminin vergi sonrası sızıntısı ile marjinal ithalat eğiliminin farkına eşittir.

Anahtar Kavram

Toplam Harcama Fonksiyonunun Parametrik Değişimi

İpuçları

1
Otonom vergilerdeki (T0T_0) bir değişikliğin otonom harcamaları (A0A_0) ne kadar etkilediğini bulmak için değişikliği marjinal tüketim eğilimiyle (cc) çarpmanız gerekir.
2
Toplam harcama doğrusunun eğimi, gelire bağlı harcama artışını gösterir. Formülü: c(1t)mc(1-t) - m.
3
Eski vergi oranı 0,200,20 iken eğim 0,500,50 idi; yeni oran 0,250,25 olduğunda eğim 0,460,46'ya düşer. A0A_0 ise 12000,8(100)1200 - 0,8(100) olarak güncellenmelidir.

Daha Fazla Pratik

Vergi oranındaki artışın milli gelir çarpanı (multiplier) üzerindeki etkisini ve bu etkinin AE doğrusunun eğimiyle ilişkisini inceleyen sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce dikey eksen kesenindeki değişimi hesaplayıp seçenekleri eleyebilir, ardından sadece yeni vergi oranının eğime etkisini kontrol ederek sonuca gidebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 50Soru

Dışa açık bir ekonomide marjinal tüketim eğilimi c=0,85c = 0,85 ve marjinal ithalat eğilimi m=0,10m = 0,10 olarak hesaplanmıştır. Hükümetin kamu harcamalarını 200200 birim artırdığı ve bu harcamayı bütçe dengesini bozmadan otonom vergi artışıyla finanse ettiği bir senaryoda; denge gelir düzeyi ve net ihracat (NXNX) nasıl etkilenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelir 120120 birim artar, net ihracat 1212 birim azalır.

Cevap

Denge gelir düzeyi 120120 birim artarken, net ihracat 1212 birim azalır.
Doğru cevap, denge gelirinin 120120 birim artacağını ve net ihracatın 1212 birim azalacağını belirtmektedir. Dışa açık ekonomide denk bütçe çarpanı 1c1c+m\frac{1-c}{1-c+m} şeklinde hesaplanır. c=0,85c=0,85 ve m=0,10m=0,10 için çarpan 0,60,6 olur (0,15/0,250,15/0,25). 200200 birimlik harcama artışı geliri 120120 birim artırır. Marjinal ithalat eğilimi 0,100,10 olduğundan, gelire bağlı ithalat 1212 birim artar ve bu durum net ihracatı 1212 birim azaltır.

Adım Adım Çözüm

1
Dışa açık ekonomide harcama ve vergi çarpanlarını formüle etmek.
kG=11c+mk_G = \frac{1}{1-c+m} ve kT=c1c+mk_T = \frac{-c}{1-c+m}
Dışa açık ekonomide sızıntılar arasında tasarrufun yanı sıra ithalat da yer aldığı için payda 1c+m1-c+m olur.
2
Verilen değerleri (c=0,85c=0,85, m=0,10m=0,10) kullanarak çarpanları hesaplamak.
kG=10,25=4k_G = \frac{1}{0,25} = 4 ve kT=0,850,25=3,4k_T = \frac{-0,85}{0,25} = -3,4
Gelirdeki toplam değişimi bulmak için kamu harcaması ve vergi etkilerini ayrı ayrı hesaplamak gerekir.
3
Denk bütçe koşulu altında (DeltaG=200\\Delta G = 200, DeltaT=200\\Delta T = 200) gelir değişimini hesaplamak.
DeltaY=(4×200)+(3,4×200)=800680=120\\Delta Y = (4 \times 200) + (-3,4 \times 200) = 800 - 680 = 120 birim artış.
Denk bütçe çarpanı (kG+kTk_G + k_T) dışa açık ekonomide 1c1c+m\frac{1-c}{1-c+m} formülüyle 0,60,6 olarak bulunur (0,6×200=1200,6 \times 200 = 120).
4
Gelirdeki artışın net ihracat üzerindeki etkisini belirlemek.
DeltaM=m×DeltaY=0,10×120=12\\Delta M = m \times \\Delta Y = 0,10 \times 120 = 12; DeltaNX=12\\Delta NX = -12 birim azalış.
İhracat otonom kabul edildiğinde, gelir artışı ithalatı marjinal ithalat eğilimi oranında artırarak dış ticaret dengesini bozar.

