Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKapasite Kavramları ve Türleri

Bir tekstil fabrikasında üretim hattı, hiçbir duruş yaşanmaksızın sürekli çalışması durumunda ayda maksimum 2.0002.000 birim üretim yapabilecek teknik özelliklere (tasarım kapasitesine) sahiptir. Ancak personel molaları, planlı periyodik bakımlar ve model değişim hazırlıkları gibi olağan durumlar dikkate alındığında tesisin aylık efektif (pratik) kapasitesi 1.6001.600 birim olarak belirlenmiştir. Belirli bir ayda tesiste yaşanan elektrik kesintileri ve beklenmedik makine arızaları sebebiyle fiili (gerçekleşen) üretim 1.2001.200 birim olmuştur.

Buna göre, bu işletmenin ilgili ay için kapasite kullanım oranı ve sistem verimliliği (randımanı) sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. %60 - %75Cevap
  2. B
    %75 - %60
  3. C
    %80 - %75
  4. D
    %60 - %80
  5. E
    %75 - %80

Cevap

Doğru yanıt %60 kapasite kullanım oranı ve %75 sistem verimliliğini gösteren seçenektir.
Üretim yönetimi literatüründe Kapasite Kullanım Oranı, fiili gerçekleşen üretimin tasarım (teorik/maksimum) kapasitesine bölünmesiyle bulunur: 1.2002.000=%60\frac{1.200}{2.000} = \%60. Sistem Verimliliği (Randıman) ise fiili gerçekleşen üretimin efektif (pratik) kapasiteye bölünmesiyle elde edilir: 1.2001.600=%75\frac{1.200}{1.600} = \%75. İşletme, kurulan teorik gücünün %60\%60'ını kullanabilmiş, ancak olağan molalar ve bakımlar çıktıktan sonraki beklentiye göre %75\%75 verimlilikle çalışmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen kapasite türlerini ve miktarlarını sınıflandırmak.
Tasarım (Teorik) Kapasitesi = 2.0002.000, Efektif (Pratik) Kapasite = 1.6001.600, Fiili (Gerçekleşen) Üretim = 1.2001.200.
Üretim yönetiminde her bir oran farklı bir kapasite tabanına göre hesaplanır.
2
Kapasite kullanım oranını (Utilization) hesaplamak.
Fiili  U¨retimTasarim  Kapasitesi=1.2002.000=0.60\frac{Fiili \; \ddot{U}retim}{Tasarim \; Kapasitesi} = \frac{1.200}{2.000} = 0.60 (yani %60\%60)
Kapasite kullanım oranı, tesisin kurulan maksimum kapasitesinin yüzde ne kadarının fiilen kullanıldığını gösterir.
3
Sistem verimliliğini (Efficiency) hesaplamak.
Fiili  U¨retimEfektif  Kapasite=1.2001.600=0.75\frac{Fiili \; \ddot{U}retim}{Efektif \; Kapasite} = \frac{1.200}{1.600} = 0.75 (yani %75\%75)
Verimlilik, olağan kısıtlar düşüldükten sonra geriye kalan pratik üretim potansiyelinin ne kadar başarıyla gerçekleştiğini ölçer.

Anahtar Kavram

Kapasite ölçüm oranları (Kapasite Kullanım Oranı ve Verimlilik) ve Kapasite Türleri (Tasarım, Efektif, Fiili)
Bu soruyu puanla

Konular

Kapasite Kavramları ve Türleri

Bu konudan daha fazla soru