Uluslararası Ekonomik İlişkiler

Türkiye ekonomisinin dış ticaret yapısı ve üretim karakteristikleri dikkate alındığında, ithalatın mal grupları bazındaki dağılımı ile dış ticaret ortaklarının sektörel uzmanlaşması arasında güçlü bir korelasyon bulunmaktadır. 2024-2025 dönemi verileri ve Geniş Ekonomik Grupların Sınıflandırması ($BEC$) perspektifinden bakıldığında, Türkiye'nin ithalat kompozisyonuna dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi ekonominin yapısal bağımlılıklarını ve güncel ortaklık dinamiklerini en isabetli şekilde analiz etmektedir?

Türkiye ekonomisinde belirli bir yıla ait dış ticaret verileri incelendiğinde; ihraç edilen malların birim değer endeksinin $\%8$ oranında, ithal edilen malların birim değer endeksinin ise $\%15$ oranında arttığı tespit edilmiştir. Aynı dönemde Türkiye'nin ihracat miktar endeksinde ise $\%12$ düzeyinde bir artış yaşanmıştır.

Buna göre, söz konusu dönemde Türkiye'nin dış ticaret hadleri ve ihracatın satın alma gücü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenebilir?

Türkiye ekonomisinin dış ticaret dengesi ve üretim kompozisyonu dikkate alındığında, ithalatın mal grupları bazındaki dağılımı ile ticaret ortaklarının sektörel uzmanlaşması arasında yapısal bir bağ bulunmaktadır. Geniş Ekonomik Grupların Sınıflandırması ($BEC$) ve güncel veriler ışığında, Türkiye'nin ithalat yapısına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Türkiye'de yerleşik bir şirketin, yurt dışında yeni bir üretim tesisi kurması veya mevcut bir yabancı şirketin yönetimini kontrol edecek oranda (%10 ve üzeri) hissesini satın alması; Türkiye'nin ödemeler dengesi istatistiklerinde aşağıdakilerden hangisi kapsamında kaydedilir?

Türkiye ekonomisinde enerji gibi ithal bağımlılığı yüksek olan ürünlerin fiyatlarının (ithalat birim değer endeksi), ihraç edilen ürünlerin fiyatlarından (ihracat birim değer endeksi) daha fazla artması durumunda "Net Değişim (Net Barter) Dış Ticaret Hadleri"nde meydana gelen değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisi ödemeler dengesi istatistikleri, IMF tarafından yayımlanan Ödemeler Dengesi ve Uluslararası Yatırım Pozisyonu El Kitabı ($BPM6$) standartları çerçevesinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından derlenmektedir. Bu çerçevede 'Cari İşlemler Hesabı', ülkenin dış dünyayla gerçekleştirdiği mal, hizmet, birincil gelir ve ikincil gelir akımlarını kapsamaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ödemeler dengesinin 'Cari İşlemler Hesabı' (Current Account) kapsamında yer alan kalemlerden biri değildir?

Türkiye ekonomisinin $2024$ ve $2025$ yıllarındaki dış ticaret verileri ile TÜİK istatistikleri dikkate alındığında, ihracatın sektörel ve grup bazlı yapısına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Türkiye ekonomisinin üretim yapısı, sanayi sektörü için gerekli olan enerji ve hammadde ihtiyacının büyük bir kısmının dış dünyadan karşılanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu yapısal özellik, Geniş Ekonomik Grupların Sınıflandırmasına ($BEC$) göre yapılan ithalat istatistiklerinde belirgin bir şekilde görülmektedir. Buna göre, Türkiye'nin ithalat kompozisyonu ve başlıca ticaret ortakları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Türkiye'de yerleşik bir teknoloji şirketinin, geliştirdiği özgün bir yazılıma ait patent haklarını yurt dışındaki bir firmaya kalıcı olarak satması ve aynı dönemde Türkiye'deki bir ticari bankanın yurt dışı yerleşiklerden sendikasyon kredisi sağlaması işlemleri; Ödemeler Dengesi El Kitabı $6.$ Versiyon (BPM6) metodolojisine göre sırasıyla ödemeler dengesinin hangi kalemlerinde izlenir?

