Soru

Zorluk: Zorİşletmenin Amaçları

Uluslararası alanda faaliyet gösteren bir enerji şirketinin yönetim kurulu, operasyonlarını yürüttüğü ülkelerden birinde aniden yürürlüğe giren katı çevre mevzuatı karşısında stratejik bir yol ayrımına gelmiştir. Şirket; ya mevcut üretim teknolojisini asgari yasal şartları zar zor sağlayacak şekilde cüzi bir maliyetle revize ederek mevcut kâr marjını koruyacak, ya da çok yüksek bir yatırım maliyetine katlanıp yasal zorunlulukların da ötesine geçerek bölge ekosistemini iyileştiren ve yerel halkın refahını artıran tam yeşil enerji dönüşümünü gerçekleştirecektir. Yönetim kurulu oy birliğiyle ikinci seçeneği tercih etmiş ve alınan kararın gerekçesini, 'Bugün kârdan feragat etmemiz, yarın bu piyasada meşruiyetimizi koruyarak varlığımızı sürdürebilmemizin tek teminatıdır.' şeklinde kamuoyuna duyurmuştur.

İşletme amaçları hiyerarşisi ve Carroll'ın Kurumsal Sosyal Sorumluluk Piramidi dikkate alındığında, bu karar ile ilgili aşağıdaki analizlerden hangisi doğrudur?

  1. Yönetim kurulu, işletmenin uzun vadeli sürekliliğini (hayatta kalma) kısa vadeli kârlılık amacının üstünde tutmuş ve yasal sorumlulukların ötesine geçerek etik ve gönüllü (hayırseverlik) sorumlulukları üstlenmiştir.Cevap
  2. B
    İşletmelerin her koşulda mutlak ve değişmez birincil amacı maksimum kârlılık olduğundan, alınan bu karar rasyonel işletmecilik anlayışıyla çelişmekte ve süreklilik amacını ihlal etmektedir.
  3. C
    Bu stratejik tercih, Carroll'ın piramidinin en alt tabanında yer alan gönüllü sorumlulukların, piramidin üst basamaklarındaki ekonomik ve yasal sorumluluklardan daha öncelikli olduğunu göstermektedir.
  4. D
    Şirket, ortaklara kâr payı dağıtılmasını ifade eden sosyal amacını erteleyerek, toplumun genel refahını artırma şeklindeki işletmenin özel amacını gerçekleştirmeye odaklanmıştır.
  5. E
    Çevre mevzuatındaki değişiklik salt ekonomik bir makro çevre faktörü olarak değerlendirilmiş ve işletme sadece yasal zorunlulukları yerine getirme (defansif) stratejisi izlemiştir.

Cevap

Yönetim kurulu, işletmenin uzun vadeli sürekliliğini (hayatta kalma) kısa vadeli kârlılık amacının üstünde tutmuş ve yasal sorumlulukların ötesine geçerek etik ve gönüllü (hayırseverlik) sorumlulukları üstlenmiştir.
Doğru cevap, senaryodaki iki temel teorik olguyu kusursuz şekilde birleştirmektedir. Birincisi; şirketin bugünkü kârdan feragat edip gelecekteki varlığını güvence altına alması, amaçlar hiyerarşisinde 'süreklilik (hayatta kalma)' amacının kısa vadeli 'kârlılık' amacına üstün tutulduğunu gösterir. İkincisi; asgari yasal şartları sağlamakla yetinmeyip (yasal sorumluluk), toplumun refahını artıran projelere girişmesi (etik ve gönüllü sorumluluk), Carroll'ın piramidinin en üst basamaklarındaki sorumlulukların yerine getirildiğini ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Yönetim kurulunun kararındaki amaçlar hiyerarşisini analiz etme.
Kâr marjını korumak yerine yatırım maliyetine katlanılması ve gerekçe olarak 'varlığımızı sürdürebilme' vurgusu yapılması, süreklilik (hayatta kalma) amacının kısa vadeli kârlılık amacına tercih edildiğini gösterir.
İşletme amaçlarının birbiriyle çatıştığı durumlarda hangi amacın baskın geldiğini belirlemek zorunludur.
2
Kararın Carroll'ın Sosyal Sorumluluk Piramidi'ndeki yerini tespit etme.
Kararın 'yasal zorunlulukların da ötesine geçerek bölge ekosistemini iyileştiren ve yerel halkın refahını artıran' bir nitelikte olması, işletmenin ekonomik ve yasal basamakları aşıp etik ve gönüllü (hayırseverlik) sorumluluk basamaklarına ulaştığını kanıtlar.
Sosyal sorumluluk faaliyetinin düzeyini ve kapsamını teorik çerçeveye oturtmak gereklidir.

Anahtar Kavram

İşletmenin Amaçlar Hiyerarşisi ve Kurumsal Sosyal Sorumluluk (Carroll Piramidi)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla