Soru

Zorluk: ZorBaşabaş (Kâr Geçiş) Noktası Analizi

Yenilenebilir enerji sektöründe faaliyet gösteren ve rüzgâr türbini kanatları üreten bir sanayi işletmesinin mevcut maliyet ve satış verileri aşağıdaki gibidir:

• Birim Satış Fiyatı: 200.000200.000
• Birim Değişken Maliyet: 120.000120.000
• Yıllık Toplam Sabit Maliyet: 36.000.00036.000.000

İşletme yönetimi, üretim sürecini otomatize edecek yeni bir teknolojik yatırım yapmayı planlamaktadır. Bu yatırım gerçekleştirilirse, yıllık toplam sabit maliyetlerin 9.000.0009.000.000 ₺ artması, birim değişken maliyetlerin ise 20.00020.000 ₺ azalması öngörülmektedir. İşletmenin tabi olduğu kurumlar vergisi oranı %25\%25'tir.

Buna göre, yeni yatırımın yapılması durumunda işletmenin ulaşacağı yeni başabaş noktası (üretim miktarı cinsinden) ve yatırım sonrası dönemde **15.000.00015.000.000 ₺ vergi sonrası net kâr** elde edebilmesi için satması gereken ürün miktarı sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 450450 adet ; 650650 adetCevap
  2. B
    450450 adet ; 600600 adet
  3. C
    450450 adet ; 700700 adet
  4. D
    600600 adet ; 800800 adet
  5. E
    270270 adet ; 470470 adet

Cevap

Yeni başabaş noktası 450450 adet ve hedef kâr için gereken satış miktarı 650650 adet olarak hesaplanmalıdır.
Doğru hesaplamada, öncelikle otomasyon yatırımı sonrası değişen maliyet yapısı dikkate alınmalıdır. Yeni birim değişken maliyet 100.000100.000 ₺'ye düşerken, birim katkı payı 100.000100.000 ₺'ye yükselmiştir. Yeni sabit maliyetler ise 45.000.00045.000.000 ₺ olmuştur. Yeni başabaş noktası 45.000.000100.000=450\frac{45.000.000}{100.000} = 450 adet olarak bulunur. İkinci aşamada, 15.000.00015.000.000 ₺ vergi sonrası (net) kâr elde edebilmek için, bu tutarın vergi öncesine (15.000.00010,25=20.000.000\frac{15.000.000}{1-0,25} = 20.000.000 ₺) çevrilmesi gerekir. Son olarak, yeni sabit maliyetler ile vergi öncesi hedef kâr toplanıp yeni birim katkı payına bölündüğünde 45.000.000+20.000.000100.000=650\frac{45.000.000 + 20.000.000}{100.000} = 650 adet satış hedefine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Yatırım sonrası yeni birim katkı payının hesaplanması.
Yeni Birim Katkı Payı = 200.000(120.00020.000)=100.000200.000 - (120.000 - 20.000) = 100.000
Başabaş analizinde birim satış fiyatından birim değişken maliyetler çıkarılarak ürün başına sabit maliyetleri karşılayacak tutar bulunur.
2
Yatırım sonrası yeni toplam sabit maliyetlerin belirlenmesi.
Yeni Toplam Sabit Maliyet = 36.000.000+9.000.000=45.000.00036.000.000 + 9.000.000 = 45.000.000
Otomasyon yatırımı sabit maliyet yükünü artırdığından, artış tutarı mevcut tutara eklenmelidir.
3
Yeni başabaş noktasının (üretim miktarı) hesaplanması.
Yeni Başabaş Noktası = 45.000.000/100.000=45045.000.000 / 100.000 = 450 adet
Kârın sıfır olduğu noktayı bulmak için toplam sabit maliyetler birim katkı payına bölünür.
4
Vergi sonrası net kâr hedefinin vergi öncesi brüt kâra dönüştürülmesi.
Vergi Öncesi Hedef Kâr = 15.000.000/(10,25)=20.000.00015.000.000 / (1 - 0,25) = 20.000.000
Kâr geçiş analizlerinde formüle dâhil edilecek kâr tutarı her zaman kurumlar vergisinden önceki (brüt) tutar olmalıdır.
5
Hedeflenen kâra ulaşmak için gereken satış miktarının hesaplanması.
Hedef Satış Miktarı = (45.000.000+20.000.000)/100.000=650(45.000.000 + 20.000.000) / 100.000 = 650 adet
Hem sabit maliyetleri hem de hedeflenen vergi öncesi kârı karşılamak için gereken toplam katkı payı ihtiyacı, birim katkı payına bölünür.

Anahtar Kavram

Maliyet Yapısındaki Değişimlerin Başabaş Noktası ve Vergi Sonrası Hedef Kâr Analizine Etkisi
Bu soruyu puanla