Soru

Zorluk: KolayÖlçek Ekonomileri ve Ölçek Eksi Ekonomileri

Büyük çaplı bir gıda işleme tesisi yönetimi, pazar talebini karşılamak amacıyla uzun dönemli bir karar alarak tesisin fiziksel büyüklüğünü (kapasite ölçeğini) iki katına çıkarmıştır. İlk başlarda daha büyük makinelerin kullanımı, iş bölümünün artması ve hammadde alımlarında sağlanan miktar iskontoları sayesinde birim üretim maliyetlerinde belirgin bir düşüş gözlemlenmiştir. Ancak ilerleyen yıllarda tesisin daha da büyütülmesi sonucunda; hiyerarşik kademelerin artması, departmanlar arası koordinasyonun zorlaşması ve yönetsel hantallık gibi nedenlerle birim maliyetlerin yeniden yükselmeye başladığı tespit edilmiştir.

Uzun dönem ortalama maliyet (LRAC) eğrisinin 'U' biçimini almasına yol açan ve tesisin aşırı büyümesi sonucunda birim maliyetlerde görülen bu son artış durumunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Ölçek ekonomileri
  2. B
    Üretim etkinliği kaybı
  3. C
    Kesikli üretim sistemine geçiş
  4. Ölçek eksi ekonomileriCevap
  5. E
    Teorik kapasite sınırına ulaşılması

Cevap

Doğru yanıt, tesisin aşırı büyümesi sonucunda yönetimsel zorluklarla birim maliyetlerin artmasını ifade eden ölçek eksi ekonomileridir.
Uzun dönemde işletmenin üretim kapasitesini (tesis ölçeğini) artırmasına bağlı olarak, yönetim ve koordinasyon güçlükleri, bürokratik hantallık gibi nedenlerle ortalama birim maliyetlerin yükselmeye başlaması 'ölçek eksi ekonomileri' kavramıyla ifade edilir. Bu durum, uzun dönem ortalama maliyet (LRAC) eğrisinin 'U' biçimli olmasının sağ (yükselen) kısmını oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki maliyet değişimlerini analiz etme.
Maliyetler tesis ilk büyütüldüğünde düşmüş, ancak aşırı büyümeyle birlikte yeniden artmaya başlamıştır.
Maliyetin yönü, hangi ölçek etkisinin (pozitif veya negatif) devrede olduğunu belirler.
2
Maliyet artışının temel nedenini belirleme.
Artışın hiyerarşinin artması, koordinasyon zorluğu ve yönetsel hantallık gibi yapısal faktörlerden kaynaklandığı görülmüştür.
Bu tür yönetsel faktörler, uzun dönem ortalama maliyet eğrisinin yukarı dönmesinin temel teorik sebepleridir.
3
Durumu uygun üretim yönetimi kavramıyla eşleştirme.
Tesisin aşırı büyümesiyle birim maliyetlerin artışa geçmesi durumu 'ölçek eksi ekonomileri' olarak adlandırılır.
Bu kavram, kapasite planlamasında tesisin optimal büyüklüğü aştığında ortaya çıkan verimsizlikleri tanımlar.

Anahtar Kavram

Ölçek Eksi Ekonomileri
Bu soruyu puanla