Anahtar Kavram

Dışa Açık Ekonomide Denk Bütçe Çarpanı ve Sızıntılar
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 51Soru

Dışa açık bir ekonomide tüketim fonksiyonu C=C0+0,80(YT)C = C_0 + 0,80(Y - T) ve ithalat fonksiyonu M=M0+0,20YM = M_0 + 0,20Y olarak verilmiştir. Hükümetin bütçe dengesini bozmadan kamu harcamalarını ve otonom vergileri aynı miktarda (100100 birim) artırdığı bir durumda; denge gelir düzeyi (YY) ve net ihracat (NXNX) dengesi nasıl değişir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelir 5050 birim artar, net ihracat 1010 birim azalır.

Cevap

Denge gelir düzeyi 5050 birim artar, net ihracat ise 1010 birim azalır.
Dışa açık bir ekonomide hem harcama hem de vergi artışının gelir üzerindeki net etkisi, marjinal ithalat eğilimi nedeniyle kapalı ekonomiye göre daha düşüktür. Yapılan hesaplamada gelirdeki 5050 birimlik artış, marjinal ithalat eğilimi (0,200,20) ile çarpıldığında ithalatın 1010 birim artmasına, dolayısıyla net ihracatın (XMX-M) 1010 birim azalmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Dışa açık ekonomi çarpanlarını hesaplayınız.
kG=2,5k_G = 2,5 ve kT=2,0k_T = -2,0
Harcama çarpanı kG=11c+m=110,8+0,2=2,5k_G = \frac{1}{1-c+m} = \frac{1}{1-0,8+0,2} = 2,5. Vergi çarpanı kT=c1c+m=0,80,4=2,0k_T = \frac{-c}{1-c+m} = \frac{-0,8}{0,4} = -2,0.
2
Denk bütçe artışının gelir üzerindeki net etkisini bulunuz.
ΔY=50\Delta Y = 50 birim artış
ΔY=(kG×ΔG)+(kT×ΔT)=(2,5×100)+(2,0×100)=250200=50\Delta Y = (k_G \times \Delta G) + (k_T \times \Delta T) = (2,5 \times 100) + (-2,0 \times 100) = 250 - 200 = 50.
3
Gelir değişiminin net ihracat üzerindeki etkisini hesaplayınız.
ΔNX=10\Delta NX = -10 birim azalış
ΔNX=ΔXΔM=0(m×ΔY)=0,20×50=10\Delta NX = \Delta X - \Delta M = 0 - (m \times \Delta Y) = -0,20 \times 50 = -10.

Anahtar Kavram

Açık Ekonomide Denk Bütçe Çarpanı ve İthalat Sızıntısı
Soru 52Soru

Basit Keynesyen modelde, ekonominin denge gelir düzeyine ulaşabilmesi için gelir akımından çıkan sızıntıların, gelir akımına giren ilavelere (enjeksiyonlara) eşit olması gerekmektedir. Dışa açık bir ekonomide denge koşulu S+T+M=I+G+XS + T + M = I + G + X şeklinde ifade edilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi makroekonomik dengenin sağlanmasında bir "ilave" (enjeksiyon) kalemi olarak kabul edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yatırımlar

