Soru

Zorluk: OrtaStok Maliyetleri (Elde Bulundurma, Sipariş, Stoksuzluk)

Bir üretim işletmesinin stok kontrol departmanı, katlandığı maliyet unsurlarını analiz etmek üzere aşağıdaki tespitleri yapmıştır:

I. Dış tedarikçilerden malzeme temin edilirken yürütülen sözleşme süreçleri, taşıma, evrak takibi ve mal kabul muayenesi işlemleri için katlanılan sabit nitelikli giderler
II. Satın alınan stoklara bağlanan işletme sermayesinin, firmanın diğer kârlı yatırım projelerinde kullanılamaması sonucunda ortaya çıkan fırsat maliyeti
III. Yoğun siparişlerin zamanında karşılanamaması sebebiyle iptal edilen satışlar ve firmanın piyasadaki ticari itibarının zedelenmesi

Stok yönetimi literatürüne göre, numaralanmış bu maliyet kalemlerinin kavramsal karşılıkları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

  1. Sipariş maliyeti – Elde bulundurma maliyeti – Stoksuzluk maliyetiCevap
  2. B
    Elde bulundurma maliyeti – Sipariş maliyeti – Stoksuzluk maliyeti
  3. C
    Hazırlık maliyeti – Sipariş maliyeti – Elde bulundurma maliyeti
  4. D
    Sipariş maliyeti – Elde bulundurma maliyeti – Hazırlık maliyeti
  5. E
    Stoksuzluk maliyeti – Elde bulundurma maliyeti – Sipariş maliyeti

Cevap

İlgili kalemlerin doğru sıralaması Sipariş maliyeti, Elde bulundurma maliyeti ve Stoksuzluk maliyeti şeklindedir.
I. öncüldeki evrak takibi, taşıma ve mal kabul işlemleri doğrudan dışarıdan satın alma faaliyetlerine ait olduğu için 'Sipariş maliyeti'dir. II. öncüldeki sermayenin fırsat maliyeti, işletme fonlarının stoka bağlanması sonucu oluştuğu için 'Elde bulundurma maliyeti'nin en temel finansal bileşenidir. III. öncüldeki satış iptalleri ve itibar kaybı ise müşterinin talebi esnasında ürünün elde olmamasından kaynaklanan 'Stoksuzluk maliyeti'dir.

Adım Adım Çözüm

1
I numaralı öncüldeki maliyet kalemini analiz et.
Sözleşme, nakliye ve muayene gibi dışarıdan temin faaliyetleri, miktar ne olursa olsun sipariş verme anında oluşan işlemlerdir.
Dış tedarik sürecinde her bir alım partisi için katlanılan bu tür maliyetler literatürde 'Sipariş Maliyeti' olarak sınıflandırılır.
2
II numaralı öncüldeki maliyet kalemini analiz et.
Stoka bağlanan paranın alternatif bir yatırımda (örneğin faizde) değerlendirilememesi sermayenin fırsat maliyetidir.
Depolama, sigorta, fire gibi fiziksel maliyetlerin yanı sıra sermayenin fırsat maliyeti de stok tutuldukça artan 'Elde Bulundurma Maliyeti'nin en önemli finansal unsurudur.
3
III numaralı öncüldeki maliyet kalemini analiz et.
Müşteri siparişinin karşılanamaması sonucu yaşanan satış ve pazar payı kaybı tespit edilir.
Elde yeterli stok bulunmaması durumunda katlanılan müşteri kaybı, gecikme cezası ve itibar kaybı gibi unsurlar doğrudan 'Stoksuzluk Maliyeti' olarak tanımlanır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Kalemlerinin Sınıflandırılması
Bu soruyu puanla