Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÖlçek Ekonomileri ve Ölçek Eksi Ekonomileri

Üretim kapasitesi planlama kararlarında, mevcut bir tesisin kapasite kullanım oranının değiştirilmesi ile tamamen yeni ve daha büyük ölçekli bir tesisin kurulması farklı maliyet dinamiklerini beraberinde getirir. Literatürde, işletmelerin kapasite büyüklüğü kararlarını analiz etmek için genellikle 'U' biçimli Uzun Dönem Ortalama Maliyet (LRAC) eğrisi kullanılmaktadır.

Buna göre, kapasite kullanım oranındaki değişimlerin etkileri ile ölçek ekonomileri/eksi ekonomileri kavramları arasındaki farkı ve LRAC eğrisinin 'U' biçimini almasının temel nedenini aşağıdakilerden hangisi en doğru şekilde açıklamaktadır?

  1. Kapasite kullanımındaki artış mevcut bir tesisin kısa dönemli sabit maliyetlerini daha fazla ürüne yayarken; LRAC eğrisinin 'U' şekli, tesis ölçeği büyüdükçe önce teknolojik avantajların (ölçek ekonomisi), aşırı büyümede ise yönetsel koordinasyon zorluklarının (ölçek eksi ekonomisi) maliyetlere etkisini yansıtır.Cevap
  2. B
    Ölçek ekonomileri mevcut tesiste teorik kapasiteye ulaşma çabasıyla sağlanırken, LRAC eğrisinin yukarı doğru dönerek 'U' şeklini alması, işletmenin pratik kapasiteden normal kapasiteye geçişte yaşadığı rutin makine bakımları ve beklenmeyen duruş kayıplarının bir sonucudur.
  3. C
    LRAC eğrisinin başlangıçta düşmesi işletmenin hedeflere ulaşma derecesi olan verimliliği gösterirken, eğrinin 'U' biçimini alarak tekrar yükselmesi girdi-çıktı oranını ifade eden etkinliğin tesis büyüdükçe kaçınılmaz olarak azalmasından kaynaklanmaktadır.
  4. D
    Uzun dönem maliyet eğrisinin 'U' biçimi almasının temel nedeni, işletmenin tesis kapasitesini büyütürken sürece göre yerleşimden ürüne göre yerleşime geçerek esnekliğini kaybetmesi ve bu durumun kapasite kullanımını düşürerek ölçek eksi ekonomisi yaratmasıdır.
  5. E
    Ölçek ekonomileri, gerçekleşen üretimin teorik kapasiteye doğrudan bölünmesiyle hesaplanan kullanım oranının artmasını ifade ederken; LRAC eğrisinin 'U' biçimini alması, tesis büyüdükçe bu kullanım oranının matematiksel olarak azalma eğilimi göstermesidir.

Cevap

Kapasite kullanımının mevcut tesisin sabit maliyetlerini yayarak kısa dönemli bir etki yarattığı, LRAC eğrisinin 'U' şeklinin ise tesis büyüdükçe uzmanlaşmanın avantajları (ölçek ekonomisi) ile yönetsel zorlukların dezavantajlarını (ölçek eksi ekonomisi) yansıttığını belirten seçenektir.
Kısa dönemde kapasite kullanımının artması, halihazırda katlanılmış olan sabit maliyetleri daha çok ürüne bölerek birim maliyetleri düşürür. Uzun dönemde ise tesis boyutu büyüdükçe (ölçek arttıkça) ilk başlarda işbölümü, teknolojik yatırımlar ve toplu satın alma gibi avantajlarla ortalama maliyetler yapısal olarak düşer (ölçek ekonomileri). Ancak optimum tesis büyüklüğü aşıldığında, devasa yapının getirdiği iletişim kopuklukları, bürokrasi ve koordinasyon eksikliği birim maliyetleri tekrar artırmaya başlar (ölçek eksi ekonomileri). Bu ardışık dinamik, uzun dönem ortalama maliyet eğrisine karakteristik 'U' şeklini verir. Doğru seçenek bu ayrımları ve neden-sonuç ilişkisini eksiksiz kurmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Kapasite kullanımı ile ölçek büyüklüğü arasındaki vade farkını tespit et.
Kapasite kullanımı mevcut tesisle ilgili kısa dönemli bir kararken, ölçek büyüklüğü yeni tesis kurulumunu gerektiren uzun dönemli bir karardır.
Seçeneklerde kısa ve uzun dönem etkilerini birbirine karıştıran çeldiricileri elemek için temel ayrım noktasıdır.
2
Uzun Dönem Ortalama Maliyet (LRAC) eğrisinin aşağı eğimli kısmının (Ölçek Ekonomileri) nedenlerini belirle.
Tesis büyüdükçe işbölümü, makineleşme, uzmanlaşma ve toplu alım gibi avantajların birim maliyetleri düşürmesidir.
Ölçek ekonomisinin teknik ve operasyonel kökenlerini netleştirmek içindir.
3
LRAC eğrisinin yukarı eğimli kısmının (Ölçek Eksi Ekonomileri) nedenlerini belirle.
Tesis optimum büyüklüğü aştığında ortaya çıkan iletişim kopuklukları, bürokratik hantallık ve yönetsel koordinasyon eksikliğinin maliyetleri artırmasıdır.
Eğrinin 'U' biçimini almasını sağlayan dönüş noktasındaki yönetsel kısıtları anlamak içindir.
4
Tüm bu olguları doğru tanımlayan ve kısa dönem/uzun dönem ayrımını yapan seçeneği belirle.
Doğru seçenek, kapasite kullanımını kısa dönemli sabit maliyet dağılımı olarak tanımlarken, LRAC'nin 'U' şeklini teknolojik avantajlar ve sonrasında gelen yönetsel hantallık ile açıklayan seçenektir.
Soruda istenen iki kavramsal ayrımı ve maliyet eğrisinin şekil nedenini eksiksiz karşılayan tek ifadedir.

Anahtar Kavram

Ölçek Ekonomileri ve Uzun Dönem Ortalama Maliyet Eğrisi Dinamikleri
Bu soruyu puanla

Konular

Ölçek Ekonomileri ve Ölçek Eksi Ekonomileri

Bu konudan daha fazla soru