Cevap

Denge gelir düzeyini belirleyen sızıntılar ve ilaveler yönteminde, yatırımlar bir ilave kalemidir.
Dışa açık bir ekonomide gelir akımına dışarıdan dahil olan ve toplam harcamaları artıran unsurlar (yatırımlar, kamu harcamaları ve ihracat) ilaveler olarak adlandırılır. Yatırımlar, firmaların üretim kapasitesini artırmak için yaptığı harcamalar olup bu tanıma tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Sızıntı ve ilave kavramlarını tanımlayın.
Sızıntılar gelir akımından ayrılan (S, T, M), ilaveler ise gelir akımına katılan (I, G, X) harcamalardır.
Denge koşulunu analiz edebilmek için kalemlerin yönünü belirlemek gerekir.
2
Dışa açık ekonomi denge denklemini yazın.
S+T+M=I+G+XS + T + M = I + G + X
Sızıntıların (S,T,MS, T, M) ilavelere (I,G,XI, G, X) eşitliği dengenin şartıdır.
3
Seçeneklerdeki unsurları denklemdeki konumlarına göre sınıflandırın.
Tasarruf (S), Vergi (T) ve İthalat (M) sızıntıdır; Yatırım (I) ise ilavedir.
Soruda istenen 'ilave' kategorisine giren tek unsuru bulmak için bu sınıflandırma gereklidir.

Anahtar Kavram

Sızıntılar (LeakagesLeakages) ve İlaveler (InjectionsInjections) Dengesi

İpuçları

1
Gelir akımını bir havuz gibi düşünün. Havuza su ekleyenler ilave, havuzun altından su sızdıranlar sızıntıdır.
2
Denge denklemindeki (S+T+M=I+G+XS+T+M = I+G+X) eşitliğin sağ tarafındaki (I,G,XI, G, X) kalemlerine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Kamu harcamalarındaki (GG) bir artışın denge gelir düzeyi üzerindeki etkisini çarpan mekanizmasıyla inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 53Soru

Bir ülke ekonomisine ilişkin tüketim, yatırım ve kamu harcamaları parametreleri aşağıdaki gibi analiz edilmiştir:

- Tüketim fonksiyonu: C=200+0,80YdC = 200 + 0,80Y_d
- Otonom yatırım harcamaları: I=150I = 150
- Kamu harcamaları: G=250G = 250
- Gelir vergisi oranı: t=0,25t = 0,25

Bu veriler ışığında, ekonomideki toplam harcama (AEAE) fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: AE=600+0,60YAE = 600 + 0,60Y

Cevap

Toplam harcama fonksiyonu AE=600+0,60YAE = 600 + 0,60Y şeklindedir.
Toplam harcama fonksiyonu, otonom tüketim (200200), yatırım (150150) ve kamu harcamalarının (250250) toplamı olan 600600 birimlik otonom kısım ile; marjinal tüketim eğilimi (0,800,80) ve vergi sonrası gelir oranının (0,750,75) çarpımı olan 0,600,60 uyarılmış kısımdan oluşur. Bu matematiksel birleşim AE=600+0,60YAE = 600 + 0,60Y sonucunu verir.

Adım Adım Çözüm

1
Harcanabilir gelir (YdY_d) ifadesini milli gelir (YY) ve vergi oranı (tt) cinsinden tanımlamak.
Yd=YtY=Y(10,25)=0,75YY_d = Y - tY = Y(1 - 0,25) = 0,75Y
Tüketim harcamaları milli gelirin tamamına değil, vergiler düşüldükten sonra kalan harcanabilir gelire bağlıdır.
2
Tüketim fonksiyonundaki YdY_d yerine elde edilen ifadeyi yazarak uyarılmış tüketim bileşenini bulmak.
C=200+0,80(0,75Y)=200+0,60YC = 200 + 0,80(0,75Y) = 200 + 0,60Y
Vergi oranı, toplam harcama fonksiyonunun eğimini (uyarılmış harcama eğilimi) azaltan bir sızıntıdır.
3
Otonom harcama bileşenlerini (C0,I,GC_0, I, G) toplayarak toplam otonom harcamayı (AA) hesaplamak.
A=200+150+250=600A = 200 + 150 + 250 = 600
Toplam harcama fonksiyonunun dikey ekseni kestiği nokta, gelirden bağımsız olan bu harcamaların toplamıdır.
4
Bileşenleri AE=C+I+GAE = C + I + G formülünde birleştirmek.
AE=(200+0,60Y)+150+250=600+0,60YAE = (200 + 0,60Y) + 150 + 250 = 600 + 0,60Y
Toplam harcama fonksiyonu, otonom ve uyarılmış harcamaların toplamından oluşur.

