Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÖlçek Ekonomileri ve Ölçek Eksi Ekonomileri

Bir otomotiv yan sanayi işletmesi, pazar talebindeki artışı karşılamak amacıyla ilk aşamada mevcut fabrikasının fiziki büyüklüğünü ve makine parkurunu değiştirmeden vardiya sayısını artırmış; böylece sabit maliyetlerin daha fazla üretime dağılmasıyla birim maliyetlerinde belirgin bir düşüş elde etmiştir. İşletme yönetimi bu başarıya güvenerek birkaç yıl sonra mevcut tesisi kapatıp çok daha büyük kapasiteli yeni bir entegre tesise taşınmıştır. Ancak bu devasa tesiste; bölümler arası iletişimin kopması, karar alma süreçlerinin hantallaşması ve yönetsel kontrolün zayıflaması nedeniyle uzun dönem ortalama maliyet eğrisi (UDOM) yukarı doğru kıvrılmış ve birim maliyetler artmaya başlamıştır.

Üretim yönetimi teorisi dikkate alındığında, işletmenin ilk aşamada maliyetlerini düşürmesi ve ikinci aşamada maliyetlerinin artması durumları sırasıyla aşağıdaki kavram çiftlerinden hangisiyle açıklanır?

  1. Kapasite kullanım oranının artması – Ölçek eksi ekonomileriCevap
  2. B
    Ölçek ekonomileri – Ölçek eksi ekonomileri
  3. C
    Verimlilik artışı – Etkinlik kaybı
  4. D
    Pratik kapasiteye ulaşılması – Teorik kapasitenin aşılması
  5. E
    Öğrenme eğrisi etkisi – Atıl kapasite oluşumu

Cevap

İşletmenin mevcut tesiste üretim miktarını artırarak maliyetleri düşürmesi 'kapasite kullanım oranının artması' ile, yeni dev tesiste yönetsel sorunlar nedeniyle maliyetlerin artması ise 'ölçek eksi ekonomileri' ile ifade edilir.
Doğru seçenek, kısa dönem ile uzun dönem maliyet analizini doğru ayırt eden seçenektir. İşletme mevcut fabrikasında vardiya sayısını artırdığında, mevcut üretim kapasitesinin kullanım oranını artırmış (sabit maliyetleri daha çok birime bölmüş) olur. Bu kısa dönemli bir maliyet düşüşüdür ve 'ölçek ekonomisi' değildir, çünkü tesisin ölçeği değişmemiştir. Daha sonra yeni ve çok büyük bir tesise geçilmesi uzun dönemli bir karardır. Bu yeni devasa ölçekte iletişimin kopması ve bürokrasinin artması nedeniyle birim maliyetlerin artması ise literatürde tam olarak 'ölçek eksi ekonomileri' (diseconomies of scale) kavramıyla açıklanır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk aşamadaki durumu analiz et.
Mevcut fabrikanın boyutu değiştirilmeden üretim artırılmış ve sabit maliyetler dağıtılmıştır. Bu durum kısa dönemli bir harekettir ve kapasite kullanım oranının artması olarak tanımlanır.
Ölçek kavramı tesisin fiziki büyüklüğünün (kapasitesinin) değişmesini gerektirir; ilk aşamada tesis sabittir.
2
İkinci aşamadaki durumu analiz et.
Tesisin ölçeği (büyüklüğü) devasa boyutlara çıkarılmış, ancak iletişim ve koordinasyon sorunları gibi yönetsel nedenlerle uzun dönem ortalama maliyetler artmıştır. Bu durum ölçek eksi ekonomileridir.
Uzun dönem ortalama maliyet (UDOM) eğrisinin minimum noktadan sonra pozitif eğimli hale gelmesinin temel nedeni, aşırı büyümenin getirdiği yönetsel hantallıktır.
3
Kavramları eşleştir.
Birinci durum: Kapasite kullanım oranının artması. İkinci durum: Ölçek eksi ekonomileri.
Doğru tanımlamalar bu kavram çiftiyle sağlanmaktadır.

Anahtar Kavram

Ölçek Ekonomileri ve Kapasite Kullanım Farkı
Bu soruyu puanla

Konular

Ölçek Ekonomileri ve Ölçek Eksi Ekonomileri

Bu konudan daha fazla soru