Milli Gelir Belirlenmesi ve Basit Keynesyen Model Alıştırma Soruları — KPSS İktisat — Sayfa 2

Soru 21Soru →

Dışa açık bir ekonomide denge milli gelir düzeyinin sızıntılar ve ilaveler (leakages and injections) yaklaşımıyla belirlenmesinde, gelir akımından dışarıya doğru gerçekleşen bir sızıntı olarak kabul edilen değişken aşağıdakilerden hangisidir?

Yatırım harcamaları

Kamu harcamaları

İhracat

İthalat

Otonom tüketim harcamaları

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İthalat

Cevap

Dışa açık bir ekonomide ithalat (

M

), gelir akımından dışarıya doğru gerçekleşen bir sızıntıdır.

Basit Keynesyen modelde ve özellikle dışa açık bir ekonomide, denge milli gelir düzeyi sızıntıların (

S + T + M

) ilavelere (

I + G + X

) eşit olduğu noktada kurulur. Bu denklemde ithalat (

M

), yerli gelirin yabancı mal ve hizmetlere harcanarak yurt içi akımdan çıkmasını temsil ettiği için bir 'sızıntı' (leakage) olarak nitelendirilir.

Adım Adım Çözüm

1

Sızıntı (W) kavramını tanımlama

Sızıntı, gelirin tüketime harcanmayan ve devridaim akımından çıkan kısmıdır.

Denge şartını belirlemek için hangi kalemlerin akımı azalttığını bilmek gerekir.

2

Dışa açık ekonomide sızıntı kalemlerini listeleme

W = S + T + M

(Tasarruflar + Vergiler + İthalat)

Modelin dışa açık olduğu varsayıldığında ithalatın da bir sızıntı olduğu görülür.

3

Seçenekleri analiz etme

İthalatın listede sızıntı olarak yer aldığı tespit edilir.

Diğer seçenekler ilave (I, G, X) veya temel akış (C) bileşenleridir.

Anahtar Kavram

Sızıntılar ve İlaveler Dengesi

İpuçları

1

Gelir akımından 'dışarı çıkan' (harcanmayan veya dışarıya giden) kalemleri düşünün.

2

Kapalı bir ekonomide sadece

S

ve

T

sızıntıdır; dışa açık modelde bunlara bir kalem daha eklenir.

Daha Fazla Pratik

İlavelerin (

I+G+X

) artmasının denge gelir düzeyi üzerindeki etkisini çarpan mekanizmasıyla inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 22Soru →

Keynesyen makro iktisat modelinde tüketim fonksiyonu $C = 150 + 0,75Y$ olarak tanımlanmıştır.

Buna göre, bu ekonomideki tasarruf fonksiyonu ( $S$ ) aşağıdakilerden hangisidir?

S = -150 + 0,25Y

S = 150 + 0,25Y

S = -150 + 0,75Y

S = 150 + 0,75Y

S = -150 - 0,25Y

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $S = -150 + 0,25Y$

Cevap

Ekonomideki tasarruf fonksiyonu

S = -150 + 0,25Y

şeklindedir.

Tasarruf fonksiyonu

S = -C_0 + (1 - c)Y

formülüyle bulunur. Burada

C_0

otonom tüketimi (

150

),

c

ise marjinal tüketim eğilimini (

0,75

) temsil eder. Değerler yerine konulduğunda

S = -150 + (1 - 0,75)Y = -150 + 0,25Y

sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Gelir, tüketim ve tasarruf arasındaki temel denkliği kurmak.

Y = C + S \Rightarrow S = Y - C

eşitliği elde edilir.

Harcanabilir gelirin tüketilmeyen kısmı tasarrufa gittiği için tasarruf, gelirden tüketimin çıkarılmasıyla bulunur.

2

Verilen tüketim fonksiyonunu denklemde yerine yazmak.

S = Y - (150 + 0,75Y)

Fonksiyonu tasarruf (

S

) cinsinden ifade etmek için

C

bileşeni yerine tüketim fonksiyonu yerleştirilir.

3

Matematiksel sadeleştirme yaparak fonksiyonu nihai haline getirmek.

S = -150 + (1 - 0,75)Y \Rightarrow S = -150 + 0,25Y

Otonom tüketim negatif otonom tasarrufa dönüşürken, marjinal tasarruf eğilimi

MPS = 1 - MPC

kuralına göre hesaplanır.

Anahtar Kavram

Tasarruf Fonksiyonunun Türetilmesi

Tahmini Süre:45s

Soru 23Soru →

Keynesyen Mutlak Gelir Hipotezi kapsamında ele alınan $C = C_0 + cY_d$ şeklindeki bir tüketim fonksiyonunda, otonom tüketim harcamalarının pozitif ( $C_0 > 0$ ) olduğu varsayıldığında; harcanabilir gelir yükseldikçe ortalama tüketim eğiliminin ( $APC$ ) seyri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Azalır ve marjinal tüketim eğilimine (

MPC

) yaklaşır.

Artar ve marjinal tüketim eğilimine (

MPC

) yaklaşır.

Değişmez ve marjinal tüketim eğilimine (

MPC

) eşit kalır.

Azalır ve sıfır değerine doğru yakınsar.

Önce artar, gelir belirli bir düzeyi aşınca azalmaya başlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Azalır ve marjinal tüketim eğilimine ( $MPC$ ) yaklaşır.

Cevap

Ortalama tüketim eğilimi (

APC

) azalır ve marjinal tüketim eğilimine (

MPC

) yaklaşır.

Keynesyen doğrusal tüketim fonksiyonunda ortalama tüketim eğilimi (

APC = C_0/Y_d + c

) olarak ifade edilir. Otonom tüketim (

C_0

) pozitif olduğu sürece, harcanabilir gelir (

Y_d

) arttıkça

C_0/Y_d

terimi küçülür. Bu durum toplam

APC

değerinin azalmasına ve marjinal tüketim eğilimi olan

c

(

MPC

) değerine doğru yakınsamasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1

Ortalama tüketim eğilimi (

APC

) formülünü tanımlayın.

APC = \frac{C}{Y_d}

APC

, toplam tüketimin toplam harcanabilir gelire oranını ifade eder.

2

Tüketim fonksiyonunu (

C = C_0 + cY_d

) formülde yerine koyun.

APC = \frac{C_0 + cY_d}{Y_d} = \frac{C_0}{Y_d} + c

Fonksiyonun bileşenlerini oranlayarak gelire bağlı değişimi analiz edilebilir hale getiririz.

3

Gelir (

Y_d

) artışının katsayı üzerindeki etkisini analiz edin.

Y_d \uparrow \Rightarrow \frac{C_0}{Y_d} \downarrow \Rightarrow APC \downarrow

C_0

sabit bir değer olduğundan, paydadaki gelir arttıkça oran küçülür; sonuç olarak

APC

azalır ve sabit olan

c

(

MPC

) değerine yaklaşır.

Anahtar Kavram

Keynesyen Tüketim Fonksiyonu Özellikleri (

APC > MPC

ve

APC

'nin azalan eğilimi)

Daha Fazla Pratik

Tasarruf fonksiyonu üzerinden Ortalama Tasarruf Eğilimi (APS) ve Marjinal Tasarruf Eğilimi (MPS) arasındaki ilişkiyi incelemek konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:45s

Soru 24Soru →

Dışa kapalı ve devletin yer almadığı basit bir Keynesyen modelde, tüketim fonksiyonu $C = 400 + 0,5Y$ ve otonom yatırım harcamaları $I = 100$ birim olarak verilmiştir. Buna göre, ekonomideki denge milli gelir düzeyi ( $Y$ ) kaç birimdir?

1000

800

500

250

200

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1000

Cevap

Denge milli gelir düzeyi 1000 birimdir.

Denge milli gelir düzeyi, toplam planlanan harcamaların (

AE

) gelire (

Y

) eşit olduğu noktada oluşur.

C = 400 + 0,5Y

ve

I = 100

verildiğinde,

AE = 500 + 0,5Y

olur.

