Soru

Zorluk: OrtaStok Maliyetleri (Elde Bulundurma, Sipariş, Stoksuzluk)

İşletmelerde stok yönetiminin temel amacı, kesintisiz bir üretim ve satış süreci sağlarken stoklarla ilgili toplam maliyetleri en aza indirmektir. Bu doğrultuda yöneticilerin; elde bulundurma, sipariş ve stoksuzluk maliyetlerinin birbirleriyle olan etkileşimini doğru analiz etmesi gerekir.

Buna göre, stok maliyetleri ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Bir kerede verilen sipariş miktarının artırılması, stoklara bağlanan sermayenin fırsat maliyetini azaltırken; yıl içinde katlanılan toplam tedarik ve haberleşme giderlerini artırır.Cevap
  2. B
    Müşteri talebinin zamanında karşılanamaması sonucu ortaya çıkan satış kaybı, pazar payı düşüşü ve gecikme cezaları stoksuzluk maliyeti kapsamında değerlendirilir.
  3. C
    Tedarikçi araştırması, sözleşme hazırlıkları, nakliye ve mal kabul işlemleri gibi giderler sipariş miktarına değil, sipariş verme sayısına bağlı olarak değişen sipariş maliyeti kalemleridir.
  4. D
    Toplam stok maliyetini minimize eden Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) düzeyinde, yıllık elde bulundurma maliyeti ile yıllık sipariş maliyeti matematiksel olarak birbirine eşittir.
  5. E
    Depolanan malzemelerin zamanla bozulması, teknolojik olarak eskimesi, sigorta ve vergi giderleri elde bulundurma maliyetini oluşturan temel unsurlar arasında yer alır.

Cevap

Bir kerede verilen sipariş miktarının artırılmasının, fırsat maliyetini azaltıp tedarik giderlerini artırdığını iddia eden ifade yanlıştır.
Bir kerede verilen sipariş miktarının (parti büyüklüğünün) artırılması, işletmenin deposunda bulunduracağı ortalama stok miktarını yükseltir. Ortalama stok seviyesinin yükselmesi, stoklara bağlanan sermayenin alternatif getirisinden mahrum kalınmasına neden olur ve fırsat maliyetini (elde bulundurma maliyetini) artırır. Aynı zamanda sipariş miktarı büyüdükçe, belirli bir dönemdeki (örneğin yıllık) ihtiyacı karşılamak için verilmesi gereken sipariş sayısı azalır. Sipariş sayısı azaldığı için toplam sipariş (tedarik, evrak, nakliye vb.) maliyeti düşer. İlgili seçenekte bu ilişkinin tamamen tersi iddia edildiği için ifade kesinlikle yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Stok maliyeti türlerinin (elde bulundurma, sipariş, stoksuzluk) tanımlarını ve temel unsurlarını belirlemek.
Elde bulundurma maliyeti stok miktarıyla, sipariş maliyeti ise işlem sayısıyla doğru orantılıdır.
Maliyetlerin neye göre arttığını veya azaldığını bilmek karşılaştırma yapmak için şarttır.
2
Sipariş miktarı ile stok maliyetleri arasındaki matematiksel ve mantıksal ilişkiyi analiz etmek.
Sipariş miktarı artarsa ortalama stok artar (elde bulundurma maliyeti yükselir), yıllık sipariş sayısı azalır (sipariş maliyeti düşer).
Değişkenlerin birbirini nasıl etkilediği stok yönetiminin temel prensibidir.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri bu mantıksal ilişki çerçevesinde değerlendirerek yanlış olan bağıntıyı tespit etmek.
İlk ifadenin maliyet-miktar ilişkisini tamamen ters verdiği tespit edilir.
Soru kökünde yanlış olan ifadenin bulunması istenmektedir.

Anahtar Kavram

Stok Maliyetlerinin Sınıflandırılması ve Davranışı
Bu soruyu puanla