Examkin

Soru

Zorluk: ZorKapasite Planlaması ve Türleri

Akıllı tarım sensörleri üreten bir işletmenin üretim ve maliyet verileri aşağıda açıklanmıştır:

• İşletmenin kurduğu yeni üretim hattı, makine üreticisinin spesifikasyonlarına göre hiç durmadan çalışması durumunda yılda 40.00040.000 adet sensör üretebilecek donanıma sahiptir.
• İşletme yönetimi; yasal molalar, vardiya değişimleri ve planlı bakımları dikkate alarak makul şartlarda ulaşılabilecek yıllık üretim hedefini 32.00032.000 adet olarak belirlemiştir.
• Yıl sonu verilerine göre, hammadde tedarikinde yaşanan gecikmeler sebebiyle hattan çıkan sağlam sensör miktarı 24.00024.000 adet olmuştur.
• Hattın yıllık sabit maliyetleri 2.000.000 TL2.000.000 \text{ TL}, bir adet sensörün birim değişken maliyeti 150 TL150 \text{ TL} ve birim satış fiyatı 250 TL250 \text{ TL}'dir.

Buna göre işletmenin sırasıyla kapasite kullanım oranı, verimliliği ve başa baş (kâra geçiş) noktasındaki üretim miktarı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. %60 - %75 - 20.000Cevap
  2. B
    %75 - %60 - 20.000
  3. C
    %60 - %75 - 8.000
  4. D
    %80 - %75 - 13.333
  5. E
    %75 - %80 - 20.000

Cevap

İşletmenin kapasite kullanım oranı %60, verimliliği %75 ve başa baş noktasındaki üretim miktarı 20.000 adettir.
Verilen senaryoda kapasite türleri şöyledir: Teorik kapasite (hiç durmadan) 40.000, Pratik kapasite (bakım ve molalar hariç) 32.000 ve Fiili kapasite (gerçekleşen) 24.000 adettir. Kapasite Kullanım Oranı = (Fiili Kapasite / Teorik Kapasite) = 24.000 / 40.000 = %60 olarak hesaplanır. Verimlilik = (Fiili Kapasite / Pratik Kapasite) = 24.000 / 32.000 = %75 olarak hesaplanır. Başa Baş Noktası (Miktar) = Sabit Maliyetler / (Birim Fiyat - Birim Değişken Maliyet) = 2.000.000 / (250 - 150) = 20.000 adet olarak bulunur. Bu üç değerin doğru sırayla verildiği oran %60, %75 ve 20.000'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde verilen sayısal verilerden kapasite türlerini tanımlayın.
Tasarım (Teorik) Kapasite = 40.000, Etkili (Pratik) Kapasite = 32.000, Fiili (Gerçekleşen) Kapasite = 24.000
Hiç durmadan maksimum üretim teorik kapasiteyi, olağan duruşların çıkarıldığı hedef pratik kapasiteyi, dönemsel olarak gerçekten üretilen ise fiili kapasiteyi ifade eder.
2
Kapasite kullanım oranını (Utilization) hesaplayın.
24.00040.000=0,60⇒%60\frac{24.000}{40.000} = 0,60 \Rightarrow \%60
Kapasite kullanım oranı, fiili (gerçekleşen) üretimin tasarım (teorik) kapasiteye bölünmesiyle bulunur.
3
Üretim verimliliğini (Efficiency) hesaplayın.
24.00032.000=0,75⇒%75\frac{24.000}{32.000} = 0,75 \Rightarrow \%75
Verimlilik, fiili (gerçekleşen) üretimin makul şartlarda hedeflenen etkili (pratik) kapasiteye bölünmesiyle elde edilir.
4
Başa baş noktasındaki (kâra geçiş) üretim miktarını hesaplayın.
BBN=2.000.000250−150=2.000.000100=20.000 adet\text{BBN} = \frac{2.000.000}{250 - 150} = \frac{2.000.000}{100} = 20.000 \text{ adet}
Başa baş noktası miktarı, toplam sabit maliyetlerin birim katkı payına (birim fiyat - birim değişken maliyet) bölünmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Kapasite Türleri, Verimlilik Oranları ve Başa Baş Noktası Analizi
Bu soruyu puanla

Konular

Kapasite Planlaması ve Türleri

Bu konudan daha fazla soru