Bir ihtisas kurulunda raportör olarak görev yapan Elif Hanım, kendisiyle aynı kıdeme, eğitime ve iş yüküne sahip olan çalışma arkadaşı Murat Bey ile birlikte yoğun bir proje hazırlamıştır. Ancak projenin başarıyla tamamlanmasının ardından, üst yönetim tarafından yalnızca Murat Bey takdir belgesiyle ödüllendirilmiştir. Bu durumu büyük bir haksızlık olarak değerlendiren Elif Hanım, sonraki süreçte kuruma daha geç gelmeye ve işlere yalnızca asgari düzeyde çaba göstermeye başlamıştır.
Yöneltme (yürütme) fonksiyonu kapsamında ele alınan motivasyon kuramlarına göre, Elif Hanım'ın çabasını bilinçli olarak azaltarak tepki göstermesi aşağıdaki yaklaşımlardan hangisiyle en iyi açıklanır?
- Adams'ın Eşitlik TeorisiCevap
- BVroom'un Bekleyiş Teorisi
- CLocke'un Amaç Belirleme Teorisi
- DHerzberg'in Çift Faktör Teorisi
- EMcClelland'ın Öğrenilmiş İhtiyaçlar Teorisi
Cevap
Doğru cevap Adams'ın Eşitlik Teorisi'dir. Senaryoda çalışanın kendi çaba ve ödül dengesini referans aldığı bir çalışma arkadaşıyla kıyaslaması ve hissettiği adaletsizliği gidermek için kendi çabasını (girdisini) düşürerek denge kurmaya çalışması bu teoriyle açıklanır.
J. Stacy Adams'ın Eşitlik Teorisi'ne göre çalışanlar, iş ortamında adil muamele görmek isterler. Bunun için kendi çabalarını, deneyimlerini ve eğitimlerini (girdiler) elde ettikleri ücret, terfi ve takdir (çıktılar) ile oranlarlar. Daha sonra bu oranı, aynı işyerindeki referans kişilerin girdi/çıktı oranlarıyla kıyaslarlar. Eğer kişi kendi oranının başkasından daha düşük (dezavantajlı eşitsizlik) olduğunu fark ederse, bu gerilimi azaltmak için ya girdilerini (çabasını) azaltır ya da çıktılarını (ödül, ücret) artırma yolları arar. Senaryoda Elif Hanım'ın çabasını azaltıp işe geç gelmeye başlaması bu eşitsizliği dengeleme refleksidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Adams'ın Eşitlik Teorisi (Sosyal Kıyaslama ve Girdi-Çıktı Dengesi)