Examkin

Soru

Zorluk: OrtaYöneltme (Yürütme) Fonksiyonu

Bir Karayolları Bölge Müdürlüğünde göreve başlayan yönetici Leyla Hanım, personelinin sıklıkla şikayet ettiği çalışma ortamını iyileştirmek amacıyla eski donanımları yenilemiş, ofis aydınlatma ve ısıtma sistemlerini modernize etmiş ve ast-üst ilişkilerini düzenleyen daha adil bir mesai çizelgesi uygulamaya koymuştur. Bu idari adımlar sonrasında personelin şikayetlerinin bıçak gibi kesildiğini ancak çalışanların işe yönelik içsel motivasyonlarında ve gayretlerinde (performanslarında) beklediği kalıcı artışın gerçekleşmediğini şaşkınlıkla gözlemlemiştir.

Frederick Herzberg'in Çift Faktör (Motivasyon-Hijyen) Kuramı dikkate alındığında, Leyla Hanım'ın yaptığı bu iyileştirmelerin yüksek bir motivasyon artışı sağlamamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İyileştirilen unsurların yalnızca 'hijyen (koruyucu)' faktörler kapsamında yer alması ve bunların doğası gereği sadece tatminsizliği önleyebilmesiCevap
  2. B
    Yapılan fiziksel ve düzenleyici iyileştirmelerin personelin duygusal bağlılığını artırmasına rağmen devamlılık bağlılığını zayıflatması
  3. C
    Yöneticinin bu süreçte karar verici rolünden ziyade bilgi sağlama rolünü üstlenerek inisiyatifi tamamen astlarına bırakması
  4. D
    Yöneticinin iyileştirmeleri hayata geçirirken uzmanlık gücünden ziyade yasal gücüne ve hiyerarşik konumuna dayanması
  5. E
    Personelin yapılan olumlu yenilikleri, geçmişteki olumsuz deneyimlerinden kaynaklanan hale etkisi (halo effect) nedeniyle yetersiz bulması

Cevap

İyileştirilen unsurların yalnızca 'hijyen (koruyucu)' faktörler kapsamında yer alması ve bunların doğası gereği sadece tatminsizliği önleyebilmesi
Frederick Herzberg'in Çift Faktör Kuramı'na göre motivasyon süreci iki farklı faktör grubuna dayanır. Çalışma koşulları, ücret, şirket politikası, iş güvenliği ve ast-üst ilişkileri gibi unsurlar 'hijyen (koruyucu)' faktörlerdir. Bu faktörlerin düzeltilmesi sadece çalışanların şikayetlerini ve iş tatminsizliğini ortadan kaldırır. Personeli asıl motive edecek, performansı kalıcı olarak artıracak unsurlar ise; işin kendisi, sorumluluk alma, başarı, tanınma ve kişisel gelişim fırsatları gibi 'motive edici' faktörlerdir.

Senaryoda yöneticinin yaptığı fiziksel donanım ve mesai çizelgesi iyileştirmeleri tamamen hijyen faktörlerini kapsar. Bu nedenle kuramın öngördüğü şekilde şikayetler kesilmiş, fakat motive edici faktörlere dokunulmadığı için yüksek bir çalışma şevki elde edilememiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki yönetici uygulamalarının (donanım yenileme, ısıtma-soğutma, mesai çizelgesi) Herzberg'in kuramında hangi kategoriye girdiğini tespit et.
Bu uygulamalar fiziksel çalışma koşullarını ve idari düzenlemeleri kapsadığı için 'Hijyen (Koruyucu) Faktörler' kategorisindedir.
Herzberg, işin kendisi dışındaki çevresel koşulları hijyen faktörleri olarak sınıflandırır.
2
Hijyen faktörlerinin çalışan psikolojisi ve performansı üzerindeki etkisini kurama göre değerlendir.
Hijyen faktörleri eksik olduğunda yoğun şikayet ve tatminsizlik yaratır. Sağlandığında ise şikayetleri keser, tatminsizliği sıfırlar ancak yüksek motivasyon (tatmin) sağlamaz.
Kurama göre motivasyon yaratan unsurlar hijyen faktörleri değil, işin içeriğiyle ilgili olan motive edici faktörlerdir.
3
Yöneticinin gözlemi (şikayetlerin kesilmesi ancak motivasyonun artmaması) ile seçenekleri eşleştir.
Doğru nedenin, iyileştirilen unsurların sadece tatminsizliği önleyen hijyen faktörleri olmasından kaynaklandığı sonucuna varılır.
Senaryodaki durum, kuramın temel varsayımını birebir yansıtmaktadır.

Anahtar Kavram

Herzberg'in Çift Faktör (Motivasyon-Hijyen) Kuramı
Bu soruyu puanla

Konular

Yöneltme (Yürütme) Fonksiyonu

Bu konudan daha fazla soru