Soru

Zorluk: Çok zorOlasılıklı (Stokastik) Stok Modelleri (Tek ve Çok Dönemli)

Bir medikal teknoloji firması, yalnızca kısa süreli bir salgın döneminde kullanılabilen ve sonrasında raf ömrünü tamamlayarak standart bir laboratuvar malzemesine dönüştürülen özel bir test kiti ithal etmektedir. Test kitlerine ilişkin maliyet ve fiyatlandırma verileri aşağıda verilmiştir:

- Birim satış fiyatı: 12.00012.000 TL
- Birim satın alma maliyeti: 5.0005.000 TL
- Satılamayan her bir kitin salgın sonrası hurda (geri dönüşüm) değeri: 3.0003.000 TL
- Karşılanamayan her bir birim talebin yaratacağı müşteri memnuniyetsizliği (şerefiye/iyi niyet kaybı) maliyeti: 1.0001.000 TL

Test kitlerine olan talebin normal dağılım gösterdiği, beklenen ortalama talebin 1.0001.000 adet ve standart sapmanın 200200 adet olduğu bilinmektedir.

*(Standart normal dağılım tablosu kritik değerleri: Z0.20=0.84Z_{0.20} = -0.84, Z0.615=0.29Z_{0.615} = 0.29, Z0.777=0.76Z_{0.777} = 0.76, Z0.80=0.84Z_{0.80} = 0.84)*

Buna göre, firmanın kârını maksimize etmesi için (Tek Dönemli Stokastik / Haberci Çocuk Modeli yaklaşımıyla) sipariş vermesi gereken optimum test kiti miktarı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    832
  2. B
    1000
  3. C
    1058
  4. D
    1152
  5. 1168Cevap

Cevap

Doğru cevap, hurda değeri ve şerefiye kaybının maliyetlere tam olarak yansıtılmasıyla hesaplanan 1168 adetlik sipariş miktarıdır.
Doğru seçenek; işletmenin karşılanamayan talepten doğacak kâr ve itibar kaybı (8.0008.000 TL) ile elde kalan stokun net maliyetinin (2.0002.000 TL) rasyonel bir dengesini kuran %80 hizmet seviyesine dayalı olan 1168 adetlik sipariş miktarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Elde kalma (Aşırı Stok - CoC_o) maliyetini hesaplama
Co=5.0003.000=2.000C_o = 5.000 - 3.000 = 2.000 TL
Elde kalan her bir birimin maliyeti, satın alma maliyetinden hurda değerinin çıkarılmasıyla bulunur.
2
Yokluk (Stoksuzluk - CsC_s) maliyetini hesaplama
Cs=(12.0005.000)+1.000=8.000C_s = (12.000 - 5.000) + 1.000 = 8.000 TL
Yokluk maliyeti, kaçırılan fırsat maliyetine (kâr marjı) şerefiye/müşteri memnuniyetsizliği maliyetinin eklenmesiyle elde edilir.
3
Kritik oran (Hizmet Seviyesi) değerini hesaplama
CR=8.0008.000+2.000=8.00010.000=0.80CR = \frac{8.000}{8.000 + 2.000} = \frac{8.000}{10.000} = 0.80
Optimum sipariş miktarını belirlemek için kârı maksimize edecek hizmet seviyesinin (kritik oran) bulunması gerekir.
4
Optimum sipariş miktarını (QQ^*) belirleme
Q=1.000+(0.84×200)=1.000+168=1.168Q^* = 1.000 + (0.84 \times 200) = 1.000 + 168 = 1.168 adet
0.800.80 olasılığına karşılık gelen ZZ değeri 0.840.84'tür. Normal dağılım formülü (Q=μ+ZσQ = \mu + Z \cdot \sigma) kullanılarak nihai miktar hesaplanır.

Anahtar Kavram

Haberci Çocuk Modeli (Newsboy Model) - Kritik Oran Yaklaşımı
Bu soruyu puanla