Soru

Zorluk: OrtaKapasite Planlaması ve Türleri

Bir tekstil işletmesinde standart erkek gömleği üretimi yapılmaktadır. İşletmenin makine parkuru ve çalışma süreleri temel alınarak, hiçbir duruş ve aksaklık yaşanmayacağı varsayımıyla hesaplanan tasarım (teorik) kapasitesi aylık 50.00050.000 adettir. Ancak rutin bakımlar, mola süreleri ve vardiya değişimleri gibi olağan duruşlar dikkate alındığında işletmenin etkili (pratik) kapasitesi aylık 40.00040.000 adet olarak hesaplanmıştır. İlgili ayda yaşanan hammadde tedarik sorunları ve kısa süreli personel eksiklikleri nedeniyle fabrikada fiili olarak (gerçekleşen) 32.00032.000 adet gömlek üretilmiştir.

Buna göre, işletmenin ilgili aydaki kapasite kullanım oranı ve verimlilik (randıman) değerleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. %64\%64 ve %80\%80Cevap
  2. B
    %80\%80 ve %64\%64
  3. C
    %80\%80 ve %80\%80
  4. D
    %64\%64 ve %125\%125
  5. E
    %80\%80 ve %125\%125

Cevap

İşletmenin kapasite kullanım oranı %64, verimliliği ise %80'dir.
Üretim yönetiminde kapasite kullanım oranı; gerçekleşen fiili üretimin, tesisin maksimum üretebileceği tasarım (teorik) kapasitesine oranıdır (32.000/50.000=%6432.000 / 50.000 = \%64). Verimlilik (randıman) ise; fiili üretimin, olağan gecikme ve duruşlar düşüldükten sonraki hedeflenen etkili (pratik) kapasiteye oranıdır (32.000/40.000=%8032.000 / 40.000 = \%80). Bu nedenle doğru oranlar sırasıyla %64 ve %80'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Kapasite kullanım oranını (Utilization) hesaplama
32.000/50.000=0,64%6432.000 / 50.000 = 0,64 \rightarrow \%64
Kapasite kullanım oranı, gerçekleşen (fiili) üretimin, sistemin ulaşabileceği maksimum teorik seviye olan tasarım kapasitesine bölünmesiyle bulunur.
2
Verimlilik (Randıman - Efficiency) oranını hesaplama
32.000/40.000=0,80%8032.000 / 40.000 = 0,80 \rightarrow \%80
Verimlilik, gerçekleşen (fiili) üretimin, olağan duruşların çıkarılmasıyla elde edilen etkili (pratik) kapasiteye bölünmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Tasarım ve Etkili Kapasite Farkı, Kapasite Kullanım Oranı ve Verimlilik Hesaplaması
Bu soruyu puanla