Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKapasite Planlaması ve Türleri

Bir endüstriyel robot kolu üreticisinin yıllık faaliyet ve maliyet verileri aşağıda verilmiştir:

- Yılın her günü 3 vardiya hiç durmaksızın çalışma varsayımına dayanan tasarım (teorik) kapasitesi: 40.00040.000 adet/yıl
- Planlı bakımlar, yasal molalar ve model değişim süreleri düşüldükten sonra ulaşılabilecek etkili (pratik) kapasitesi: 30.00030.000 adet/yıl
- Yıllık toplam sabit maliyetleri: 180.000.000180.000.000 TL
- Birim değişken maliyeti: 15.00015.000 TL
- Birim satış fiyatı: 30.00030.000 TL

İşletme, değerlendirilen yılı %80\%80 sistem verimliliği (gerçekleşen üretim / etkili kapasite) ile tamamlamıştır.

Buna göre, işletmenin kapasite kullanımı ve başa baş (kâra geçiş) analizi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. İşletmenin fiili üretimi başa baş noktasının tam iki katı seviyesinde gerçekleşmiş olup, tasarım kapasitesine göre hesaplanan kapasite kullanım oranı %60\%60'tır.Cevap
  2. B
    İşletmenin fiili üretimi 32.00032.000 adet olarak hesaplandığından, mevcut durumda kapasite kullanım oranı %80\%80 seviyesindedir.
  3. C
    İşletmenin başa baş noktasına (kâra geçiş) ulaşabilmesi için 6.0006.000 adet üretim yapması ve etkili kapasitesinin en az %20\%20'sini kullanması gerekir.
  4. D
    Başa baş noktası üretim seviyesi 12.00012.000 adet olup, işletmenin zarar etmemesi için tasarım kapasitesinin en az %40\%40'ını kullanması zorunludur.
  5. E
    Sistem verimliliğinin %80\%80 olması, işletmenin kapasite kullanım oranının da %80\%80 olduğunu ve teorik kapasite ile tam uyumlu çalışıldığını gösterir.

Cevap

İşletmenin fiili üretimi başa baş noktasının tam iki katı seviyesinde gerçekleşmiş olup, tasarım kapasitesine göre hesaplanan kapasite kullanım oranı %60'tır.
Verilen bilgiler ışığında sistem verimliliği kullanılarak fiili üretim 24.00024.000 adet bulunmuştur. Bu üretim miktarının tasarım kapasitesi olan 40.00040.000 adede bölünmesiyle kapasite kullanım oranı %60\%60 olarak tespit edilmiştir. İşletmenin başa baş (kâra geçiş) üretim noktası ise, toplam sabit maliyetlerin birim katkı payına bölünmesiyle 12.00012.000 adet bulunmuştur. Bulunan bu 12.00012.000 başa baş üretim adedi ile 24.00024.000 fiili üretim adedi karşılaştırıldığında, fiili üretimin başa baş noktasının tam iki katı olduğu ve tasarım kapasitesine göre kapasite kullanım oranının %60\%60 olduğu yargısı kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Fiili (gerçekleşen) üretim miktarının hesaplanması.
30.000×0,80=24.00030.000 \times 0,80 = 24.000 adet
Sistem verimliliği, fiili üretimin etkili (pratik) kapasiteye oranıdır. Fiili üretimi bulmak için bu iki değer çarpılır.
2
Tasarım kapasitesi kullanım oranının hesaplanması.
24.000/40.000=0,6024.000 / 40.000 = 0,60 (%60\%60)
Kapasite kullanım oranı, fiili üretimin tasarım (teorik) kapasitesine bölünmesiyle elde edilir.
3
Birim katkı payının bulunması.
30.000−15.000=15.00030.000 - 15.000 = 15.000 TL
Başa baş noktası formülünü uygulayabilmek için öncelikle birim satış fiyatından birim değişken maliyet çıkarılarak ürün başına katkı payı bulunur.
4
Başa baş noktası (kâra geçiş) üretim miktarının hesaplanması.
180.000.000/15.000=12.000180.000.000 / 15.000 = 12.000 adet
Toplam sabit maliyetlerin birim katkı payına bölünmesiyle işletmenin kâr ve zararının sıfır olduğu, diğer bir deyişle başa baş olduğu miktar hesaplanır.
5
Bulunan sayısal değerlerin birbiriyle kıyaslanması.
Fiili üretim (24.00024.000), başa baş noktasının (12.00012.000) tam iki katıdır. Kapasite kullanım oranı ise %60\%60'tır.
İfadelerin doğruluğunu test etmek için elde edilen matematiksel sonuçlar birleştirilerek nihai doğru yoruma ulaşılır.

Anahtar Kavram

Kapasite Türleri Arasındaki İlişkiler ve Başa Baş Noktası Analizi
Bu soruyu puanla

Konular

Kapasite Planlaması ve Türleri

Bu konudan daha fazla soru