Anahtar Kavram

Toplam Harcama Fonksiyonu (AE), otonom harcamalar (AA) ile milli gelire bağlı uyarılmış harcamaların (c(1t)Yc(1-t)Y) toplamıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 54Soru

Dışa açık bir ekonomide marjinal tüketim eğilimi c=0,70c = 0,70 ve marjinal ithalat eğilimi m=0,10m = 0,10 olarak belirlenmiştir. Hükümetin bütçe dengesini koruyacak şekilde kamu harcamalarını (GG) ve otonom vergileri (TT) aynı anda 200200 birim artırması durumunda, denge gelir düzeyi (YY) nasıl değişir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 150 birim artar.

Cevap

Denge gelir düzeyi 150 birim artar.
Dışa açık bir ekonomide kamu harcamaları ve vergiler aynı anda ve aynı miktarda artırıldığında, denk bütçe çarpanı 1c/(1c+m)1 - c / (1 - c + m) formülü ile hesaplanır. Verilen değerlere göre 10,70/(10,70+0,10)=0,30/0,40=0,751 - 0,70 / (1 - 0,70 + 0,10) = 0,30 / 0,40 = 0,75 bulunur. 200200 birimlik artış durumunda gelirdeki net değişim 0,75×200=1500,75 \times 200 = 150 birim artış yönündedir.

Adım Adım Çözüm

1
Dışa açık ekonomideki kamu harcaması çarpanını (kk) hesaplayın.
k=11c+m=110,70+0,10=10,40=2,5k = \frac{1}{1 - c + m} = \frac{1}{1 - 0,70 + 0,10} = \frac{1}{0,40} = 2,5
Kamu harcamalarındaki artışın gelir üzerindeki toplam etkisini belirlemek için harcama çarpanı gereklidir.
2
Otonom vergi çarpanını (ktk_t) hesaplayın.
kt=c1c+m=0,700,40=1,75k_t = \frac{-c}{1 - c + m} = \frac{-0,70}{0,40} = -1,75
Vergi artışının harcanabilir geliri azaltarak toplam talep üzerindeki daraltıcı etkisini hesaplamak gerekir.
3
Dışa açık ekonomi için denk bütçe çarpanını (kdbk_{db}) belirleyin.
kdb=k+kt=2,51,75=0,75k_{db} = k + k_t = 2,5 - 1,75 = 0,75
Bütçe dengesi bozulmadan (harcama ve vergi eşit miktarda artınca) gelirin net ne kadar değişeceği bu çarpanla bulunur.
4
Toplam gelir değişimini (ΔYΔY) hesaplayın.
ΔY=kdb×ΔG=0,75×200=150\Delta Y = k_{db} \times \Delta G = 0,75 \times 200 = 150
Çarpan katsayısı ile otonom harcama miktarındaki değişimi çarparak nihai sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Dışa Açık Ekonomide Denk Bütçe Çarpanı

Daha Fazla Pratik

İthalatın gelire duyarlı olmadığı (otonom ithalat) bir durumda denk bütçe çarpanının nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 55Soru