Y = 500 + 0,5Y

denklemi çözüldüğünde

0,5Y = 500

ve buradan

Y = 1000

sonucu bulunur. Bu durum 1000 birimlik seçeneği doğrular.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam Planlanan Harcama (

AE

) fonksiyonunu oluşturun.

AE = C + I = (400 + 0,5Y) + 100 = 500 + 0,5Y

Denge geliri, toplam üretimin toplam planlanan harcamalara eşit olduğu noktada belirlenir.

2

Denge koşulunu (

Y = AE

) uygulayın.

Y = 500 + 0,5Y

Milli gelir dengesi harcama ve üretimin eşitliğini gerektirir.

3

Y

terimlerini bir tarafa toplayarak denklemi çözün.

Y - 0,5Y = 500 \Rightarrow 0,5Y = 500

Bilinmeyen değişkeni yalnız bırakmak için cebirsel işlem yapılır.

4

Denge gelir düzeyini hesaplayın.

Y = 500 / 0,5 = 1000

Katsayıya bölerek nihai denge değerine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Keynesyen Çapraz Analizi (Denge Milli Gelir)

İpuçları

1

Denge milli gelirini bulmak için

Y = C + I

eşitliğini kullanın.

2

C

ve

I

değerlerini yerine koyarak

Y = 400 + 0,5Y + 100

denklemini oluşturun.

3

Denklemi düzenlediğinizde otonom harcamalar toplamının 500, çarpan katsayısının ise

1 / (1 - 0,5) = 2

olduğunu göreceksiniz.

Daha Fazla Pratik

Marjinal tüketim eğilimi (

c

) arttığında denge milli gelirinin ve çarpanın nasıl değişeceğini düşünmek konuyu pekiştirecektir.

Alternatif Yöntem

Otonom harcamalar çarpanı yöntemiyle:

Y = [1 / (1 - c)] \times (C_0 + I)

. Burada

c = 0,5

,

C_0 = 400

ve

I = 100

olduğundan

Y = [1 / 0,5] \times 500 = 2 \times 500 = 1000

bulunur.

Tahmini Süre:45s

Soru 25Soru →

Bir ekonomiye ilişkin makroekonomik veriler şu şekildedir:

- Otonom tüketim harcamaları: $400$ birim
- Marjinal tüketim eğilimi ( $MPC$ ): $0,7$
- Otonom yatırım harcamaları: $150$ birim
- Kamu harcamaları: $200$ birim
- Otonom vergiler: $100$ birim
- Gelir vergisi oranı: $0,2$
- İhracat: $100$ birim
- İthalat fonksiyonu: $M = 50 + 0,06Y$

Bu verilere göre, söz konusu ekonominin toplam harcama ( $AE$ ) fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

AE = 730 + 0,50Y

AE = 780 + 0,50Y

AE = 730 + 0,64Y

AE = 800 + 0,50Y

AE = 780 + 0,70Y

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $AE = 730 + 0,50Y$

Cevap

Ekonominin toplam harcama fonksiyonu

AE = 730 + 0,50Y

şeklindedir.

Harcama fonksiyonu, otonom harcamaların toplamı ile uyarılmış harcamaların birleşiminden oluşur. Yapılan hesaplamada otonom harcamalar (

330 + 150 + 200 + 50 = 730

) ve harcamaların gelire duyarlılığı olan eğim (

0,56 - 0,06 = 0,50

) doğru şekilde bir araya getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Tüketim fonksiyonunu (

C

) harcanabilir gelir (

Y_d

) üzerinden tanımlayın.

C = 400 + 0,7(Y - (100 + 0,2Y)) = 400 + 0,7(0,8Y - 100) = 400 + 0,56Y - 70 = 330 + 0,56Y

Tüketim harcamaları harcanabilir gelire bağlıdır ve harcanabilir gelir, toplam gelirden vergilerin çıkarılmasıyla bulunur.

2

Net ihracat fonksiyonunu (

NX = X - M

) hesaplayın.

NX = 100 - (50 + 0,06Y) = 50 - 0,06Y

Toplam harcamalara dış ticaret dengesi eklenmelidir.

3

Tüm harcama bileşenlerini (

C + I + G + NX

) toplayarak toplam harcama fonksiyonuna ulaşın.

AE = (330 + 0,56Y) + 150 + 200 + (50 - 0,06Y) = 730 + 0,50Y

Toplam harcama, ekonomideki tüm otonom ve uyarılmış harcamaların toplamıdır.

Anahtar Kavram

Toplam harcama fonksiyonunun eğimi ve otonom bileşenlerinin hesaplanması.

İpuçları

1

Toplam harcama fonksiyonunu

AE = C + I + G + (X - M)

formülüyle kurmaya başlayın.

2

Tüketim fonksiyonundaki harcanabilir geliri (

Y_d

) yazarken hem otonom vergiyi hem de gelir vergisini dahil etmeyi unutmayın.

3

Eğimi hesaplarken

MPC \times (1 - t) - m

formülünü kullanarak tüm uyarılmış sızıntıları ve ilaveleri değerlendirin.

Daha Fazla Pratik

Vergi oranındaki bir artışın toplam harcama doğrusunun eğimini nasıl etkileyeceğini analiz ediniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 26Soru →

Dışa açık bir ekonomide makroekonomik değişkenler şu şekilde tanımlanmıştır:

- Tüketim Fonksiyonu: $C = 400 + 0,70Y_d$
- Vergi Oranı: $t = 0,10$
- İthalat Fonksiyonu: $M = 100 + 0,13Y$

Otonom yatırım harcamaları ve ihracatın sabit olduğu bu ekonomide, hükümetin otonom kamu harcamalarını ( $G$ ) $250$ birim artırması durumunda; denge gelir düzeyi ( $Y$ ) ve net ihracat ( $NX$ ) dengesindeki toplam değişim aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Gelir düzeyi

500

birim artar, net ihracat

65

birim azalır.

Gelir düzeyi

500

birim artar, net ihracat

65

birim artar.

Gelir düzeyi

625

birim artar, net ihracat

81,25

birim azalır.

Gelir düzeyi

833

birim artar, net ihracat

108

birim azalır.

Gelir düzeyi

500

birim artar, net ihracat değişmez.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelir düzeyi $500$ birim artar, net ihracat $65$ birim azalır.

Cevap

Denge gelir düzeyi

500

birim artarken, net ihracat

65

birim azalır.

Verilen modelde açık ekonomi çarpanı

2

olarak hesaplanmaktadır. Hükümetin harcamalarını

250

birim artırması, toplam talebi ve dolayısıyla denge gelirini

2 \times 250 = 500

birim artırır. Ancak artan gelir düzeyi, marjinal ithalat eğilimi (

0,13

) nedeniyle ithalatın

500 \times 0,13 = 65

birim artmasına yol açar. İhracat sabit kaldığından, net ihracat (İhracat - İthalat)

65

birim azalmış olur.

Adım Adım Çözüm

1

Dışa açık ekonomi çarpanını (

k

) hesaplayınız.

k = \frac{1}{1 - c(1-t) + m} = \frac{1}{1 - 0,70(1-0,10) + 0,13} = \frac{1}{1 - 0,63 + 0,13} = \frac{1}{0,50} = 2

Vergi ve ithalatın olduğu açık bir ekonomide harcama çarpanı bu formülle bulunur.

2

Denge gelir düzeyindeki değişimi (

\Delta Y

) hesaplayınız.

\Delta Y = k \times \Delta G = 2 \times 250 = 500

birim artış.

Kamu harcamalarındaki otonom artış, çarpan mekanizması aracılığıyla geliri artırır.

3

İthalattaki değişimi (

\Delta M

) hesaplayınız.

\Delta M = m \times \Delta Y = 0,13 \times 500 = 65

birim artış.

Gelir arttığında, marjinal ithalat eğilimi oranında ithalat da artar.

4

Net ihracattaki değişimi (

\Delta NX

) belirleyiniz.

\Delta NX = \Delta X - \Delta M = 0 - 65 = -65

birim (azalma).

İhracat otonom olduğu için değişmezken, ithalat arttığı için dış ticaret dengesi kötüleşir.

