Soru

Zorluk: Ortaİşletmenin Amaçları

Borsa İstanbul'da işlem gören köklü bir sanayi işletmesinin yeni atanan genel müdürü, devraldığı stratejik planı incelediğinde; önceki yönetimin yalnızca çeyreklik kâr marjlarını artırmaya ve yerel vakıflara yapılan bağışlarla kurum imajını güçlendirmeye odaklandığını tespit etmiştir. Ancak bu süreçte, üretim teknolojilerinin yenilenmesi ihmal edilmiş ve yeni yürürlüğe giren iş güvenliği ile çevre emisyon standartlarına uyum sağlanmamıştır.

İşletmelerin kuruluş amaçları hiyerarşisi ve Carroll'ın Kurumsal Sosyal Sorumluluk Piramidi dikkate alındığında, önceki yönetimin stratejisiyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Kârlılık hedeflerine ulaşılmış ve gönüllü sorumluluklar yerine getirilmiş olsa da, yasal sorumluluklar ihlal edildiği için işletmenin uzun vadeli süreklilik amacı tehlikeye atılmıştır.Cevap
  2. B
    İşletmenin personeline yönelik olan iş güvenliği yatırımları sosyal amaçlar, vakıflara yapılan bağışlar ise özel amaçlar kapsamında olduğundan kaynak dağılımı hatalı yapılmıştır.
  3. C
    Sosyal sorumluluk piramidinin temelini oluşturan hayırseverlik sorumlulukları eksiksiz yerine getirildiği için yasal uyum eksiklikleri sürdürülebilirliği olumsuz etkilemez.
  4. D
    İşletmelerin nihai ve tek amacı kâr maksimizasyonu olduğundan, maliyet yaratan emisyon standartlarına uyumun ertelenmesi ekonomik açıdan rasyonel bir yaklaşımdır.
  5. E
    Piramidin en alt basamağında yer alan etik sorumluluklar atlanarak doğrudan ekonomik hedeflere yönelindiği için işletmenin meşruiyet zemini kaybolmuştur.

Cevap

Kârlılık hedeflerine ulaşılmış ve gönüllü sorumluluklar yerine getirilmiş olsa da, yasal sorumluluklar ihlal edildiği için işletmenin uzun vadeli süreklilik amacı tehlikeye atılmıştır.
Kâr elde etmek işletmelerin temel ekonomik amaçlarından biri olsa da, günümüz rekabet ve hukuk koşullarında asıl ve nihai amaç işletmenin yaşamını sürekli kılmasıdır (süreklilik). İşletme kısa vadeli kârlar elde edip hayırseverlik (gönüllü) faaliyetleri yapsa bile, Carroll'ın piramidinde zorunlu bir basamak olan yasal sorumlulukları (çevre ve iş güvenliği standartları) ihlal etmesi, kurumun ağır yaptırımlarla karşılaşmasına ve nihayetinde varlığını sürdürme amacının tehlikeye girmesine neden olur. Bu nedenle doğru değerlendirme, yasal ihlallerin süreklilik hedefini riske attığını belirten ifadedir.

Adım Adım Çözüm

1
Önceki yönetimin odaklandığı faaliyetleri analiz et.
Çeyreklik kâr marjlarını artırmak ekonomik amaç/sorumluluktur. Vakıflara bağış yapmak ise hayırseverlik (gönüllü) sorumluluğudur.
Senaryodaki durumun Carroll piramidindeki yerini tespit etmek için bu ayrım gereklidir.
2
Önceki yönetimin ihmal ettiği alanları belirle.
Üretim teknolojilerinin yenilenmemesi (süreklilik riski) ve iş güvenliği/çevre standartlarına uyulmaması (yasal sorumluluk ihlali).
İhmal edilen alanların işletme amaçları hiyerarşisindeki hayati önemini görmek için.
3
İşletmenin amaçları hiyerarşisi ve Carroll piramidi çerçevesinde nihai değerlendirmeyi yap.
Kısa vadeli kârlılık ve en üst seviyedeki gönüllü sorumluluklar sağlansa da, temel gereksinimlerden olan yasal sorumluluklar ihlal edildiği için işletmenin asıl amacı olan 'süreklilik' (uzun vadeli hayatta kalma) tehlikeye atılmıştır.
İşletmelerin uzun vadeli başarısı, yalnızca kâr etmelerine veya bağış yapmalarına değil, yasal sınırlar içinde kalmalarına bağlıdır.

Anahtar Kavram

İşletmenin Amaçları (Kârlılık ve Süreklilik) ile Carroll'ın Sosyal Sorumluluk Piramidi
Bu soruyu puanla