Keynesyen makroekonomik modelde bir ekonomiye ait tasarruf fonksiyonu S=200+0,20YS = -200 + 0,20Y şeklinde tanımlanmıştır. Bu ekonomide milli gelir düzeyinin 2.0002.000 birim olduğu varsayıldığında, ortalama tasarruf eğilimi (APSAPS) değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 0,100,10

Cevap

Ortalama tasarruf eğilimi (APSAPS), milli gelir 2.0002.000 iken 0,100,10 olarak hesaplanır.
Verilen fonksiyonda milli gelir (Y=2.000Y = 2.000) yerine yazıldığında toplam tasarruf 200200 birim olarak bulunur. Ortalama tasarruf eğilimi (APSAPS), toplam tasarrufun toplam gelire oranı (S/YS/Y) olduğu için 200/2.000=0,10200/2.000 = 0,10 sonucu elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen milli gelir düzeyini tasarruf fonksiyonunda yerine koyarak toplam tasarruf miktarını belirle.
S=200+0,20(2.000)=200+400=200S = -200 + 0,20(2.000) = -200 + 400 = 200
Ortalama tasarruf eğilimini hesaplamak için öncelikle o gelir düzeyindeki mutlak tasarruf miktarının bilinmesi gerekir.
2
Ortalama tasarruf eğilimi (APSAPS) formülünü kullanarak sonucu hesapla.
APS=SY=2002.000=0,10APS = \frac{S}{Y} = \frac{200}{2.000} = 0,10
Ortalama tasarruf eğilimi, toplam tasarrufun toplam gelire oranını ifade eder.

Anahtar Kavram

Ortalama Tasarruf Eğilimi (APS)

Daha Fazla Pratik

Aynı fonksiyonu kullanarak ekonominin başabaş gelir düzeyini (S=0S=0 olduğu nokta) hesaplamayı deneyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 56Soru

Bir makroekonomik modelde tüketim harcamaları harcanabilir gelirin bir fonksiyonu (C=200+0,80YdC = 200 + 0,80Y_d) olarak tanımlanmış, gelir vergisi oranı t=0,25t = 0,25 ve marjinal ithalat eğilimi m=0,10m = 0,10 olarak belirlenmiştir. Otonom kamu harcamalarında gerçekleşen 100100 birimlik bir artışın, ülkenin net ihracat dengesi (NXNX) üzerindeki toplam etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2020 birim azalır.

Cevap

Net ihracat dengesi 20 birim azalır.
Verilen değerlerle hesaplanan dışa açık ekonomi çarpanı 2'dir. Kamu harcamalarındaki 100 birimlik artış, milli geliri 200 birim artırır. Gelirdeki bu 200 birimlik artış, %10'luk marjinal ithalat eğilimi nedeniyle ithalatı 20 birim artırır. İhracatın değişmediği varsayımı altında, ithalattaki bu 20 birimlik artış net ihracat dengesinin (X-M) 20 birim azalmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Dışa açık ekonomi çarpanını (kk) hesapla.
k=11c(1t)+m=110,80(10,25)+0,10=10,50=2k = \frac{1}{1 - c(1 - t) + m} = \frac{1}{1 - 0,80(1 - 0,25) + 0,10} = \frac{1}{0,50} = 2
Kamu harcamalarındaki değişimin denge gelir düzeyi üzerindeki toplam etkisini belirlemek için çarpan katsayısına ihtiyaç vardır.
2
Gelir düzeyindeki toplam değişimi (ΔYΔY) bul.
ΔY=k×0˘394G=2×100=200ΔY = k \times \u0394G = 2 \times 100 = 200 birim artış.
Kamu harcaması artışı, çarpan mekanizması aracılığıyla milli geliri kendi büyüklüğünden daha fazla artırır.
3
İthalattaki uyarılmış değişimi (ΔMΔM) hesapla.
ΔM=m×0˘394Y=0,10×200=20ΔM = m \times \u0394Y = 0,10 \times 200 = 20 birim artış.
Milli gelirdeki artış, marjinal ithalat eğilimine bağlı olarak ithalat harcamalarını da artırır.
4
Net ihracat dengesindeki değişimi (ΔNXΔNX) belirle.
ΔNX=0˘394X0˘394M=020=20ΔNX = \u0394X - \u0394M = 0 - 20 = -20 birim.
İhracat otonom kabul edildiğinden (ΔX=0ΔX=0), ithalattaki artış net ihracat dengesini aynı miktarda azaltır.

