Soru

Zorluk: OrtaÖlçek Ekonomileri ve Ölçek Eksi Ekonomileri

Bir üretim işletmesi, artan pazar talebini karşılamak amacıyla uzun dönemde üretim tesisinin ölçeğini büyütmüş ve üretim kapasitesini artırmıştır. Başlangıçta iş bölümü, uzmanlaşma ve teknolojik imkânların daha verimli kullanılması sonucunda uzun dönem ortalama birim maliyetlerde düşüş gözlenmiştir. Ancak tesisin büyümesi belirli bir seviyeyi aştıktan sonra; yönetim kademelerinin artması, bürokrasinin ağırlaşması, departmanlar arası iletişimin kopması ve koordinasyon sorunlarının baş göstermesi nedeniyle uzun dönem ortalama birim maliyetler yeniden artmaya başlamıştır.

Buna göre, işletmenin yaşadığı uzun dönem ortalama maliyetlerdeki bu artış durumu, üretim yönetiminde aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

  1. Ölçek eksi ekonomileriCevap
  2. B
    Düşük kapasite kullanım oranı
  3. C
    Teorik kapasite sınırının aşılması
  4. D
    Üretimde etkinlik kaybı yaşanması
  5. E
    Kesikli üretim sisteminin dezavantajları

Cevap

Doğru cevap, tesisin aşırı büyümesi sonucunda ortaya çıkan yönetim ve koordinasyon sorunları nedeniyle uzun dönem ortalama maliyetlerin artmasını ifade eden ölçek eksi ekonomileridir.
Uzun dönemde işletmenin üretim ölçeğini artırmasına bağlı olarak birim maliyetlerin önce düşmesi 'ölçek ekonomilerini', belirli bir optimum noktadan (minimum verimli ölçek) sonra ise yönetim zorlukları, bürokrasi ve iletişim sorunları gibi nedenlerle tekrar artmaya başlaması 'ölçek eksi ekonomilerini' (diseconomies of scale) ifade eder. Bu durum 'U' şekilli uzun dönem ortalama maliyet eğrisinin (LRAC) sağa doğru yükselen kısmını açıklar.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde bahsedilen zaman ufku ve yapılan değişikliğin niteliğini tespit et.
İşletmenin 'uzun dönemde' tesisin 'ölçeğini' (kapasitesini) değiştirdiği belirlenir.
Kısa dönemli kapasite kullanımı ile uzun dönemli ölçek kararlarını birbirinden ayırmak için.
2
Maliyetlerdeki ilk değişimi ve nedenini analiz et.
Başlangıçta uzmanlaşma ve teknoloji ile birim maliyetlerin düşmesi 'ölçek ekonomileri' olarak tanımlanır.
Uzun dönem ortalama maliyet (LRAC) eğrisinin azalan kısmını tespit etmek için.
3
Maliyetlerdeki ikinci değişimi (artışı) ve arkasındaki itici güçleri analiz et.
Belirli bir noktadan sonra bürokrasi, iletişim kopukluğu ve koordinasyon zorlukları nedeniyle maliyetlerin artmaya başladığı görülür.
Soru kökündeki temel problemi (LRAC eğrisinin artan kısmını) isimlendirebilmek için.
4
Bu durumu tanımlayan teorik kavramı belirle.
Bu yapısal durumun üretim yönetimi ve iktisatta 'ölçek eksi ekonomileri' (negatif ölçek ekonomileri) olarak adlandırıldığı sonucuna varılır.
Doğru seçeneği teorik çerçeveye oturtmak için.

Anahtar Kavram

Ölçek Ekonomileri ve Ölçek Eksi Ekonomileri
Bu soruyu puanla