Anahtar Kavram

Dışa açık ekonomide kamu harcaması artışı, bir yandan çarpan etkisiyle milli geliri artırırken, diğer yandan artan gelir nedeniyle uyarılmış ithalatı artırarak net ihracat dengesinin bozulmasına (açık vermesine) neden olur.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda kamu harcamaları yerine ihracatın otonom olarak arttığı bir senaryoyu çözerek çarpan etkisini ve dış ticaret dengesinin nasıl iyileştiğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, sızıntılar-ilaveler yöntemiyle (

S+T+M = I+G+X

) denge değişimleri kontrol edilebilir. Kamu harcamalarındaki

\Delta G

artışı, sızıntıların (tasarruf, vergi ve ithalat) toplamındaki artışa eşit olmalıdır.

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 27Soru →

Keynesyen Mutlak Gelir Hipotezi kapsamında, pozitif otonom tüketime ( $C_0 > 0$ ) sahip doğrusal bir tüketim fonksiyonunda ( $C = C_0 + cY$ ), harcanabilir gelir düzeyinin tüketim harcamalarına tam olarak eşit olduğu ( $Y = C$ ) noktada, ortalama tüketim eğilimi ( $APC$ ) ile marjinal tüketim eğilimi ( $MPC$ ) arasındaki ilişkiye dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

APC = 1

ve

APC > MPC

APC = MPC

ve

APC = 1

APC < 1

ve

APC = MPC

APC > 1

ve

APC > MPC

APC = 1

ve

APC < MPC

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $APC = 1$ ve $APC > MPC$

Cevap

Ortalama tüketim eğiliminin 1'e eşit olduğu ve marjinal tüketim eğiliminden büyük olduğu seçenek doğrudur.

Doğrusal bir tüketim fonksiyonunda

C = C_0 + cY

olarak tanımlanır. Ortalama tüketim eğilimi

APC = \frac{C}{Y} = \frac{C_0}{Y} + c

şeklindedir. Soruda verilen

Y = C

koşulunda

APC = 1

olur. Ayrıca

C_0 > 0

olduğu sürece

\frac{C_0}{Y}

terimi pozitif bir değer alacağı için

APC = \frac{C_0}{Y} + c > c

olur.

c

değeri marjinal tüketim eğilimini (

MPC

) temsil ettiğinden, bu noktada

APC = 1

ve

APC > MPC

ilişkisi geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

1

Ortalama Tüketim Eğilimi (APC) tanımını ve formülünü analiz etme

APC = \frac{C}{Y}

APC, toplam tüketimin toplam gelire oranını ifade eder.

2

Y = C

(başabaş noktası) koşulunu formüle uygulama

APC = \frac{C}{C} = 1

Gelir ve tüketim birbirine eşitse, oranları zorunlu olarak 1 olur.

3

Doğrusal tüketim fonksiyonunda APC ve MPC ilişkisini kurma

APC = \frac{C_0}{Y} + c

ve

MPC = c

C = C_0 + cY

fonksiyonunda APC,

C/Y

olarak hesaplandığında otonom kısmın gelire oranı ile marjinal eğilimin toplamıdır.

4

C_0 > 0

varsayımı altında karşılaştırma yapma

APC > MPC

C_0 > 0

ve

Y > 0

olduğu sürece

\frac{C_0}{Y}

terimi pozitif olacağından

APC

, her zaman

c

değerinden (yani MPC'den) daha büyüktür.

Anahtar Kavram

Keynesyen tüketim fonksiyonunda, pozitif otonom tüketim varlığında ortalama tüketim eğilimi gelir arttıkça azalır ancak her zaman marjinal tüketim eğiliminden büyüktür (

APC > MPC

).

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 28Soru →

Doğrusal bir Keynesyen tüketim fonksiyonunda ( $C = C_0 + cY_d$ ), otonom tüketim harcamalarının pozitif ( $C_0 > 0$ ) olduğu varsayımı altında; orijinden çıkan bir doğrunun (ışın) tüketim fonksiyonu üzerindeki herhangi bir noktadaki eğimi ile tüketim fonksiyonunun kendi eğimi arasındaki ilişkiye dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Orijinden çıkan doğrunun eğimi ortalama tüketim eğilimini (

APC

), tüketim doğrusunun eğimi marjinal tüketim eğilimini (

MPC

) temsil eder ve her gelir düzeyinde

APC > MPC

ilişkisi geçerlidir.

Orijinden çıkan doğrunun eğimi marjinal tüketim eğilimini (

MPC

), tüketim doğrusunun eğimi ortalama tüketim eğilimini (

APC

) temsil eder ve gelir arttıkça

MPC > APC

olur.

Her iki eğim de harcanabilir gelir düzeyinden bağımsız olarak birbirine eşittir ve tüketim doğrusu 45 derecelik doğru ile çakışır.

Gelir arttıkça orijinden çıkan doğrunun eğimi artar ve bu durum marjinal tüketim eğiliminin (

MPC

) gelirle birlikte yükseldiğini gösterir.

Orijinden çıkan doğrunun eğimi otonom tüketim miktarını temsil ederken, tüketim doğrusunun eğimi toplam tüketim harcamasını verir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Orijinden çıkan doğrunun eğimi ortalama tüketim eğilimini ( $APC$ ), tüketim doğrusunun eğimi marjinal tüketim eğilimini ( $MPC$ ) temsil eder ve her gelir düzeyinde $APC > MPC$ ilişkisi geçerlidir.

Cevap

Doğrusal bir Keynesyen tüketim fonksiyonunda orijinden çıkan ışının eğimi ortalama tüketim eğilimini (

APC

), fonksiyonun kendi eğimi ise marjinal tüketim eğilimini (

MPC

) verir; pozitif otonom tüketim durumunda

APC

her zaman

MPC

'den büyüktür.

Keynesyen tüketim fonksiyonunda, fonksiyonun eğimi sabit olup marjinal tüketim eğilimini (

MPC

) verir. Orijinden tüketim doğrusu üzerindeki herhangi bir noktaya çekilen ışının eğimi ise o noktadaki ortalama tüketim eğilimini (

APC

) temsil eder. Fonksiyonun düşey ekseni kestiği nokta (

C_0

) pozitif olduğu sürece, orijinden çıkan ışın her zaman tüketim doğrusundan daha dik bir açı yapar; bu da geometrik olarak

APC > MPC

olduğunu kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1

Tüketim fonksiyonunun geometrik özelliklerini tanımla.

Tüketim doğrusunun denklemi

C = C_0 + cY_d

şeklindedir.

Fonksiyonun eğimi türevi (

dC/dY

) yani marjinal tüketim eğilimi (

MPC

) olan

c

katsayısını verir.

2

Ortalama tüketim eğiliminin (

APC

) geometrik karşılığını belirle.

APC = C / Y_d

oranı, orijinden (

0,0

) ilgili noktaya çizilen doğrunun eğimine eşittir.

Ortalama değer toplam değerin bağımsız değişkene oranıdır ve bu oran orijinden çıkan ışının eğimiyle ölçülür.

3

İki eğimi cebirsel olarak karşılaştır.

APC = (C_0 / Y_d) + c

olduğu görülür. Burada

c = MPC

'dir.

C_0 > 0

olduğu sürece

APC

,

MPC

değerine (

c

) pozitif bir değer (

C_0/Y_d

) eklenmesiyle bulunur, bu da

APC > MPC

sonucunu doğurur.

Anahtar Kavram

Keynesyen Tüketim Fonksiyonunun Geometrik Analizi

İpuçları

1

Marjinal değerler genellikle bir doğrunun eğimiyle, ortalama değerler ise orijinden çizilen ışının eğimiyle temsil edilir.

2

C = C_0 + cY

denkleminde

c

marjinal tüketim eğilimidir.

APC

ise

C/Y = C_0/Y + c

şeklinde hesaplanır.

Daha Fazla Pratik

Gelir düzeyinin sonsuza gitmesi durumunda

APC

ve

MPC

arasındaki farkın nasıl değişeceğini düşünün.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 29Soru →

Keynesyen Mutlak Gelir Hipotezi çerçevesinde, bir ekonomiye ait tüketim fonksiyonunun $C = 200 + 0,75Y_d$ şeklinde olduğu varsayıldığında, bu fonksiyonun özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Harcanabilir gelir düzeyi arttıkça ortalama tüketim eğilimi (

APC

) azalır ve marjinal tüketim eğilimine (

MPC

) yaklaşır.