Anahtar Kavram

Dışa Açık Ekonomi Çarpanı ve İthalat Sızıntısı

İpuçları

1
Önce dışa açık bir ekonomide geçerli olan harcama çarpanını hesaplamayı deneyin.
2
Çarpanı bulduktan sonra milli gelirdeki toplam artışı hesaplayın ve bu artışın ithalatı ne kadar uyaracağını bulun.
3
Net ihracat NX=XMNX = X - M formülü ile hesaplanır. İhracat sabitken ithalattaki artış dengeyi nasıl etkiler?

Daha Fazla Pratik

İthalatın sadece gelire değil, aynı zamanda reel döviz kuruna da bağlı olduğu bir durumda sonucun nasıl değişeceğini analiz edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Net ihracat değişimini doğrudan şu formülle de bulabilirsiniz: ΔNX=m×k×0˘394GΔNX = -m \times k \times \u0394G. Burada negatif işaret ithalatın sızıntı olduğunu temsil eder.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 57Soru

Dışa açık bir ekonomide makroekonomik denge, sızıntılar ve ilaveler (S+T+M=I+G+XS + T + M = I + G + X) yaklaşımıyla analiz edilmektedir. Ekonomide gerçekleşen değişkenlere ilişkin veriler aşağıdadır:

DeğişkenTutar (Milyar TL)
Özel Sektör Yatırım Fazlası (ISI - S)50
Kamu Kesimi Bütçe Açığı (GTG - T)80

Buna göre, sızıntıların ilavelere eşit olduğu denge milli gelir düzeyinde, dış ticaret dengesi (XMX - M) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 130 milyar TL dış ticaret açığı vardır.

Cevap

Denge milli gelir düzeyinde 130 milyar TL dış ticaret açığı bulunmaktadır.
Dışa açık bir ekonomide denge koşulu olan S+T+M=I+G+XS + T + M = I + G + X eşitliği, (XM)=(SI)+(TG)(X - M) = (S - I) + (T - G) şeklinde ifade edilebilir. Soruda verilen yatırım fazlası (I>SI > S), özel sektörün tasarruf açığı verdiğini (50-50); bütçe açığı (G>TG > T) ise kamu kesiminin açık verdiğini (80-80) gösterir. Bu iki içsel açığın toplamı olan 130 milyar TL, dış ticaret açığı (X<MX < M) ile finanse edilmek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Sızıntılar ve ilaveler eşitliğini sektörel dengeler formuna dönüştürünüz.
S+T+M=I+G+X(XM)=(SI)+(TG)S + T + M = I + G + X \Rightarrow (X - M) = (S - I) + (T - G)
Dış dengenin, içsel tasarruf-yatırım ve bütçe dengeleriyle ilişkisini görebilmek için.
2
Verilen yatırım fazlası ve bütçe açığı değerlerini formüldeki yerlerine uygun işaretlerle yerleştiriniz.
IS=50SI=50I - S = 50 \Rightarrow S - I = -50 ve GT=80TG=80G - T = 80 \Rightarrow T - G = -80
Yatırım fazlası bir açık, bütçe açığı ise negatif bir bütçe dengesi anlamına gelir.
3
Toplam dış dengeyi hesaplayınız.
(XM)=50+(80)=130(X - M) = -50 + (-80) = -130
İçsel açıkların toplamı, dış ticaret dengesindeki açığa eşit olmalıdır.
4
Bulunan sonucu ekonomik olarak yorumlayınız.
XM=130X - M = -130 \Rightarrow 130 milyar TL dış ticaret açığı.
Net ihracatın negatif olması, ithalatın ihracattan fazla olduğunu yani açık verildiğini gösterir.

