Examkin

Soru

Zorluk: OrtaOlasılıklı (Stokastik) Stok Modelleri (Tek ve Çok Dönemli)

Bir hazır giyim markası, yalnızca yaklaşan kış sezonunda satılmak üzere özel tasarım bir palto modeli üretmeyi planlamaktadır. Paltonun birim üretim maliyeti 800800 TL, sezon içi satış fiyatı ise 20002000 TL olarak belirlenmiştir. Sezon sonunda satılamayan paltolar, stok eritme amacıyla birim başına 500500 TL'den indirimli olarak elden çıkarılacaktır. Talebin rassal (olasılıklı) olduğu bu durumda işletme, kârını maksimize edecek en uygun üretim miktarını belirlemek istemektedir.

Tek dönemli stok modeli (haberci çocuk problemi) yaklaşımı dikkate alındığında, işletmenin uygulaması gereken stok politikası ve optimum hizmet düzeyi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Stoksuzluk maliyeti, aşırı stok maliyetinden daha yüksek olduğu için kârı maksimize eden optimum hizmet düzeyi %80 olarak hesaplanır.Cevap
  2. B
    Palto talebi diğer ürün parçalarına bağlı olduğundan, siparişler Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP) ile yönetilmeli ve hizmet düzeyi %100 hedeflenmelidir.
  3. C
    İşletmenin aşırı stok maliyetinin toplam riske oranlanması gerektiğinden, optimum hizmet düzeyi %20 olarak belirlenmelidir.
  4. D
    Kritik oran, birim kârın satış fiyatına bölünmesiyle bulunmalı ve buna göre optimum hizmet düzeyi %60 olarak alınmalıdır.
  5. E
    İndirimli satış durumunda birim başına zarar edileceği için, işletme hiçbir şekilde stok bulundurmamalı ve sıfır stok felsefesiyle çalışmalıdır.

Cevap

İşletmenin kârını maksimize eden optimum hizmet düzeyi %80 olarak hesaplanır ifadesini içeren seçenektir.
Tek dönemli (stokastik) stok modellerinde işletmenin kârını maksimize eden noktayı (optimum hizmet düzeyini) bulmak için Kritik Oran formülü (K.O.=CuCu+CoK.O. = \frac{C_u}{C_u + C_o}) kullanılır. Burada birim stoksuzluk maliyeti (CuC_u), kaybedilen kâr fırsatı olup 2000−800=12002000 - 800 = 1200 TL'dir. Birim aşırı stok maliyeti (CoC_o) ise satılamayan ürünün net zararı olup 800−500=300800 - 500 = 300 TL'dir. Formül uygulandığında 12001200+300=0.80\frac{1200}{1200 + 300} = 0.80 sonucuna ulaşılır. İşletme, talebin en az %80\%80'ini karşılayacak stok miktarını hedeflemelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Model ve bağımsız değişkenlerin belirlenmesi.
Ürün tek bir sezon satılacağı için tek dönemli stok modeli (Haberci Çocuk) kullanılmalıdır.
Ürünün kısa ömürlü (tek sezonluk) olması ve talebinin önceden kesin olarak bilinememesidir.
2
Birim stoksuzluk maliyetinin (CuC_u) hesaplanması.
Cu=Satıs\cFiyatı−U¨retimMaliyeti=2000−800=1200C_u = Satış Fiyatı - Üretim Maliyeti = 2000 - 800 = 1200 TL.
Talep olduğu halde elde ürün bulunmaması durumunda kaybedilen fırsat kârıdır.
3
Birim aşırı stok maliyetinin (CoC_o) hesaplanması.
Co=U¨retimMaliyeti−Hurda/I˙ndirimliSatıs\cDeg˘eri=800−500=300C_o = Üretim Maliyeti - Hurda/İndirimli Satış Değeri = 800 - 500 = 300 TL.
Üretilen ancak satılamayan her bir birim için katlanılan net zarardır.
4
Optimum hizmet düzeyini (Kritik Oran) veren formülün uygulanması.
KritikOran=CuCu+Co=12001200+300=12001500=0.80Kritik Oran = \frac{C_u}{C_u + C_o} = \frac{1200}{1200 + 300} = \frac{1200}{1500} = 0.80 (yani %80\%80).
Kârın maksimize edilebilmesi için marjinal faydanın marjinal maliyete eşitlendiği olasılık noktasının bulunması gerekir.

Anahtar Kavram

Haberci Çocuk (Newsboy) Modeli ve Kritik Oran Hesaplaması
Bu soruyu puanla

Konular

Olasılıklı (Stokastik) Stok Modelleri (Tek ve Çok Dönemli)

Bu konudan daha fazla soru