Examkin

Soru

Zorluk: ZorBölümlere Ayırma ve Örgüt Yapıları

Büyük çaplı bir holding, bünyesindeki yönetim hantallığını gidermek ve serbest piyasa dinamizmini şirket içine taşımak amacıyla organizasyon yapısında köklü bir değişikliğe gitmiştir. Yeni yapıda; holdinge bağlı hammadde tedarik, üretim, montaj ve dağıtım birimleri hiyerarşik bir emir-komuta zincirinin parçası olmak yerine, birer bağımsız kâr merkezi olarak konumlandırılmıştır. Bu birimler artık kendi aralarında transfer fiyatlandırması yoluyla piyasa koşullarına göre alım-satım yapmakta, hatta gerektiğinde dış piyasadaki işletmelerle de ticaret yapabilmektedir. Merkez yönetimi ise bu birimler arasındaki işlemleri sadece koordine eden bir aracı (broker) işlevi görmektedir.

Yukarıdaki senaryoda özellikleri anlatılan çağdaş örgüt yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Dinamik şebeke örgüt
  2. B
    İstikrarlı şebeke örgüt
  3. Dahili şebeke örgütCevap
  4. D
    Modüler örgüt
  5. E
    Sanal örgüt

Cevap

Doğru yanıt, organizasyon bünyesindeki hiyerarşinin yerini iç piyasa mekanizmasına bıraktığı 'dahili şebeke örgüt' yapısıdır.
Dahili şebeke (internal network) yapılarında, organizasyonun kendi bünyesindeki birimler geleneksel emir-komuta zinciri yerine piyasa mekanizmasıyla birbirine bağlanır. Birimler birer bağımsız kâr merkezi olarak hareket eder ve dışarıdaki bağımsız firmalarmış gibi birbirleriyle transfer fiyatlandırması üzerinden alım-satım yaparlar. Merkez yönetim ise üretim planlamak yerine sadece birimleri bir araya getiren bir koordinatör (broker) işlevi görür. Senaryoda holdingin uyguladığı iç piyasa temelli yapı bu kavramı birebir karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki temel organizasyonel işleyiş mekanizmasının analiz edilmesi
İşletme birimlerinin hiyerarşik kontrolden çıkarılarak bağımsız kâr merkezleri haline getirildiği ve kendi aralarında alım-satım (iç piyasa) yaptığı tespit edilmiştir.
Organizasyonun hangi modern yaklaşıma geçtiğini anlamak için karar verme ve koordinasyon mekanizmalarının sınırlarını belirlemek gerekir.
2
Tespit edilen mekanizmanın şebeke (network) örgüt tipolojileriyle karşılaştırılması
Senaryodaki modelin; dışarıdaki firmalarla geçici (dinamik) veya kalıcı (istikrarlı) bağlar kurmak yerine, mevcut şirket sınırları içinde bir piyasa oluşturduğu görülmüştür.
Miles ve Snow'un şebeke örgüt sınıflandırmasında dış kaynak kullanımının niteliği ile iç birimlerin statüsü belirleyici temel farktır.
3
Doğru yapılandırma modelinin adlandırılması
Bir organizasyonun kendi alt birimlerini bağımsız işletmelermiş gibi konumlandırıp merkez yönetimini bir broker (simsar) seviyesine çektiği bu yapı 'Dahili Şebeke' örgütüdür.
Dahili şebeke kavramının bilimsel tanımı, işletme içi hiyerarşinin iç serbest pazar ekonomisiyle yer değiştirmesidir.

Anahtar Kavram

Şebeke Örgüt Tipleri (Dahili, İstikrarlı, Dinamik)
Bu soruyu puanla

Konular

Bölümlere Ayırma ve Örgüt Yapıları

Bu konudan daha fazla soru