Harcanabilir gelir

800

birim iken ekonomideki toplam tasarruf miktarı

200

birimdir.

Marjinal tüketim eğilimi (

MPC

), her gelir düzeyinde ortalama tüketim eğiliminden (

APC

) daha büyüktür.

Tüketim harcamalarının gelir esnekliği, fonksiyonun tüm noktalarında birden büyüktür.

Harcanabilir gelir düzeyi arttıkça ortalama tasarruf eğilimi (

APS

) azalmaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Harcanabilir gelir düzeyi arttıkça ortalama tüketim eğilimi ( $APC$ ) azalır ve marjinal tüketim eğilimine ( $MPC$ ) yaklaşır.

Cevap

Harcanabilir gelir düzeyi arttıkça ortalama tüketim eğiliminin azalarak marjinal tüketim eğilimine yaklaşması ifadesi doğrudur.

Verilen

C = 200 + 0,75Y_d

fonksiyonunda otonom tüketim (

C_0 = 200

) pozitif bir değerdir. Bu durum, ortalama tüketim eğiliminin (

APC

) her zaman marjinal tüketim eğiliminden (

MPC = 0,75

) büyük olmasını sağlar. Gelir düzeyi arttıkça otonom harcamaların toplam gelir içindeki payı (

200/Y_d

) azalacağı için

APC

değeri düşer ve matematiksel bir limit olarak marjinal tüketim eğilimi olan

0,75

değerine doğru yaklaşır.

Adım Adım Çözüm

1

Fonksiyonun marjinal tüketim eğilimini (MPC) belirleyin.

MPC = dC/dY_d = 0,75

MPC, tüketim doğrusunun eğimidir ve doğrusal fonksiyonlarda sabittir.

2

Ortalama tüketim eğilimi (APC) formülünü gelir cinsinden yazın.

APC = C / Y_d = (200 + 0,75Y_d) / Y_d = 200/Y_d + 0,75

APC, toplam tüketimin toplam gelire oranıdır.

3

Gelir artışının APC üzerindeki etkisini analiz edin.

Y_d

arttıkça

200/Y_d

terimi küçülür, dolayısıyla

APC

azalır ve

0,75

(MPC) değerine yaklaşır.

Matematiksel olarak paydadaki değer büyüdükçe kesrin değeri azalır ve sabit olan MPC değerine yakınsama gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Keynesyen Tüketim Fonksiyonunda APC ve MPC İlişkisi

İpuçları

1

Otonom tüketimin pozitif olduğu bir durumda

APC

ve

MPC

arasındaki ilişkiyi hatırlayın.

2

Gelir arttıkça

200/Y_d

ifadesinin değerinin nasıl değiştiğini analiz edin.

3

Başabaş noktasında (

C=Y_d

) tasarrufun sıfır olduğunu kullanarak sayısal değerleri kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Tasarruf fonksiyonunu (

S = -200 + 0,25Y_d

) türeterek tasarruf eğilimlerinin davranışını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sayısal bir deneme yaparak karşılaştırabilirsiniz:

Y_d = 400

için

APC = (200 + 300)/400 = 1,25

.

Y_d = 800

için

APC = (200 + 600)/800 = 1,00

. Görüldüğü üzere gelir arttıkça APC azalmakta ve MPC olan 0,75'e yaklaşmaktadır.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 30Soru →

Dışa açık bir ekonomiye ilişkin makroekonomik değişkenler aşağıdaki gibi tanımlanmıştır:

- Tüketim Fonksiyonu: $C = 250 + 0,75Y_d$
- Yatırım Harcamaları: $I = 200$
- Kamu Harcamaları: $G = 300$
- İhracat: $X = 150$
- İthalat Fonksiyonu: $M = 50 + 0,10Y$
- Vergi Oranı: $t = 0,20$

Buna göre, bu ekonomideki toplam harcama ( $AE$ ) fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

AE = 850 + 0,50Y

AE = 850 + 0,65Y

AE = 950 + 0,50Y

AE = 950 + 0,70Y

AE = 750 + 0,50Y

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $AE = 850 + 0,50Y$

Cevap

Ekonomideki toplam harcama fonksiyonu

AE = 850 + 0,50Y

şeklindedir.

Toplam harcama fonksiyonu (

AE

), otonom harcamaların toplamı ile gelire bağlı uyarılmış harcamaların toplamından oluşur. Bu soruda otonom harcamalar; otonom tüketim (250), yatırım (200), kamu harcamaları (300) ve net otonom ihracattan (150-50=100) oluşmaktadır ve toplamı 850'dir. Fonksiyonun eğimi ise vergiyle düzeltilmiş tüketim eğilimi (

0,75 \times 0,80 = 0,60

) ile marjinal ithalat eğilimi (0,10) arasındaki farktır (

0,60 - 0,10 = 0,50

). Bu nedenle fonksiyon

AE = 850 + 0,50Y

olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Harcanabilir gelir (

Y_d

) ifadesini gelir (

Y

) ve vergi oranı (

t

) cinsinden yazınız.

Y_d = Y - tY = Y - 0,20Y = 0,80Y

Tüketim harcamaları gelirin vergi sonrası kalan kısmı üzerinden hesaplanır.

2

Tüketim fonksiyonunda

Y_d

yerine bulduğunuz ifadeyi koyarak tüketimi

Y

cinsinden hesaplayınız.

C = 250 + 0,75(0,80Y) = 250 + 0,60Y

Toplam harcama fonksiyonunda tüm değişkenlerin gayrisafi yurt içi hasıla (

Y

) cinsinden olması gerekir.

3

Net ihracat (

NX

) fonksiyonunu hesaplayınız.

NX = X - M = 150 - (50 + 0,10Y) = 100 - 0,10Y

Net ihracat, ihracat ile ithalat arasındaki farktır ve ithalatın bir kısmı otonom bir kısmı gelire bağlıdır.

4

Tüm bileşenleri (

C + I + G + NX

) toplayarak toplam harcama (

AE

) fonksiyonuna ulaşınız.

AE = (250 + 0,60Y) + 200 + 300 + (100 - 0,10Y) = 850 + 0,50Y

Toplam harcama, ekonomideki tüm nihai harcama kalemlerinin toplamıdır.

Anahtar Kavram

Toplam Harcama Fonksiyonu (AE)

İpuçları

1

Toplam harcama fonksiyonunu

AE = C + I + G + (X - M)

formülüyle oluşturun.

2

Tüketim fonksiyonundaki gelirin 'harcanabilir gelir' (

Y_d

) olduğunu ve vergiler düşüldükten sonraki geliri ifade ettiğini unutmayın.

3

İthalat fonksiyonunun önündeki eksi işaretini parantezin içine dağıtırken hem otonom ithalatın hem de marjinal ithalat eğiliminin işaretinin değişeceğine dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Bu ekonomide dengedeki milli gelir düzeyini bulmak için

Y = AE

eşitliğini kullanarak hesaplama yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Otonom harcamaları (

A

) ve marjinal harcama eğilimini (

c(1-t) - m

) ayrı ayrı hesaplayıp birleştirebilirsiniz.

A = 250 + 200 + 300 + 150 - 50 = 850

. Eğim =

0,75(1-0,20) - 0,10 = 0,50

. Buradan

AE = 850 + 0,50Y

sonucuna direkt ulaşılır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 31Soru →

Keynesyen modelde tüketim fonksiyonu $C = C_0 + cY$ ( $C_0 > 0$ ve $0 < c < 1$ ) şeklinde tanımlandığında, bu fonksiyondan türetilen tasarruf fonksiyonu ( $S$ ) ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Gelir düzeyi arttıkça ortalama tasarruf eğilimi (

APS

) değeri azalmaktadır.

Tasarruf fonksiyonunun eğimi, marjinal tüketim eğilimi ile marjinal tasarruf eğiliminin toplamına eşittir.