Anahtar Kavram

Sektörel Dengeler ve Sızıntılar-İlaveler Özdeşliği
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 58Soru

Basit Keynesyen modelin geçerli olduğu ve ithalatın gelirin doğrusal bir fonksiyonu (M=M0+mYM = M_0 + mY) olduğu dışa açık bir ekonomide, kamu harcamalarında (GG) meydana gelen otonom bir artışın denge milli gelir düzeyi ve net ihracat (NXNX) üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Denge milli gelir düzeyi artar, net ihracat azalır.

Cevap

Kamu harcamalarındaki artış denge milli gelir düzeyini artırırken, marjinal ithalat eğilimi nedeniyle artan ithalat net ihracatın azalmasına yol açar.
Denge milli gelir düzeyindeki artış, ekonomideki toplam talebi ve dolayısıyla üretim seviyesini yükseltir. Ancak dışa açık bir ekonomide, gelirin bir kısmı ithal mallara harcandığı için (marjinal ithalat eğilimi, mm), gelir artışı ithalatın artmasına neden olur. İhracatın sabit kaldığı varsayımı altında, artan ithalat net ihracatın (NX=XMNX = X - M) azalması anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu harcaması artışının doğrudan etkisini belirle.
GAEG \uparrow \Rightarrow AE \uparrow
Kamu harcamaları toplam planlanan harcamaların (AE=C+I+G+NXAE = C + I + G + NX) otonom bir bileşenidir.
2
Gelir üzerindeki çarpan etkisini analiz et.
AEYAE \uparrow \Rightarrow Y \uparrow
Basit Keynesyen modelde harcamalardaki artış, harcama çarpanı kadar milli geliri artırır.
3
Gelir artışının ithalat üzerindeki etkisini incele.
YMY \uparrow \Rightarrow M \uparrow (M=M0+mYM = M_0 + mY)
Dışa açık ekonomide ithalat gelirin pozitif bir fonksiyonudur; gelir arttıkça ithalat harcamaları da artar.
4
Net ihracat dengesini değerlendir.
NX=XMNX = X - M denkleminde XX sabit, MM \uparrow ise NXNX \downarrow
İhracat otonom (dışsal) kabul edildiği için ithalattaki artış dış ticaret dengesini kötüleştirir (net ihracatı azaltır).

Anahtar Kavram

Dışa Açık Ekonomide Harcama Çarpanı ve Sızıntılar

İpuçları

1
Basit Keynesyen modelde kamu harcamaları artışının milli geliri hangi yöne iteceğini hatırlayın.
2
Net ihracat formülünü (NX=XMNX = X - M) ve ithalatın (MM) gelirle (YY) olan ilişkisini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Marjinal ithalat eğilimindeki (mm) bir artışın harcama çarpanının büyüklüğü üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 59Soru

Dışa açık bir ekonomide marjinal tüketim eğilimi (cc) 0,600,60 ve marjinal ithalat eğilimi (mm) 0,100,10 olarak belirlenmiştir. Buna göre, kamu harcamalarında meydana gelecek 100100 birimlik bir artışın denge milli gelir düzeyi üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli gelir 200200 birim artar.

