Soru

Zorluk: OrtaStok Maliyetleri (Elde Bulundurma, Sipariş, Stoksuzluk)

Kamu İhale Kurumu mevzuatına tabi olarak faaliyet gösteren bir devlet hastanesinde stok yönetimi süreçleri denetlenmiş ve inceleme sonucunda iki farklı temel sorun tespit edilmiştir:

1. Durum: İhale süreçlerinin uzaması ve bürokratik gecikmeler nedeniyle ameliyathane sarf malzemelerinin tükenmesi, bu sebeple planlı ameliyatların ertelenmesi veya iptal edilmesi.
2. Durum: Toplu alım ihaleleriyle tek seferde çok yüksek miktarda temin edilen ancak kullanım ömrü kısa olan biyolojik ürünlerin son kullanma tarihlerinin dolması üzerine fireye ayrılması.

Stok kontrol teorisi bağlamında, kurumun karşılaştığı bu maliyet türleri aşağıdakilerin hangisinde doğru adlandırılmıştır?

  1. 1. Durum stoksuzluk maliyetini, 2. Durum ise elde bulundurma maliyetini ifade etmektedir.Cevap
  2. B
    1. Durum sipariş verme maliyetini, 2. Durum ise üretime hazırlık (setup) maliyetini yansıtmaktadır.
  3. C
    Her iki durum da katlanılmak zorunda kalınan sabit sipariş maliyetlerine örnek oluşturmaktadır.
  4. D
    1. Durum elde bulundurma maliyetini, 2. Durum ise sipariş maliyetini göstermektedir.
  5. E
    1. Durum doğrudan satın alma maliyetini, 2. Durum ise stoksuzluk maliyetini ifade etmektedir.

Cevap

1. Durum stoksuzluk maliyetini, 2. Durum ise elde bulundurma maliyetini ifade etmektedir.
Verilen senaryoda 1. durum; talebin karşılanamaması, üretimin (veya hizmetin) durması ve buna bağlı oluşan telafi edilemez kayıpları anlattığı için doğrudan 'stoksuzluk (yokluk) maliyetidir'. 2. durum ise; stokların depoda beklemesi sürecinde doğan fire, bozulma ve teknolojik eskime risklerini anlattığı için stok kontrol teorisinde 'elde bulundurma (taşıma) maliyeti' olarak tanımlanır.

Adım Adım Çözüm

1
1. Durumun analiz edilmesi
Malzemenin tükenmesi ve hizmetin aksaması
Müşteri (veya hasta) talebinin karşılanamaması, kaçırılan fırsatlar ve itibar kaybı 'stoksuzluk (yokluk) maliyeti' sınıfına girer.
2
2. Durumun analiz edilmesi
Ürünlerin depoda beklerken ömrünü doldurup fireye ayrılması
Stokların depoda tutulduğu süre zarfında ortaya çıkan fire, bozulma, çürüme, eskime (obsolescence) ve sigorta gibi giderler 'elde bulundurma maliyeti' kalemleridir.
3
Doğru eşleştirmenin yapılması
1. Durum = Stoksuzluk Maliyeti, 2. Durum = Elde Bulundurma Maliyeti
Tanımlanan iki vaka, ilgili stok maliyeti türlerinin akademik tanımlarıyla tam olarak örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Stok Maliyetlerinin Sınıflandırılması
Bu soruyu puanla