Tasarruf fonksiyonunun dikey ekseni kestiği nokta, otonom tüketim harcamalarının negatif değerine (

-C_0

) eşittir.

Gelir düzeyi sıfıra eşit olduğunda, mutlak tasarruf miktarı da her zaman sıfıra eşit olur.

Marjinal tüketim eğilimi (

MPC

) arttıkça, tasarruf fonksiyonunun eğimi de artmaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tasarruf fonksiyonunun dikey ekseni kestiği nokta, otonom tüketim harcamalarının negatif değerine ( $-C_0$ ) eşittir.

Cevap

Tasarruf fonksiyonunun dikey ekseni kestiği nokta, otonom tüketim harcamalarının negatif değerine (

-C_0

) eşittir.

Tasarruf fonksiyonu

S = -C_0 + (1-c)Y

formundadır. Bu denklemde

Y=0

verildiğinde

S = -C_0

olur, bu da fonksiyonun dikey ekseni otonom tüketimin negatifinde kestiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

Milli gelir özdeşliğini ve tüketim fonksiyonunu yazın.

Y = C + S

ve

C = C_0 + cY

Tasarruf fonksiyonunu türetmek için gelirin harcanma biçimini bilmemiz gerekir.

2

Tüketim fonksiyonunu milli gelir özdeşliğinde yerine koyarak

S

değerini yalnız bırakın.

S = Y - (C_0 + cY) \Rightarrow S = -C_0 + (1 - c)Y

Tasarruf, gelirin tüketilmeyen kısmıdır.

3

Elde edilen fonksiyonun bileşenlerini analiz edin.

Dikey eksen keseni =

-C_0

, Eğim =

(1 - c) = MPS

Doğrusal bir fonksiyonda sabit terim dikey eksen kesenini, değişkenin katsayısı ise eğimi temsil eder.

Anahtar Kavram

Keynesyen Tasarruf Fonksiyonu Türetimi

İpuçları

1

Tasarruf, harcanabilir gelirden tüketim harcamaları çıkarıldıktan sonra kalan kısımdır (

S = Y - C

).

2

Tüketim fonksiyonundaki otonom harcama (

C_0

), gelir sıfır olsa bile yapılması gereken harcamadır; bu harcama ancak negatif tasarrufla finanse edilebilir.

3

S = -C_0 + (1-c)Y

denkleminde

Y=0

koyarak dikey eksen kesenini bulun.

Daha Fazla Pratik

Tasarruf paradoksu (Paradox of Thrift) kavramını inceleyerek bireysel tasarruf artışının makro düzeydeki etkilerini araştırın.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 32Soru →

Üç sektörlü (hanehalkı, firmalar ve devlet) kapalı bir ekonomide, sızıntılar ve ilaveler yöntemi çerçevesinde denge milli gelir düzeyi belirlenirken $S + T = I + G$ eşitliği esas alınmaktadır. Bu ekonomide devletin bütçe fazlası ( $T > G$ ) verdiği bir durumda, mal piyasasında dengenin sağlanabilmesi için tasarruflar ( $S$ ) ve yatırımlar ( $I$ ) arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Yatırımların tasarruflardan büyük olması (

I > S

)

Tasarrufların yatırımlardan büyük olması (

S > I

)

Tasarrufların yatırımlara eşit olması (

S = I

)

Tasarrufların vergi gelirlerine eşit olması (

S = T

)

Yatırımların kamu harcamalarına eşit olması (

I = G

)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yatırımların tasarruflardan büyük olması ( $I > S$ )

Cevap

Mal piyasası dengesinin sağlanabilmesi için yatırımların tasarruflardan büyük olması (

I > S

) gerekmektedir.

Makroekonomik dengede sızıntılar (

S + T

) ilavelere (

I + G

) eşittir. Bütçe fazlası (

T > G

), sızıntıların bir bileşeninin ilavelerin karşılık gelen bileşeninden büyük olduğu anlamına gelir. Bu durumda denkliğin bozulmaması için, ilavelerin diğer bileşeni olan yatırımların (

I

), sızıntıların diğer bileşeni olan tasarruflardan (

S

) büyük olması (

I > S

) matematiksel bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1

Üç sektörlü kapalı ekonomi için sızıntılar ve ilaveler dengesini yazınız.

S + T = I + G

Ekonomide denge, harcama akımından çıkan sızıntıların (

S + T

) akıma giren ilavelere (

I + G

) eşit olmasıyla sağlanır.

2

Denklemi tasarruf ve yatırım farkı (

S - I

) ile bütçe dengesi (

G - T

) cinsinden düzenleyiniz.

S - I = G - T

Özel kesim dengesi ile kamu kesimi dengesi arasındaki ilişkiyi görmek için değişkenler gruplandırılır.

3

Bütçe fazlası (

T > G

) verisini denkleme uygulayınız.

T > G

ise

G - T < 0

(negatif) olur. Bu durumda

S - I < 0

olmalıdır.

Eşitliğin sağ tarafı negatif ise sol tarafı da negatif olmak zorundadır.

4

Elde edilen eşitsizliği yorumlayınız.

S < I

veya

I > S

Matematiksel olarak

S - I

değerinin negatif çıkması, çıkarılan terimin (

I

) eksilen terimden (

S

) büyük olmasını gerektirir.

Anahtar Kavram

Sızıntılar ve İlaveler Dengesi (

S + T + M = I + G + X

)

İpuçları

1

Üç sektörlü kapalı ekonomi dengesini

S + T = I + G

formülüyle hatırlayın.

2

Bütçe fazlası (

T > G

) durumunda sızıntıların ilavelerden fazla olan kısmının nasıl telafi edileceğini düşünün.

3

S - I = G - T

özdeşliğini kullanın; eğer sağ taraf negatifse (

G < T

), sol taraf da negatif olmalıdır (

S < I

).

Daha Fazla Pratik

Dışa açık bir ekonomide dış ticaret fazlası varken bütçe dengesinin tasarruf-yatırım ilişkisi üzerindeki etkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 33Soru →

Dışa açık bir ekonomide marjinal tüketim eğilimi $c = 0,80$ ve marjinal ithalat eğilimi $m = 0,20$ olarak belirlenmiştir. Hükümet, bütçe dengesini koruyarak (denk bütçe) kamu harcamalarını ve otonom vergileri aynı anda $200$ birim artırmaya karar vermiştir.

Basit Keynesyen model varsayımları altında, bu politikanın denge gelir düzeyi ( $Y$ ) ve net ihracat ( $NX$ ) üzerindeki toplam etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Gelir düzeyi

100

birim artar, net ihracat

20

birim azalır.

Gelir düzeyi

200

birim artar, net ihracat değişmez.

Gelir düzeyi

100

birim artar, net ihracat

20

birim artar.

Gelir düzeyi

500

birim artar, net ihracat

100

birim azalır.

Gelir düzeyi değişmez, net ihracat

40

birim azalır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelir düzeyi $100$ birim artar, net ihracat $20$ birim azalır.

Cevap

Denge gelir düzeyi

100

birim artarken, net ihracat dengesi

20

birim kötüleşir (azalır).

Dışa açık bir ekonomide kamu harcaması çarpanı

2,5

ve vergi çarpanı

-2

olarak hesaplanır. Hem harcamaların hem de vergilerin

200

birim artması durumunda gelir

100

birim (

500 - 400

) artış gösterir. Gelirdeki bu

100

birimlik artış, marjinal ithalat eğilimi olan

0,20

ile çarpıldığında ithalatın

20

birim artmasına, dolayısıyla net ihracatın

20

birim azalmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1

Dışa açık ekonomi çarpanlarını hesaplayın.

k_G = \frac{1}{1-c+m} = \frac{1}{1-0,8+0,2} = 2,5

ve

k_T = \frac{-c}{1-c+m} = \frac{-0,8}{0,4} = -2

Kamu harcaması ve vergi değişimlerinin gelir üzerindeki toplam etkisini bulmak için spesifik çarpan değerleri gereklidir.

2

Denge gelir düzeyindeki toplam değişimi (

dY

) bulun.

dY = (2,5 \times 200) + (-2 \times 200) = 500 - 400 = 100

birim artış.

