Soru

Zorluk: Çok zorBaşabaş (Kâr Geçiş) Noktası Analizi

Bir kamu iştiraki olan ağır sanayi fabrikası, enerji santrallerinde kullanılan özel alaşımlı bir endüstriyel valf üretmektedir. Fabrika, üretim hattında otomasyona geçerek maliyet yapısını tamamen güncellemiştir. Bu valfin birim satış fiyatı 4.0004.000 TL olup, otomasyon sonrasında da fiyat değiştirilmeyecektir. Otomasyon yatırımı sonucunda fabrikanın bu ürün grubuna ait yıllık toplam sabit maliyetleri 12.000.00012.000.000 TL'ye yükselmiş, birim değişken maliyetleri ise 1.6001.600 TL'ye gerilemiştir.

Fabrika yönetiminin yeni faaliyet dönemi için bu üründen elde etmeyi planladığı vergi sonrası net kâr hedefi 4.800.0004.800.000 TL'dir. İlgili dönemde kurumlar vergisi oranı %20\%20 olarak dikkate alınacaktır.

Buna göre, fabrikanın bu ürün için başabaş noktası satış miktarı (adet) ve hedeflenen net kâra ulaşabilmesi için gerçekleştirmesi gereken satış tutarı (TL) sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 5.0005.000 adet ve 30.000.00030.000.000 TLCevap
  2. B
    7.5007.500 adet ve 45.000.00045.000.000 TL
  3. C
    5.0005.000 adet ve 28.000.00028.000.000 TL
  4. D
    2.4002.400 adet ve 18.000.00018.000.000 TL
  5. E
    5.0005.000 adet ve 12.000.00012.000.000 TL

Cevap

Doğru cevap, başabaş noktası için 5.0005.000 adet ve hedeflenen kâr için 30.000.00030.000.000 TL satış tutarını gösteren seçenektir.
Soru iki aşamalı karmaşık bir hesaplama gerektirmektedir. Birinci aşamada başabaş satış miktarı; Toplam Sabit Maliyet / (Birim Satış Fiyatı - Birim Değişken Maliyet) formülüyle 12.000.000/(4.0001.600)=5.00012.000.000 / (4.000 - 1.600) = 5.000 adet olarak bulunur. İkinci aşamada ise vergi sonrası hedef kâr verildiği için, bu kâr brütleştirilir: 4.800.000/(10,20)=6.000.0004.800.000 / (1 - 0,20) = 6.000.000 TL. Hedef kârlı satış miktarı = (12.000.000+6.000.000)/2.400=7.500(12.000.000 + 6.000.000) / 2.400 = 7.500 adettir. Soruda miktar değil satış tutarı (ciro) istendiği için 7.5007.500 adet ×4.000\times 4.000 TL = 30.000.00030.000.000 TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Birim katkı payının ve katkı payı oranının hesaplanması
Birim Katkı Payı = 2.4002.400 TL, Katkı Payı Oranı = %60\%60
Başabaş ve hedef kâr formüllerinin payda kısmını (marjları) belirlemek için satış fiyatından (4.0004.000 TL) değişken maliyet (1.6001.600 TL) çıkarılır.
2
Başabaş noktası satış miktarının bulunması
5.0005.000 adet
Kârın sıfır olduğu üretim miktarını bulmak için toplam sabit maliyetler (12.000.00012.000.000 TL) birim katkı payına (2.4002.400 TL) bölünür.
3
Vergi sonrası net kârın vergi öncesi brüt kâra dönüştürülmesi (Brütleştirme)
6.000.0006.000.000 TL
Vergiler faaliyet kârı üzerinden ödendiği için, 4.800.0004.800.000 TL net kâr elde etmek amacıyla formülde kullanılacak vergi öncesi kâr tutarı 4.800.000/(10,20)4.800.000 / (1 - 0,20) işlemiyle bulunur.
4
Hedef kâra ulaşmak için gereken satış miktarının hesaplanması
7.5007.500 adet
Toplam Sabit Maliyetler (12.000.00012.000.000) ile Vergi Öncesi Hedef Kâr (6.000.0006.000.000) toplanarak (18.000.00018.000.000), birim katkı payına (2.4002.400) bölünür.
5
Hedeflenen satış tutarının hesaplanması
30.000.00030.000.000 TL
Bulunan hedef satış miktarı (7.5007.500 adet), birim satış fiyatı (4.0004.000 TL) ile çarpılarak hedeflenen ciro (tutar) elde edilir.

Anahtar Kavram

Vergi Etkili Hedef Kâr ve Başabaş Noktası Analizi
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla