Soru

Zorluk: KolayKarar Verme Süreci ve Karar Modelleri

Bir üretim işletmesinde fabrika müdürü olarak görev yapan Sinan Bey, üretim hattında aniden bozulan kritik bir makinenin yerine acilen yenisini almak zorundadır. Piyasada bulunan tüm makine üreticilerini, bu makinelerin tüm teknik detaylarını ve olası fiyat alternatiflerini eksiksiz bir şekilde araştırmak en iyi sonucu verecek olsa da; zaman kısıtı ve bilgi toplamanın maliyeti nedeniyle Sinan Bey, belirlediği asgari standartları ve bütçeyi karşılayan ilk makineyi satın almıştır.

Karar vericinin sınırsız zaman ve bilgiye sahip olmaması nedeniyle 'en iyiyi (optimum)' bulmak yerine 'yeterli ve tatmin edici' olan ilk seçeneği kabul etmesi, aşağıdaki karar verme modellerinden hangisiyle ifade edilir?

  1. A
    Tam Rasyonellik Modeli
  2. Kısıtlı Rasyonellik ModeliCevap
  3. C
    Sezgisel Karar Modeli
  4. D
    Çöp Kutusu Modeli
  5. E
    Politik Karar Modeli

Cevap

Kısıtlı Rasyonellik Modeli
Doğru yanıt olan Kısıtlı Rasyonellik (Sınırlı Rasyonellik) Modeli, Herbert Simon tarafından klasik iktisadi rasyonellik anlayışına bir eleştiri olarak geliştirilmiştir. Karar vericilerin zaman, maliyet, eksik bilgi ve insan zihninin bilişsel kapasite sınırları (kısıtlı rasyonellik) nedeniyle tüm alternatifleri değerlendirmesinin imkansız olduğunu savunur. Bu yüzden yöneticiler, maksimum faydayı (optimum) aramak yerine, belirledikleri kriterleri karşılayan ilk ve tatminkar (yeterli) seçeneği kabul ederler. Senaryodaki durum tam olarak bu teorik çerçeveyi yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki karar vericinin kısıtlarını belirle.
Zaman kısıtı ve bilgi toplama maliyeti nedeniyle tüm alternatifler incelenememiştir.
Karar verme sürecini etkileyen çevresel ve kişisel sınırları tespit etmek için.
2
Karar vericinin seçim kriterini analiz et.
Optimum (en iyi) olan yerine, asgari şartları sağlayan 'yeterli ve tatmin edici' ilk seçenek tercih edilmiştir.
Kullanılan karar verme modelinin temel felsefesini ortaya çıkarmak için.
3
Elde edilen bulguları yönetim kuramlarındaki modellerle eşleştir.
İnsanın bilişsel sınırları ve çevresel kısıtlar nedeniyle 'tatminkar' karara yönelmesi Herbert Simon'ın Kısıtlı Rasyonellik modelidir.
Doğru teorik kavramı isimlendirmek için.

Anahtar Kavram

Kısıtlı Rasyonellik (Bounded Rationality) ve Tatminkar Karar
Bu soruyu puanla