Harcama artışının genişletici etkisi ile vergi artışının daraltıcı etkisi toplanarak net gelir etkisi elde edilir.

3

Net ihracat üzerindeki etkiyi (

dNX

) hesaplayın.

dNX = -m \times dY = -0,2 \times 100 = -20

birim.

Otonom ihracat değişmediği için net ihracattaki değişim, marjinal ithalat eğilimi ile gelir değişiminin çarpımına (negatif işaretli) eşittir.

Anahtar Kavram

Dışa Açık Ekonomide Denk Bütçe Çarpanı ve Net İhracat İlişkisi

İpuçları

1

Önce dışa açık ekonomideki harcama ve vergi çarpanlarını ayrı ayrı hesaplamayı deneyin.

2

Denk bütçe artışında toplam gelir değişimi

dY = (k_G - k_T) \times \text{Artış}

olarak değil, çarpanların kendi değerleri üzerinden toplanarak bulunur.

3

dY

değerini bulduktan sonra, bu gelirin ithalat (

m \times dY

) üzerindeki etkisini net ihracattan düşmeyi unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Eğer vergiler otonom değil de gelire bağlı (t) olsaydı çarpanların nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Denk bütçe çarpanı formülü

k_{db} = \frac{1-c}{1-c+m}

kullanılarak direkt gelir değişimi hesaplanabilir:

k_{db} = \frac{1-0,8}{1-0,8+0,2} = \frac{0,2}{0,4} = 0,5

. Buradan

dY = 0,5 \times 200 = 100

elde edilir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 34Soru →

Keynesyen iktisat teorisinde yatırım harcamalarının faiz oranının azalan bir fonksiyonu olduğu varsayılmaktadır. Buna göre, girişimcilerin geleceğe dair kâr beklentilerinin artması (iyimserlik) ve aynı dönemde piyasa faiz oranlarının düşmesi durumunda, yatırım talep eğrisinde (fonksiyonunda) meydana gelecek değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yatırım eğrisi bütünüyle sağa kayar ve eğri üzerinde daha düşük bir faiz oranına doğru (aşağı yönde) hareket gerçekleşir.

Yatırım eğrisi bütünüyle sola kayar ve eğri üzerinde daha yüksek bir faiz oranına doğru (yukarı yönde) hareket gerçekleşir.

Yatırım eğrisi bütünüyle sağa kayar ancak faiz oranındaki değişim eğri üzerinde herhangi bir harekete neden olmaz.

Yatırım eğrisi konumunu değiştirmez, sadece eğri üzerinde aşağı yönde bir hareket gerçekleşir.

Yatırım eğrisi dikleşerek sola kayar ve eğri üzerinde yukarı yönde bir hareket gerçekleşir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yatırım eğrisi bütünüyle sağa kayar ve eğri üzerinde daha düşük bir faiz oranına doğru (aşağı yönde) hareket gerçekleşir.

Cevap

Yatırım eğrisinin sağa kayması ve eğri üzerinde aşağı yönlü bir hareket gerçekleşmesi

Yatırım fonksiyonu

I = I_0 - hi

şeklinde ifade edildiğinde, otonom yatırımları (

I_0

) etkileyen kâr beklentilerindeki artış eğriyi sağa kaydırır. Fonksiyonun bağımsız değişkeni olan faiz oranındaki (

i

) düşüş ise, eksen üzerindeki bir değişim olduğu için yeni oluşan eğri üzerinde aşağı (sağa) doğru hareketi sağlar.

Adım Adım Çözüm

1

Dışsal değişkenin (kâr beklentileri) etkisini analiz etme

Girişimcilerin iyimserliği otonom yatırımları (

I_0

) artırır.

Yatırım fonksiyonunda faiz dışındaki unsurlar (beklentiler, teknoloji vb.) eğrinin bütünüyle sağa veya sola kaymasına neden olur.

2

İçsel değişkenin (faiz oranı) etkisini analiz etme

Faiz oranındaki düşüş (

i \downarrow

), mevcut yatırım fonksiyonu üzerinde daha yüksek bir yatırım düzeyine geçilmesini sağlar.

Fonksiyonun eksenlerinde yer alan bir değişkenin (faiz) değişmesi, eğri üzerinde harekete yol açar.

3

İki etkiyi birleştirme

Yatırım eğrisi sağa kayar (yeni bir konuma geçer) ve bu yeni eğri üzerinde daha düşük faiz oranına karşılık gelen noktaya hareket edilir.

Makroekonomik değişkenlerin eş zamanlı değişimi hem kayma hem de hareket etkisini aynı anda yaratır.

Anahtar Kavram

Yatırım Fonksiyonunda Kayma vs. Eğri Üzerinde Hareket

İpuçları

1

Faiz oranı ile yatırım miktarı arasındaki ilişkiyi gösteren bir grafik çizdiğinizde, faizin dikey eksende olduğunu unutmayın.

2

Eksenlerde yer almayan (otonom) bir değişken değiştiğinde eğri kayar, eksendeki bir değişken değiştiğinde eğri üzerinde hareket edilir.

3

Geleceğe dair iyimserlik otonom yatırımları artırır. Faiz düşüşü ise borçlanma maliyetini azaltarak yatırım talebini artırır.

Daha Fazla Pratik

Yatırım fonksiyonunun eğimini belirleyen 'yatırımların faize duyarlılığı' (

h

parametresi) kavramını ve bunun IS eğrisi üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 35Soru →

Keynesyen Mutlak Gelir Hipotezi çerçevesinde ele alınan ve otonom tüketim harcamalarının pozitif ( $C_0 > 0$ ) olduğu doğrusal bir tüketim fonksiyonunda ( $C = C_0 + cY_d$ ), harcanabilir gelir düzeyindeki ( $Y_d$ ) sürekli bir artışın ortalama tüketim eğilimi ( $APC$ ) ile marjinal tüketim eğilimi ( $MPC$ ) üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

APC

değeri azalır ve

MPC

değerine yakınsar.

APC

ile

MPC

arasındaki fark, otonom tüketim nedeniyle her gelir düzeyinde sabit kalır.

APC

değeri artarken tasarruf oranı azalır.

MPC

değeri gelir artışıyla birlikte artarak

APC

değerini geçer.

APC

değeri sabit kalırken,

MPC

değeri gelire bağlı olarak azalır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $APC$ değeri azalır ve $MPC$ değerine yakınsar.

Cevap

Harcanabilir gelir arttıkça ortalama tüketim eğiliminin (

APC

) azalarak marjinal tüketim eğilimi (

MPC

) değerine yaklaşacağını belirten ifade doğrudur.

Keynesyen modelde

APC = C_0/Y_d + MPC

bağıntısı geçerlidir. Otonom tüketim (

C_0

) pozitif olduğu sürece, her gelir düzeyinde

APC

,

MPC

'den büyük olacaktır. Ancak harcanabilir gelir arttıkça,

C_0/Y_d

terimi küçüleceği için

APC

değeri düşer ve matematiksel olarak

MPC

değerine doğru yakınsar. Bu durum, zenginleşen bireylerin veya toplumların gelirlerinin daha küçük bir kısmını tüketime ayırdığını gösteren temel psikolojik kanunla uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1

Tüketim fonksiyonundan ortalama tüketim eğilimi (

APC

) formülünü türetmek.

APC = \frac{C}{Y_d} = \frac{C_0 + cY_d}{Y_d} = \frac{C_0}{Y_d} + c

Ortalama tüketim eğilimi, toplam tüketimin toplam gelire oranını ifade eder.

2

Marjinal tüketim eğilimini (

MPC

) tanımlamak.

MPC = \frac{\Delta C}{\Delta Y_d} = c

Doğrusal bir fonksiyonda eğim (yani

c

) sabittir ve bu değer

MPC

'ye eşittir.

3

Gelir artışının (

Y_d \uparrow

)

APC

denklemi üzerindeki etkisini analiz etmek.

Y_d

arttıkça

\frac{C_0}{Y_d}

terimi küçülür, bu da

APC

değerinin azalmasına neden olur.

