Bir üretim işletmesi, artan pazar talebini karşılamak amacıyla uzun dönemde üretim tesisinin ölçeğini büyütmüş ve üretim kapasitesini artırmıştır. Başlangıçta iş bölümü, uzmanlaşma ve teknolojik imkânların daha verimli kullanılması sonucunda uzun dönem ortalama birim maliyetlerde düşüş gözlenmiştir. Ancak tesisin büyümesi belirli bir seviyeyi aştıktan sonra; yönetim kademelerinin artması, bürokrasinin ağırlaşması, departmanlar arası iletişimin kopması ve koordinasyon sorunlarının baş göstermesi nedeniyle uzun dönem ortalama birim maliyetler yeniden artmaya başlamıştır.
Buna göre, işletmenin yaşadığı uzun dönem ortalama maliyetlerdeki bu artış durumu, üretim yönetiminde aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
- Ölçek eksi ekonomileriCevap
- BDüşük kapasite kullanım oranı
- CTeorik kapasite sınırının aşılması
- DÜretimde etkinlik kaybı yaşanması
- EKesikli üretim sisteminin dezavantajları
Cevap
Doğru cevap, tesisin aşırı büyümesi sonucunda ortaya çıkan yönetim ve koordinasyon sorunları nedeniyle uzun dönem ortalama maliyetlerin artmasını ifade eden ölçek eksi ekonomileridir.
Uzun dönemde işletmenin üretim ölçeğini artırmasına bağlı olarak birim maliyetlerin önce düşmesi 'ölçek ekonomilerini', belirli bir optimum noktadan (minimum verimli ölçek) sonra ise yönetim zorlukları, bürokrasi ve iletişim sorunları gibi nedenlerle tekrar artmaya başlaması 'ölçek eksi ekonomilerini' (diseconomies of scale) ifade eder. Bu durum 'U' şekilli uzun dönem ortalama maliyet eğrisinin (LRAC) sağa doğru yükselen kısmını açıklar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ölçek Ekonomileri ve Ölçek Eksi Ekonomileri