Soru

Zorluk: OrtaKapasite Kavramları ve Türleri

Bir kamu kurumu bünyesinde faaliyet gösteren gübre fabrikasının günlük üretim verileri şu şekildedir:

• Hiçbir arıza, mola veya kesinti olmaksızın ulaşılabilecek en yüksek üretim düzeyi (Teorik Kapasite): 100.000100.000 paket/gün
• Planlı makine bakımları ve yasal dinlenme süreleri çıkarıldığında hedeflenen üretim düzeyi (Pratik Kapasite): 80.00080.000 paket/gün
• Geçtiğimiz ay yaşanan hammadde eksiklikleri nedeniyle ulaşılan gerçek üretim miktarı (Fiili Kapasite): 64.00064.000 paket/gün
• Gerçekleşen bu üretimi sağlamak için hatta işlenen toplam kimyasal hammadde miktarı: 4.0004.000 kg/gün

Buna göre, fabrikanın kapasite kullanım oranı ve hammadde verimliliği (kg başına üretilen paket) sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

  1. %80\%80 ve 1616 paket/kgCevap
  2. B
    %64\%64 ve 1616 paket/kg
  3. C
    %80\%80 ve 2020 paket/kg
  4. D
    %64\%64 ve 2020 paket/kg
  5. E
    %64\%64 ve 2525 paket/kg

Cevap

%80\%80 ve 1616 paket/kg
Verilen senaryoda kapasite kullanım oranı (KKO), işletmenin planlanan normal çalışma koşullarındaki kapasitesinin ne kadarını kullandığını gösterir ve Fiili U¨retim/Pratik Kapasite\text{Fiili Üretim} / \text{Pratik Kapasite} formülüyle hesaplanır. (64.000/80.000=%8064.000 / 80.000 = \%80). Hammadde verimliliği ise birim girdi başına düşen fiili çıktıdır ve Fiili U¨retim/Girdi\text{Fiili Üretim} / \text{Girdi} formülüyle hesaplanır (64.000/4.000=16 paket/kg64.000 / 4.000 = 16\ \text{paket/kg}).

Adım Adım Çözüm

1
Kapasite kullanım oranını (KKO) hesapla.
KKO=Fiili U¨retimPratik Kapasite=64.00080.000=0,80%80KKO = \frac{\text{Fiili Üretim}}{\text{Pratik Kapasite}} = \frac{64.000}{80.000} = 0,80 \Rightarrow \%80
Kapasite kullanım oranı, işletmenin normal çalışma şartlarında üretebileceği miktarın (pratik kapasite) fiilen ne kadarını gerçekleştirebildiğini ölçer.
2
Hammadde verimliliğini (kısmi verimlilik) hesapla.
Verimlilik=Fiili U¨retimGirdi Miktarı=64.0004.000=16 paket/kg\text{Verimlilik} = \frac{\text{Fiili Üretim}}{\text{Girdi Miktarı}} = \frac{64.000}{4.000} = 16 \text{ paket/kg}
Verimlilik, elde edilen gerçek çıktının (fiili üretim) bu çıktıyı elde etmek için kullanılan kaynağa (hammadde) oranıdır.

Anahtar Kavram

Kapasite Türleri ve Verimlilik İlişkisi
Bu soruyu puanla