İşletmelerde stok yönetiminin temel amacı, kesintisiz bir üretim ve satış süreci sağlarken stoklarla ilgili toplam maliyetleri en aza indirmektir. Bu doğrultuda yöneticilerin; elde bulundurma, sipariş ve stoksuzluk maliyetlerinin birbirleriyle olan etkileşimini doğru analiz etmesi gerekir.
Buna göre, stok maliyetleri ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- Bir kerede verilen sipariş miktarının artırılması, stoklara bağlanan sermayenin fırsat maliyetini azaltırken; yıl içinde katlanılan toplam tedarik ve haberleşme giderlerini artırır.Cevap
- BMüşteri talebinin zamanında karşılanamaması sonucu ortaya çıkan satış kaybı, pazar payı düşüşü ve gecikme cezaları stoksuzluk maliyeti kapsamında değerlendirilir.
- CTedarikçi araştırması, sözleşme hazırlıkları, nakliye ve mal kabul işlemleri gibi giderler sipariş miktarına değil, sipariş verme sayısına bağlı olarak değişen sipariş maliyeti kalemleridir.
- DToplam stok maliyetini minimize eden Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) düzeyinde, yıllık elde bulundurma maliyeti ile yıllık sipariş maliyeti matematiksel olarak birbirine eşittir.
- EDepolanan malzemelerin zamanla bozulması, teknolojik olarak eskimesi, sigorta ve vergi giderleri elde bulundurma maliyetini oluşturan temel unsurlar arasında yer alır.
Cevap
Bir kerede verilen sipariş miktarının artırılmasının, fırsat maliyetini azaltıp tedarik giderlerini artırdığını iddia eden ifade yanlıştır.
Bir kerede verilen sipariş miktarının (parti büyüklüğünün) artırılması, işletmenin deposunda bulunduracağı ortalama stok miktarını yükseltir. Ortalama stok seviyesinin yükselmesi, stoklara bağlanan sermayenin alternatif getirisinden mahrum kalınmasına neden olur ve fırsat maliyetini (elde bulundurma maliyetini) artırır. Aynı zamanda sipariş miktarı büyüdükçe, belirli bir dönemdeki (örneğin yıllık) ihtiyacı karşılamak için verilmesi gereken sipariş sayısı azalır. Sipariş sayısı azaldığı için toplam sipariş (tedarik, evrak, nakliye vb.) maliyeti düşer. İlgili seçenekte bu ilişkinin tamamen tersi iddia edildiği için ifade kesinlikle yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Stok Maliyetlerinin Sınıflandırılması ve Davranışı