Soru

Zorluk: OrtaYöneltme (Yürütme) Fonksiyonu

Bir kamu iktisadi teşebbüsünde (KİT) başuzman olarak görev yapan Tarık Bey, kendisine verilen yeni altyapı projesini başarıyla tamamlayabileceğine dair tam bir inanca sahiptir. Ayrıca bu başarı sonucunda kurum yönetimi tarafından 'üstün başarı belgesi' ile ödüllendirileceğini de kesin olarak bilmektedir. Ancak Tarık Bey, kariyer hedefleri doğrultusunda maddi bir ödül veya yurtdışı eğitim imkânı beklediği için verilecek bu belgeyi kendisi açısından değerli ve çekici bulmamaktadır. Bu durum Tarık Bey'in projeye yönelik motivasyonunu önemli ölçüde düşürmüştür.

V. Vroom'un Beklenti Kuramı'na göre, Tarık Bey'in motivasyonunun düşük olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

  1. Valens (değer) düzeyinin düşük olmasıCevap
  2. B
    Bekleyiş (çaba-performans) algısının zayıf olması
  3. C
    Araçsallık (performans-ödül) bağının kurulamaması
  4. D
    İş ortamındaki hijyen faktörlerinin yetersiz kalması
  5. E
    Örgüt içi girdi-çıktı oranlarında eşitlik algısının zedelenmesi

Cevap

Vroom'un Beklenti Kuramı'na göre, bireyin sunulan ödüle atfettiği önem ve çekicilik derecesi 'Valens (Değer)' kavramıyla ifade edilir. Doğru seçenek valens düzeyinin düşük olduğunu belirten ifadedir.
V. Vroom'un Beklenti Kuramı'na göre motivasyon üç temel faktörün çarpımıyla oluşur: Bekleyiş (Çaba gösterirsem başarır mıyım?), Araçsallık (Başarırsam ödül alır mıyım?) ve Valens (Bu ödül benim için ne kadar değerli?). Senaryoda Tarık Bey'in başarabileceğine (yüksek bekleyiş) ve ödül alacağına (yüksek araçsallık) inancı tamdır. Ancak sunulan ödülü (başarı belgesi) kendi hedefleri doğrultusunda çekici ve değerli bulmamaktadır. Bu durum kuramda 'Valens' (Değer) düzeyinin düşük olmasıyla açıklanır ve motivasyonun düşmesine neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki motivasyon bileşenlerini Vroom'un kuramına göre analiz et
Çaba -> Performans inancı yüksek (Bekleyiş tam). Performans -> Ödül inancı kesin (Araçsallık tam). Ödülün çekiciliği düşük (Valens zayıf).
Soruda motivasyon düşüklüğünün temel kaynağını tespit etmek.
2
Eksik olan bileşenin kuramdaki karşılığını belirle
Ödülün (başarı belgesi) kişi için değerli ve çekici bulunmaması durumu 'Valens' (Değer) kavramı ile açıklanır.
Vroom'un formülünde (Motivasyon = Bekleyiş x Araçsallık x Valens) valensin düşük olması genel motivasyonu düşürür.

Anahtar Kavram

Vroom'un Beklenti Kuramı (Expectancy Theory) ve Valens Kavramı
Bu soruyu puanla