Otonom tüketim sabit bir sayı olduğundan, payda (gelir) büyüdükçe bu oranın değeri sıfıra yaklaşır.

4

Limit durumunu değerlendirmek.

Y_d \rightarrow \infty

iken

\frac{C_0}{Y_d} \rightarrow 0

olur, dolayısıyla

APC \rightarrow c

(yani

MPC

).

Yüksek gelir düzeylerinde otonom tüketimin toplam içindeki payı önemsizleşir ve ortalama davranış marjinal davranışa eşitlenir.

Anahtar Kavram

Keynesyen Tüketim Fonksiyonu Özellikleri (

APC > MPC

ve

APC

'nin azalan seyri)

Daha Fazla Pratik

Otonom tüketim harcamalarının sıfır olduğu bir durumda (uzun dönem tüketim fonksiyonu), APC ve MPC arasındaki ilişkinin nasıl olacağını düşününüz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 36Soru →

Dışa açık bir ekonomide, sızıntılar ve ilaveler (leakages and injections) yöntemi çerçevesinde mal ve hizmet piyasası dengesi analiz edilmektedir. Ekonomiye dair aşağıdaki makroekonomik veriler elde edilmiştir:

- Tasarruflar ( $S$ ): $180$ birim
- Net Vergiler ( $T$ ): $120$ birim
- Yatırımlar ( $I$ ): $150$ birim
- Kamu Harcamaları ( $G$ ): $130$ birim
- İhracat ( $X$ ): $90$ birim

Bu ekonomide sızıntıların ilavelere eşit olduğu denge gelir düzeyinde ithalat ( $M$ ) kaç birimdir?

50

70

90

110

130

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 70

Cevap

Denge milli gelir düzeyinde ithalat düzeyi 70 birimdir.

Basit Keynesyen modelde dışa açık bir ekonominin dengesi, ekonomiden çıkan sızıntıların (

S+T+M

) ekonomiye giren ilavelere (

I+G+X

) eşit olmasıyla sağlanır. Verilen değerler yerine konduğunda

180 (S) + 120 (T) + M = 150 (I) + 130 (G) + 90 (X)

eşitliği elde edilir. Buradan

300 + M = 370

denklemi kurulur ve ithalatın 70 birim olduğu sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Denge koşulunun formüle edilmesi

S + T + M = I + G + X

Dışa açık bir ekonomide sızıntıların (gelir akımından çıkanlar) ilavelere (gelir akımına girenler) eşit olması gerekir.

2

Verilen değerlerin formüle yerleştirilmesi

180 + 120 + M = 150 + 130 + 90

Sızıntılar tarafına tasarruf, vergi ve ithalat; ilaveler tarafına yatırım, kamu harcamaları ve ihracat yazılır.

3

Eşitliğin her iki tarafının toplanması

300 + M = 370

Bilinen sızıntılar toplamı 300, toplam ilaveler ise 370 birimdir.

4

Bilinmeyen ithalat değerinin çözülmesi

M = 370 - 300 = 70

Dengenin sağlanması için eksik kalan sızıntı tutarı ithalat tarafından karşılanmalıdır.

Anahtar Kavram

Sızıntılar ve İlaveler Dengesi (Open Economy Equilibrium)

Daha Fazla Pratik

Kamu harcamalarındaki bir artışın denge gelir düzeyi üzerindeki etkisini çarpan mekanizmasıyla inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Aynı soru bütçe dengesi ve dış ticaret dengesi arasındaki ilişki kullanılarak da çözülebilir:

(S - I) + (T - G) = (X - M) \Rightarrow (180 - 150) + (120 - 130) = 90 - M \Rightarrow 30 - 10 = 90 - M \Rightarrow 20 = 90 - M \Rightarrow M = 70

.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 37Soru →

Keynesyen doğrusal bir tüketim fonksiyonunda ( $C = C_0 + cY_d$ ), harcanabilir gelir düzeyinin ( $Y_d$ ) otonom tüketim harcamalarının ( $C_0$ ) tam $5$ katı olduğu bir durumda ( $Y_d = 5C_0$ ), ortalama tüketim eğilimi ( $APC$ ) ile marjinal tüketim eğilimi ( $MPC$ ) arasındaki fark ( $APC - MPC$ ) kaçtır?

0,20

0,80

0,50

1,00

0,00

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $0,20$

Cevap

Ortalama tüketim eğilimi ile marjinal tüketim eğilimi arasındaki fark 0,20 olarak hesaplanır.

Ortalama tüketim eğilimi (

APC

), toplam tüketimin gelire oranıdır ve doğrusal bir fonksiyonda

APC = (C_0/Y_d) + MPC

şeklinde yazılabilir. Buradan hareketle

APC

ile

MPC

arasındaki farkın

C_0/Y_d

olduğu görülür. Soruda harcanabilir gelirin otonom tüketimin 5 katı (

Y_d = 5C_0

) olduğu belirtildiğinden, bu oran

1/5

yani

0,20

olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Tüketim fonksiyonu bileşenlerini tanımla

C = C_0 + cY_d

denkleminde

MPC = c

ve

APC = C / Y_d

olarak tanımlanır.

Fonksiyonel ilişkileri kurmak için temel tanımlar gereklidir.

2

APC

değerini

MPC

cinsinden ifade et

APC = \frac{C_0 + cY_d}{Y_d} = \frac{C_0}{Y_d} + c

yani

APC = \frac{C_0}{Y_d} + MPC

elde edilir.

Farkı bulabilmek için iki kavram arasındaki cebirsel ilişkiyi ortaya çıkarmak gerekir.

3

Verilen gelir-otonom tüketim oranını denkleme uygula

Y_d = 5C_0

ise

\frac{C_0}{Y_d} = \frac{C_0}{5C_0} = \frac{1}{5}

olur.

Soruda verilen özel durumun matematiksel karşılığı bulunur.

4

Farkı hesapla

APC - MPC = \frac{C_0}{Y_d} = 1/5 = 0,20

.

İstenen farkın sayısal değeri elde edilir.

Anahtar Kavram

Keynesyen doğrusal tüketim fonksiyonunda ortalama ve marjinal tüketim eğilimleri arasındaki ilişki.

İpuçları

1

APC

ve

MPC

arasındaki cebirsel ilişkiyi

C = C_0 + cY_d

fonksiyonunu kullanarak yazmaya çalışın.

2

APC

formülünü açtığınızda karşılaştığınız

\frac{C_0}{Y_d}

terimi ile

MPC

arasındaki toplamı fark edin.

3

APC - MPC

işleminin sonucunun doğrudan

\frac{C_0}{Y_d}

oranına eşit olduğunu ve bu oranın soruda

1/5

olarak verildiğini kullanın.

Daha Fazla Pratik

Gelir düzeyi arttıkça bu farkın (

APC - MPC

) nasıl değişeceğini analiz etmek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 38Soru →

Dışa açık bir ekonomide mal piyasası dengesi, sızıntılar ve ilaveler (leakages and injections) yaklaşımıyla analiz edilmektedir. Ekonomide gerçekleşen toplam ilavelerin toplam sızıntılardan büyük olduğu ( $I+G+X > S+T+M$ ) bir üretim düzeyinde, dengeye yönelim sürecine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Stoklarda beklenmedik bir azalma meydana gelir ve bu durum milli gelir düzeyinin artmasına neden olur.

Stoklarda beklenmedik bir artış meydana gelir ve bu durum milli gelir düzeyinin azalmasına neden olur.

Toplam planlanan harcamalar (

AE

), toplam üretimden (

Y

) küçük olduğu için üretim düzeyi daralır.

Ekonomide tasarruf ve vergi toplamı, yatırım ve kamu harcamaları toplamından büyük olduğu için harcama çarpanı tersine çalışır.

Mal piyasasındaki bu dengesizlik, sadece faiz oranlarının düşmesiyle kendiliğinden ortadan kalkar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Stoklarda beklenmedik bir azalma meydana gelir ve bu durum milli gelir düzeyinin artmasına neden olur.

Cevap

İlavelerin sızıntılardan büyük olduğu durumda stoklarda beklenmedik bir azalma meydana gelir ve milli gelir düzeyi artar.

