Büyük ölçekli inşaat projelerine yapı malzemeleri tedarik eden bir işletme, özellikle çimento ve yapı çeliği gibi kritik ürünlerde zaman zaman stok yetersizliği (yok-satma) problemi yaşamaktadır. İşletme yönetimi, bu durumun finansal ve operasyonel bilançosunu çıkarmak amacıyla stok maliyetlerini analiz etmektedir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi işletmenin stoksuzluk (yok-satma) maliyeti kapsamında değerlendireceği kalemlerden biri değildir?
- AMüşteri talebinin zamanında karşılanamaması nedeniyle ihale sözleşmeleri gereği ödenen gecikme cezaları
- Beklenmeyen talep dalgalanmalarına karşı depoda sürekli hazır tutulması kararlaştırılan ilave güvenlik stoklarının finansman gideriCevap
- CStokta bulunmayan ürünler yüzünden rakip firmalara yönelen müşterilerin yaratacağı gelecekteki potansiyel kâr kayıpları
- DTalebi hızla karşılayabilmek adına standart dışı tedarikçilerden yapılan yüksek maliyetli acil (spot) alımların fiyat farkı
- EAcil siparişleri şantiyelere yetiştirebilmek için lojistik firmalarına ödenen ekstra ekspres nakliye ücretleri
Cevap
Beklenmeyen talep dalgalanmalarına karşı depoda sürekli hazır tutulması kararlaştırılan ilave güvenlik stoklarının finansman gideri
Stok maliyetleri genel olarak elde bulundurma, sipariş verme (hazırlık) ve stoksuzluk olmak üzere üç ana başlıkta incelenir. Stoksuzluk (yok-satma) maliyeti, müşteri talebinin karşılanamaması durumunda ortaya çıkan kayıplardır. Gecikme cezaları, satış/kâr kayıpları, itibar zedelenmesi ve acil sipariş farkları bu gruba girer. Ancak, beklenmeyen taleplere karşı depoda 'güvenlik stoğu' tutmak, stoksuzluğu önleyici bir faaliyettir. Bu ilave stokların depoda fiziki olarak yer kaplaması ve bu stoklara bağlanan sermayenin getiri kaybı (finansman gideri), doğrudan 'elde bulundurma (taşıma) maliyeti' sınıfına aittir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Stok Maliyetlerinin Sınıflandırılması