Cevap

Denge milli gelir düzeyi 200200 birim artar.
Denge milli gelirindeki değişim, dışa açık ekonomi çarpanı ile kamu harcamalarındaki artışın çarpımına eşittir. Verilen c=0,60c=0,60 ve m=0,10m=0,10 değerleri ile çarpan 1/(10,6+0,1)=21/(1-0,6+0,1) = 2 olarak bulunur. 100100 birimlik harcama artışı, milli geliri 100×2=200100 \times 2 = 200 birim artıracaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Dışa açık ekonomi harcama çarpanı (kk) formülünü belirlemek.
k=11c+mk = \frac{1}{1 - c + m}
Dışa açık ekonomilerde milli gelirdeki değişimi hesaplamak için ithalat sızıntısını da içeren çarpan kullanılır.
2
Verilen marjinal tüketim eğilimi (c=0,60c = 0,60) ve marjinal ithalat eğilimi (m=0,10m = 0,10) değerlerini yerine koymak.
k=110,60+0,10=10,50=2k = \frac{1}{1 - 0,60 + 0,10} = \frac{1}{0,50} = 2
Çarpan katsayısının sayısal değerini bulmak için marjinal eğilimler kullanılır.
3
Çarpan katsayısını kamu harcamalarındaki değişim (ΔGΔG) ile çarparak toplam gelir değişimini (ΔYΔY) hesaplamak.
ΔY=k×ΔG=2×100=200ΔY = k \times ΔG = 2 \times 100 = 200
Milli gelirdeki toplam değişim, otonom harcama artışının çarpan katı kadardır.

Anahtar Kavram

Dışa Açık Ekonomi Harcama Çarpanı

Daha Fazla Pratik

İthalatın gelire bağlı olmadığı (otonom ithalat) bir durumda çarpanın nasıl değişeceğini düşünün.
Tahmini Süre:45s
Soru 60Soru

Bir ekonomide toplam harcama fonksiyonu AE=800+0,75YAE = 800 + 0,75Y denklemi ile ifade edilmektedir. Hükümetin otonom kamu harcamalarını (GG) 100100 birim artırma kararı alması durumunda, bu ekonomiye ait yeni toplam harcama fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: AE=900+0,75YAE = 900 + 0,75Y

Cevap

Yeni toplam harcama fonksiyonu AE=900+0,75YAE = 900 + 0,75Y şeklindedir.
Toplam harcama fonksiyonu AE=A+cYAE = A + cY formundadır. Burada AA otonom harcamaları, cc ise marjinal harcama eğilimini temsil eder. Kamu harcamalarındaki (GG) 100100 birimlik bir artış, otonom harcamalar toplamını (AA) aynı miktarda artırır. Bu durumda 800800 olan sabit terim 900900 olurken, gelirin katsayısı olan 0,750,75 değişmeden kalır. Sonuç olarak yeni fonksiyon 900+0,75Y900 + 0,75Y haline gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Mevcut AE fonksiyonundaki otonom harcama bileşeni belirlenir.
AE=800+0,75YAE = 800 + 0,75Y denkleminde otonom harcamalar (AA) 800800 birimdir.
Toplam harcama fonksiyonunun sabit terimi, gelirden bağımsız olan otonom harcamaları temsil eder.
2
Kamu harcamalarındaki otonom değişiklik sisteme dahil edilir.
Yeni otonom harcamalar (AA') = 800+100=900800 + 100 = 900 birim.
Kamu harcamaları otonom bir harcama bileşeni olduğu için doğrudan sabit terime eklenir.
3
Yeni toplam harcama denklemi yazılır.
AE=900+0,75YAE' = 900 + 0,75Y
Marjinal harcama eğiliminde (fonksiyonun eğimi) bir değişiklik olmadığı için 0,75Y0,75Y terimi aynen korunur.

Anahtar Kavram

Toplam Harcama Fonksiyonunun Kayması (Otonom Harcama Etkisi)

Daha Fazla Pratik

Otonom harcamalardaki bu 100 birimlik artışın denge gelir düzeyi (Y) üzerindeki toplam etkisini harcama çarpanını kullanarak hesaplayınız.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 3 / 4Sonraki
Milli Gelir Belirlenmesi ve Basit Keynesyen Model Alıştırma Soruları — KPSS İktisat — Sayfa 3 | Examkin