Döviz Piyasası ve Kur Sistemleri

62 soru

Spot döviz piyasasında $1$ İsviçre frangının ( $CHF$ ) değeri $38,00$ Türk lirası ( $TL$ ) iken, bankalar arası piyasada $CHF$ için yıllık $\%6$ oranında vadeli işlem primi ( $forward \ premium$ ) uygulanmaktadır. Bu verilere göre, bankanın kote edeceği $120$ gün vadeli $CHF$ kuru aşağıdakilerden hangisidir? (Bir yılı $360$ gün olarak dikkate alınız.)

37,24

38,19

38,76

40,28

38,06

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $38,76$

Cevap

Bankanın kote edeceği

120

gün vadeli döviz kuru

38,76

TL

'dir.

Doğru seçenekte belirtilen

38,76

TL

değeri, yıllık

\%6

olan primin

120

günlük karşılığı olan

\%2

(

6 \times 120/360

) oranının

38,00

TL

spot kuruna uygulanması (

38 \times 1,02

) ile elde edilmektedir. Bu hesaplama yöntemi uluslararası döviz piyasalarındaki standart kote etme biçimine uygundur.

Adım Adım Çözüm

Yıllık vadeli işlem primini

120

günlük vade süresine uyarlayınız.

\text{Vade Primi} = \%6 \times \frac{120}{360} = \%2

Vadeli işlemler yıllık bazda kote edildiği için işlem vadesine göre oranlanmalıdır.

Hesaplanan dönemlik prim oranını spot kur üzerinden

TL

cinsinden hesaplayınız.

38,00 \text{ TL} \times 0,02 = 0,76 \text{ TL}

Prim miktarı, spot kurun dönemlik prim oranıyla çarpılmasıyla bulunur.

Vadeli kuru bulmak için prim miktarını spot kura ekleyiniz.

38,00 \text{ TL} + 0,76 \text{ TL} = 38,76 \text{ TL}

Piyasada 'prim' (

premium

) söz konusu olduğunda vadeli kur, spot kurdan daha yüksek olur (

F > S

Anahtar Kavram

Vadeli döviz kuru (forward rate) hesaplamasında, yıllık prim oranının vade gün sayısına göre oranlanarak (

F = S \times [1 + (\text{prim oranı} \times \frac{t}{360})]

) spot kura eklenmesi gerekir.

İpuçları

Vadeli işlem primi yıllık olarak verildiğinde, önce bu oranı işlem vadesine (120 gün) uyarlamanız gerekir.

360 günlük bir yılda 120 gün, yılın tam üçte birine (

1/3

) karşılık gelir. Dolayısıyla prim oranını da bu oranda küçültmelisiniz.

Yıllık %6 olan prim, 120 gün için %2 eder. 38,00 TL'nin %2'sini hesaplayıp spot kura ekleyerek sonuca ulaşabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Vadeli kurun spot kurdan düşük olduğu (forward discount) bir senaryoda işlemin nasıl değişeceğini düşünerek pratik yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 62Soru →

Spot döviz piyasasında $1$ ABD dolarının ( $USD$ ) $32{}00$ Türk lirası ( $TL$ ) olduğu bir tarihte, bankalar arası piyasada $180$ gün vadeli dolar kuru $33{}60$ TL olarak kote edilmiştir. Buna göre, Amerikan dolarının Türk lirası karşısındaki yıllık vadeli (forward) marjı aşağıdakilerden hangisidir?

\%10

prim

\%10

iskonto

\%5

prim

\%20

prim

\%5

iskonto

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%10$ prim

Cevap

Yıllık

\%10

prim

Verilen veriler doğrultusunda vadeli kur spot kurdan daha yüksek olduğu için (

33{}60 > 32{}00

) Amerikan doları prim yapmıştır. Yıllıklandırılmış marj formülü olan

[(F - S) / S] \times (360 / n) \times 100

uygulandığında;

[(33{}60 - 32{}00) / 32{}00] \times (360 / 180) \times 100 = 0{}05 \times 2 \times 100 = \%10

prim sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

Spot kur (

S

) ve vadeli kur (

F

) arasındaki mutlak farkın hesaplanması

F - S = 33{}60 - 32{}00 = 1{}60

Vade süresince beklenen nominal değer değişimini bulmak için.

Vadeye ait yüzde değişim oranının (marj) bulunması

\frac{1{}60}{32{}00} = 0{}05

(veya

\%5

)

Değişimin ana paraya (spot kur) oranını belirlemek için.

Oranın yıllık bazda ifade edilmesi (yıllıklandırma)

\%5 \times \frac{360}{180} = \%5 \times 2 = \%10

Vadeli döviz piyasasında kotalar genellikle yıllık bazda ifade edildiği için.

Marjın türünün (prim veya iskonto) teşhis edilmesi

F > S

(

33{}60 > 32{}00

) olduğu için sonuç primdir.

Gelecekteki fiyatın bugünkü fiyattan yüksek olması ilgili para biriminin primli işlem gördüğünü gösterir.

Anahtar Kavram

Yıllıklandırılmış Vadeli Marj Hesaplaması

Alternatif Yöntem

Önce bir günlük marjı bulup (

1{}60 / 180

) sonra bunu

360

ile çarpıp spot kura bölerek de aynı sonuca ulaşılabilir, ancak standart formül hata payını azaltır.

Tahmini Süre:1m 30s

ÖncekiSayfa 4 / 4

Döviz Piyasası ve Kur Sistemleri

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem