Soru

Zorluk: ZorSürekli (Q) ve Periyodik (P) Gözden Geçirme Sistemleri

Karayolları Genel Müdürlüğü Makine İkmal Dairesi, kışla mücadele araçlarının yedek parça stoklarını yönetirken iki farklı malzeme grubunu değerlendirmektedir:

Grup X: Birim değeri çok yüksek, talebi belirsiz ve stoksuz kalması durumunda kar küreme araçlarının operasyonunu anında durduracak kritik motor beyinleri.
Grup Y: Birim değeri düşük, tedarikçisi her ayın ilk iş günü kurumu ziyaret ederek eksikleri tamamlayan standart bakım filtreleri ve somunlar.

Kurum, Grup X için emniyet stoku maliyetlerini en aza indirmeyi, Grup Y için ise sipariş verme ve yönetim (idari) maliyetlerini düşürmeyi hedeflemektedir.

Buna göre, malzeme gruplarına atanması gereken en uygun stok kontrol sistemleri ve bu seçimin teknik gerekçesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Grup X için Sürekli (Q), Grup Y için Periyodik (P) Sistem seçilmelidir; çünkü Q sisteminde stoksuz kalma risk süresi yalnızca tedarik süresi (L) kadar olduğundan kritik parçalarda daha az emniyet stoku gerektirirken, P sisteminde belirli aralıklarla birleştirilmiş sipariş verilmesi idari maliyetleri düşürür.Cevap
  2. B
    Grup X için Periyodik (P), Grup Y için Sürekli (Q) Sistem seçilmelidir; çünkü kritik motor parçaları nihai araca bağlı talep yarattığından sabit periyotlarla MRP mantığında yönetilmeli, sarf malzemeleri ise bağımsız talep gördüğünden sürekli izlenmelidir.
  3. C
    Grup X için Sürekli (Q), Grup Y için Periyodik (P) Sistem seçilmelidir; çünkü P sisteminde yeniden sipariş noktası (ROP) doğrudan aylık tedarik süresine eşitlendiği için sarf malzemelerinde stoksuz kalma riski tamamen ortadan kalkar ve güvenlik stoku tutulmaz.
  4. D
    Her iki grup için de Sürekli (Q) Sistem seçilmelidir; çünkü Q sisteminde sipariş miktarı sabit olduğundan, depo kirası ve sermayenin fırsat maliyeti gibi elde bulundurma maliyetleri tedarikçinin ziyaret periyodundan bağımsız olarak her koşulda daha düşük çıkar.
  5. E
    Grup X için Periyodik (P), Grup Y için Sürekli (Q) Sistem seçilmelidir; çünkü pahalı parçaların maliyetini düşürmek için JIT felsefesindeki itme (push) sistemi gereği periyodik yığınlar halinde tedarik sağlanmalı, sarf malzemeleri ise çekme sistemiyle izlenmelidir.

Cevap

Doğru yanıt, Grup X için Sürekli (Q) sistemin, Grup Y için Periyodik (P) sistemin seçildiği ve gerekçe olarak Q sisteminin risk süresinin sadece L olması (düşük emniyet stoku), P sisteminin ise idari maliyetleri düşürmesini sunan seçenektir.
Sürekli Gözden Geçirme (Q) sisteminde stok seviyesi her işlemde izlenir ve stok düzeyi Yeniden Sipariş Noktasına (ROP) düştüğünde sipariş verilir. Bu sistemde stoksuz kalma tehlikesi sadece siparişin yolda olduğu 'Tedarik Süresi (L)' boyunca geçerlidir. Bu durum, yüksek değerli (Grup X) parçalarda bulundurulması gereken emniyet stokunu minimize eder. Periyodik Gözden Geçirme (P) sisteminde ise stoklar sabit aralıklarla (ayda bir vb.) kontrol edilir. Risk süresi hem gözden geçirme aralığını hem de tedarik süresini (P+L) kapsar. Sarf malzemelerinde (Grup Y) tedarikçinin sabit ziyaretiyle birden fazla kalemin tek seferde sipariş edilmesi izleme ve idari maliyetleri düşürdüğü için P sistemi idealdir.

Adım Adım Çözüm

1
Grup X'in özelliklerini analiz et ve uygun sistemi belirle.
Grup X yüksek değerli ve kritiktir. Emniyet stokunun düşük tutulması gerekir.
Sürekli (Q) sistemde stoksuz kalma risk süresi sadece tedarik süresi (L) kadardır. Bu da emniyet stokunu düşük tutmayı sağlar. Bu nedenle X için Q sistemi uygundur.
2
Grup Y'nin özelliklerini analiz et ve uygun sistemi belirle.
Grup Y düşük değerlidir ve tedarikçi aylık sabit periyotlarla (P) gelmektedir.
Düşük değerli kalemlerde sürekli takip yapmak idari maliyet yaratır. Sabit periyotlarla sipariş vermek (P sistemi) nakliye ve yönetim maliyetlerini minimize eder.
3
Risk süreleri üzerinden teknik gerekçeleri değerlendir.
Q sisteminde risk süresi = L (Tedarik süresi), P sisteminde risk süresi = P + L (Gözden geçirme periyodu + Tedarik süresi).
Doğru seçenekte bu teknik gerekçe (Q sisteminde emniyet stokunun L'ye bağlı olarak düşük çıkması ve P'nin yönetim kolaylığı) net olarak verilmelidir.

Anahtar Kavram

Sürekli (Q) ve Periyodik (P) stok kontrol sistemlerinde stoksuz kalma risk sürelerinin (L'ye karşı P+L) emniyet stoku maliyetlerine etkisi.
Bu soruyu puanla