Ödemeler Dengesi El Kitabı $6.$ Versiyon (BPM6) standartları dikkate alındığında; Türkiye'de faaliyet gösteren bir ticari bankanın, yurt dışındaki bir finans kuruluşundan vadesi $5$ yıl olan bir kredi temin etmesi işlemi, Türkiye'nin ödemeler dengesi istatistiklerinde hangi hesap grubu altında ve nasıl kaydedilir?

Türkiye ekonomisinde, ihraç edilen malların birim değer endeksindeki artış hızının, ithal edilen malların birim değer endeksindeki artış hızının altında kalması durumu 'dış ticaret hadlerinin aleyhe dönmesi' olarak tanımlanmaktadır.

Buna göre, dış ticaret hadlerinin aleyhe geliştiği bir dönemde Türkiye ekonomisi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Türkiye ekonomisinde $1960$-$1980$ yılları arasında 'ithal ikameci sanayileşme' stratejisi izlenirken, $24$ Ocak $1980$ Kararları ile bu model terk edilmiş ve dünya ekonomisiyle bütünleşmeyi hedefleyen 'dışa açık büyüme' modeli benimsenmiştir. Bu köklü değişimle birlikte dış ticaret rejiminde de yapısal düzenlemelere gidilmiştir.

Buna göre, $1980$ sonrası dönemde Türkiye'nin dış ticaret politikalarında gözlenen temel değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ekonomisinin dış ticaret verileri analiz edildiğinde; ihraç edilen malların birim değer endeksindeki ($P_x$) artış hızının, ithal edilen malların birim değer endeksindeki ($P_m$) artış hızının altında kaldığı görülmüştür. Ancak aynı dönemde ihracat miktar endeksinde ($Q_x$) meydana gelen çok güçlü artışın, fiyatlardaki bu olumsuz gidişatı telafi ederek ülkenin toplam ithalat yapabilme kapasitesini artırdığı saptanmıştır.

Bu durum, aşağıdaki dış ticaret haddi türlerinden hangisinin iyileştiğini (ülke lehine geliştiğini) kesin olarak gösterir?

Türkiye ekonomisinde $1930$’lu yıllarda, özellikle $1929$ Dünya Ekonomik Buhranı'nın yarattığı daralmayı aşmak, dış ticaret açıklarını sınırlamak ve döviz rezervlerini korumak amacıyla benimsenen, "malımı alanın malını alırım" ilkesine dayanan dış ticaret rejimi aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye ile Avrupa Birliği arasında $1$ Ocak $1996$ tarihinde yürürlüğe giren Gümrük Birliği Anlaşması'nın kapsamı ve Türkiye dış ticareti üzerindeki etkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu sürecin temel özelliklerinden biridir?

Türkiye ekonomisinde ithalatın mal grupları bazındaki dağılımı, imalat sanayisinin üretim yapısı, enerji ihtiyacı ve teknolojik kapasite ile doğrudan ilişkilidir. Geniş Ekonomik Grupların Sınıflandırması (BEC) ve dış ticaret verileri dikkate alındığında;

Türkiye'nin ithalat yapısına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye ekonomisi ödemeler dengesi kayıtlarında, IMF $BPM6$ ($6.$ El Kitabı) standartları çerçevesinde, yurt dışında bir yıldan uzun süredir yerleşik olan bir kişinin Türkiye'deki hanehalkına gönderdiği karşılıksız nakdi yardımlar (işçi dövizleri) hangi hesap grubu altında sınıflandırılmaktadır?

Türkiye ekonomisi ödemeler dengesi istatistiklerinde, $BPM6$ ($6.$ El Kitabı) standartları uyarınca, aşağıdakilerden hangisi "Birincil Gelir Dengesi" ($Primary$ $Income$) kalemi altında izlenen işlemlerden biridir?

Ödemeler Dengesi El Kitabı $6.$ Versiyon (BPM6) standartları ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) raporlama esasları dikkate alındığında; Türkiye'de yerleşik bir ihracatçı firmanın, yurt dışındaki bir alıcıdan ihraç edeceği mallar karşılığında sevkiyat öncesinde "peşin ödeme" (avans) alması işlemi, ödemeler dengesi istatistiklerinin Finans Hesabı altında aşağıdakilerden hangisi kapsamında kaydedilir?

Türkiye ekonomisine ilişkin bir dönem için aşağıdaki endeks değerleri verilmiştir:

Buna göre, Türkiye'nin dış ticaret hadleri ve ithalat kapasitesindeki değişimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?