Denge milli gelir düzeyinde toplam sızıntılar (

S+T+M

), toplam ilavelere (

I+G+X

) eşit olmalıdır. Eğer ilaveler sızıntılardan büyükse, ekonomiye giren harcama akımı, ekonomiden çıkan sızıntıdan fazladır. Bu durum, toplam planlanan harcamaların (

AE

) üretilen toplam hasıladan (

Y

) büyük olduğunu gösterir. Talep fazlası nedeniyle firmaların stoklarında beklenmedik bir azalma meydana gelir. Firmalar bu talebi karşılamak ve stok seviyelerini korumak için üretimlerini artırırlar, bu da milli gelir düzeyinin yükselmesine yol açar.

Adım Adım Çözüm

1

Sızıntı ve ilave bileşenlerini tanımlama

Sızıntılar =

S + T + M

; İlaveler =

I + G + X

.

Denge koşulunu analiz etmek için hangi değişkenlerin gelir akımından çıktığını, hangilerinin girdiğini belirlemek gerekir.

2

Verilen durumu toplam harcama (

AE

) ve üretim (

Y

) ilişkisine dönüştürme

I + G + X > S + T + M

durumu,

AE > Y

durumuna eşdeğerdir.

Sızıntılar ve ilaveler yöntemi, toplam harcama-toplam gelir yaklaşımının bir türevidir; ilavelerin fazlalığı harcama fazlasını temsil eder.

3

Stok değişimini analiz etme

Planlanan harcamalar üretimi aştığı için firmaların stoklarında planlanmayan bir azalma (

I_u < 0

) olur.

Ekonomide talep üretimden fazla olduğunda, firmalar bu talebi mevcut stoklarından karşılamak zorunda kalır.

4

Üretim tepkisini belirleme

Firmalar azalan stoklarını tamamlamak için üretimi artırır, bu da milli geliri (

Y

) yükseltir.

Dengeye ulaşmak için toplam sızıntıların artarak toplam ilavelere eşitlenmesi gerekir, bu da gelirin artmasıyla mümkündür.

Anahtar Kavram

Sızıntılar ve İlaveler Yönteminde Denge Mekanizması

İpuçları

1

İlaveleri (yatırım, kamu harcaması, ihracat) ekonomiye 'pompalanan' harcamalar olarak düşünün.

2

Eğer ekonomiye giren harcamalar sızıntılardan fazlaysa, toplam talep üretilen miktardan fazladır.

3

Harcama fazlası olduğunda mağaza raflarındaki malların (stokların) ne yönde değişeceğini ve üreticinin buna nasıl tepki vereceğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Sızıntıların ilavelerden büyük olduğu (

S+T+M > I+G+X

) durumu analiz ederek aradaki farkı pekiştirin.

Alternatif Yöntem

Matematiksel olarak

I+G+X > S+T+M

eşitsizliğini

AE > Y

şeklinde yazarak Keynesyen Çapraz (45 derece doğrusu) üzerinden dengenin sağ tarafında mı yoksa sol tarafında mı olduğunuzu görebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 39Soru →

Hükümet harcamalarının ve otonom vergilerin yer aldığı dışa kapalı bir ekonomiye ait makroekonomik veriler aşağıda sunulmuştur:

- Tüketim Fonksiyonu: $C = 450 + 0,8Y_d$
- Otonom Yatırımlar: $I = 250$
- Kamu Harcamaları: $G = 300$
- Otonom Vergiler: $T = 200$

(Burada $Y_d$ harcanabilir geliri temsil etmektedir.)

Buna göre, söz konusu ekonomide Keynesyen harcama dengesinin ( $Y = AE$ ) sağlandığı denge milli gelir düzeyi kaç birimdir?

1050

4000

4200

5000

5800

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4200

Cevap

Denge milli gelir düzeyi 4200 birimdir.

Denge milli gelir düzeyi, toplam planlanmış harcamaların milli gelire eşit olduğu noktada (

Y = AE

) belirlenir. Bu ekonomide otonom harcamalar toplamı

A = C_0 - cT + I + G

formülüyle

450 - (0,8 \times 200) + 250 + 300 = 840

birimdir. Harcama çarpanı ise

k = 1/(1-0,8) = 5

olarak hesaplanır. Dolayısıyla denge geliri

Y = 5 \times 840 = 4200

birim olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Otonom planlanmış harcamaların (

A

) hesaplanması

A = 450 + 250 + 300 - (0,8 \times 200) = 840

Denge geliri formülünde yer alan otonom bileşenlerin (

C_0, I, G, -cT

) toplamını bulmak gerekir.

2

Basit harcama çarpanının (

k

) hesaplanması

k = \frac{1}{1 - 0,8} = \frac{1}{0,2} = 5

Otonom harcamalardaki bir birimlik değişimin gelir düzeyinde yaratacağı katlı artışı belirleyen katsayıyı bulmak gerekir.

3

Denge milli gelir düzeyinin (

Y

) hesaplanması

Y = 5 \times 840 = 4200

Denge koşulu olan

Y = k \times A

formülü uygulanarak nihai denge düzeyi bulunur.

Anahtar Kavram

Keynesyen Harcama Dengesi ve Çarpan Mekanizması

Daha Fazla Pratik

Vergi oranının gelir üzerinden (proporisyonel) alındığı durumda çarpanın nasıl değişeceğini analiz ediniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 40Soru →

Keynesyen makro iktisat modelinde yatırım harcamaları fonksiyonu $I = I_0 - dr$ denklemi ile ifade edilmektedir.

Ceteris paribus, otonom yatırım harcamalarının ( $I_0$ ) artması ve yatırımların faize duyarlılık katsayısının ( $d$ ) küçülmesi durumunda, yatırım eğrisinin konumunda ve eğiminde meydana gelecek değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Eğri yatıklaşır ve bütünüyle sola kayar.

Eğri dikleşir ve bütünüyle sağa kayar.

Eğri dikleşir ve bütünüyle sola kayar.

Eğri yatıklaşır ve bütünüyle sağa kayar.

Eğrinin eğimi değişmez, sadece sağa kayar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eğri dikleşir ve bütünüyle sağa kayar.

Cevap

Yatırım eğrisi dikleşir ve bütünüyle sağa kayar.

Makro iktisadi analizde yatırım fonksiyonu dikey eksende faiz oranı (

r

), yatay eksende yatırım harcamaları (

I

) olacak şekilde grafikize edilir. Bu durumda otonom yatırımların (

I_0

) artması, yatırım doğrusunun yatay ekseni kestiği noktanın sağa doğru yer değiştirmesine (sağa kayma) neden olur. Yatırımların faize duyarlılığı (

d

) ise yatırım doğrusunun eğimini belirler.

d

katsayısının küçülmesi, faiz oranındaki bir birimlik değişimin yatırım harcamalarında daha küçük bir değişikliğe yol açacağını ifade eder. Geometrik olarak bu durum, doğrunun mutlak eğiminin artması ve daha dik bir hal alması anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1

Otonom yatırımların (

I_0

) etkisini analiz etme.

Eğri bütünüyle sağa kayar.

Otonom yatırımlar faiz oranından bağımsızdır. Bu değerdeki artış, her faiz oranında daha fazla yatırım yapılacağı anlamına gelir ve eğriyi sağa öteler.

2

Yatırımların faize duyarlılık katsayısının (

d

) etkisini analiz etme.

Eğri dikleşir.

Dikey eksende faiz (

r

), yatay eksende yatırım (

I

) olduğunda eğrinin mutlak eğimi

1/d

olur.

d

küçüldüğünde

1/d

büyüyeceği için eğri dikleşir; yani yatırımlar faiz değişimlerine daha az tepki verir hale gelir.

Anahtar Kavram

Yatırım fonksiyonunda kaymalar (otonom bileşenler) ve eğim (duyarlılık katsayısı) arasındaki fark.

Daha Fazla Pratik

IS eğrisinin eğimini belirleyen unsurları ve yatırım fonksiyonundaki bu değişimlerin IS eğrisi üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Milli Gelir Belirlenmesi ve Basit Keynesyen Model

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm