Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBölümlere Ayırma ve Örgüt Yapıları

Ulusal çapta faaliyet gösteren bir hızlı tüketim malları işletmesi, kuruluşundan itibaren tüm operasyonlarını merkezden yönetilen 'üretim, pazarlama, finans ve insan kaynakları' yöneticilikleri üzerinden yürütürken radikal bir yeniden yapılanma kararı almıştır. İşletme; Karadeniz, Ege ve Güneydoğu Anadolu pazarlarındaki tüketici alışkanlıklarının belirgin şekilde farklılık göstermesi ve nakliye süreçlerindeki darboğazları aşmak amacıyla bu bölgelerin her birinde ayrı 'Bölge Direktörlükleri' kurmuştur. Yeni yapıda, her bölge direktörlüğünün bünyesinde kendi pazarlama ve satış birimleri oluşturulmuştur. Ancak bir süre sonra üst yönetim, aynı nitelikteki uzman kadroların (örneğin pazar araştırmacıları ve reklam yöneticileri) her bölge için ayrı ayrı istihdam edilmesi sebebiyle genel idare giderlerinde planlanmayan ciddi bir artış yaşandığını raporlamıştır.

Buna göre, işletmenin benimsediği yeni bölümlendirme türü ve karşılaştığı bu temel sorun aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A
    Müşteri temeline göre bölümlendirme – Farklı alıcı profillerinin talepleri arasında stratejik öncelik çatışmaları yaşanması
  2. B
    Ürün temeline göre bölümlendirme – Üst yönetimin bağımsız hareket eden alt birimleri kontrol etmesinin giderek zorlaşması
  3. Coğrafi temele göre bölümlendirme – Aynı fonksiyonların farklı idari birimlerde tekrarlanması nedeniyle faaliyet maliyetlerinin artmasıCevap
  4. D
    Fonksiyonel bölümlendirme – Departmanlar arası yatay iletişim kopukluğu nedeniyle işletmenin genel amaçlarından uzaklaşılması
  5. E
    Matris örgüt yapısı – İkili emir-komuta zinciri nedeniyle personelin yetki ve sorumluluk karmaşası yaşaması

Cevap

İşletmenin bölgelere göre yapılanması 'Coğrafi temele göre bölümlendirme'yi, uzman kadroların her bölgede ayrı ayrı istihdam edilmesi ise fonksiyonların tekrarlanmasından kaynaklı 'maliyet artışı' dezavantajını göstermektedir.
Doğru seçenekte belirtildiği üzere, işletmenin faaliyet alanlarını coğrafi bölgelere (Ege, Karadeniz vb.) göre kısımlara ayırması 'Coğrafi temele göre bölümlendirme'dir. Bu örgüt yapısının en temel dezavantajlarından biri, her bölge biriminin kendi faaliyetlerini yürütebilmesi için pazarlama, finans gibi aynı fonksiyonel uzmanları bünyesinde barındırmak zorunda kalması ve bunun yarattığı mükerrer maliyetlerdir (duplikasyon).

Adım Adım Çözüm

1
Eski ve yeni örgüt yapılarını metinden tespit et
Eski yapı: Fonksiyonel (üretim, pazarlama, vb.). Yeni yapı: Coğrafi (Karadeniz, Ege bölge direktörlükleri).
Soruda benimsenen yeni yapının türü sorulmaktadır, bu nedenle fiziksel bölgelerin ayrım noktası olduğu kavranmalıdır.
2
Yeniden yapılanmanın ortaya çıkardığı sorunu analiz et
Sorun, aynı uzman kadroların (pazarlama gibi) her bölgede ayrı ayrı istihdam edilmesi sonucu giderlerin artmasıdır.
Seçeneklerde yapı türü ile bu yapının tipik dezavantajı eşleştirilmiştir. Coğrafi ve ürün temelli yapılarda birimlerin kendi içlerinde otonomlaşması, personel ve kaynak tekrarına (duplikasyon) yol açarak maliyetleri artırır.
3
Tespitleri seçeneklerle eşleştir
Doğru eşleşme, coğrafi temele göre bölümlendirme ve fonksiyonların tekrarlanması sonucu oluşan maliyet artışını ifade eden seçenektir.
Metindeki kavramların teorik literatürdeki tam karşılığı budur.

Anahtar Kavram

Coğrafi Temele Göre Bölümlendirme ve Özellikleri
Bu soruyu puanla

Konular

Bölümlere Ayırma ve Örgüt Yapıları

Bu konudan daha fazla soru