Soru

Zorluk: ZorÜretim ve Üretim Sistemi Kavramları

Bir endüstriyel valf ve pompa üreticisi, pazar dalgalanmalarına ve müşteri taleplerine daha iyi yanıt verebilmek amacıyla üretim altyapısında stratejik bir dönüşüme gitmiştir. Şirketin üretim direktörü, dönüşüm sonrası kurulan sistemler ve fiziksel dönüşüm (transformasyon) sürecine ait performans metrikleri hakkında şu bilgileri vermiştir:

I. Özel müşteri spesifikasyonlarına göre tasarlanan büyük ölçekli ve benzersiz endüstriyel pompaların üretimi, malzemenin sabit kaldığı ve işgören ile ekipmanların ürünün etrafında hareket ettiği bir sistemle gerçekleştirilmektedir.
II. Standart valf gövdeleri, önceden belirlenmiş sabit bir rota ve standart işlem süreleriyle, ardışık dizilmiş özel amaçlı tezgahlar üzerinden yüksek hacimde üretilmektedir.
III. Üretim sürecindeki dönüşüm aşamasında, elde edilen çıktıların hedeflenen amaca ve müşteri beklentilerine ulaşma derecesi artarken, birim girdi başına elde edilen çıktı miktarında herhangi bir değişim gözlenmemiştir.

Bu bilgilere göre, şirketin üretim sistemleri ve performans ölçütleriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. I numaralı süreç proje tipi üretim sisteminin özelliklerini yansıtırken, III numaralı durumda üretim sürecinin etkinliğinin arttığı ancak verimliliğinin sabit kaldığı ifade edilmektedir.Cevap
  2. B
    II numaralı süreç esnekliği yüksek atölye tipi üretimi temsil ederken, III numaralı durumda işletmenin üretim verimliliğinin hedeflere ulaşma düzeyinden bağımsız olarak arttığı belirtilmektedir.
  3. C
    I numaralı süreç parti tipi üretim sistemine işaret etmekte olup, III numaralı durumda işletmenin verimliliğinin (amaca ulaşma derecesi) yükseldiği, etkinliğinin (girdi/çıktı oranı) ise sabit kaldığı vurgulanmaktadır.
  4. D
    II numaralı süreç kitle üretim sistemini tanımlamakla birlikte, III numaralı durumda sistemin verimliliğinin arttığı, ancak etkinliğine dair bir değişimin gerçekleşmediği ifade edilmektedir.
  5. E
    I numaralı süreç sürekli üretim sistemini örneklendirirken, III numaralı durumda sistemin çevreden aldığı fiziksel girdilerin, dönüşüm süreci sonucunda kapasite kaybına uğradığı gösterilmektedir.

Cevap

I numaralı sürecin proje tipi üretim sistemini yansıttığı ve III numaralı durumda üretim sürecinin etkinliğinin artarken verimliliğinin sabit kaldığı değerlendirmesi kesinlikle doğrudur.
Verilen öncüldeki I. ifade benzersiz ve sabit pozisyonlu üretim olan 'proje tipi üretimi' tanımlamaktadır. III. ifadede ise çıktıların amaca ulaşma derecesindeki artış 'etkinlik' artışını, girdi/çıktı oranındaki (birim girdi başına çıktı) sabitlik ise 'verimlilik' düzeyinin değişmediğini göstermektedir. Bu nedenle, I. sürecin proje tipi olduğu ve III. durumda etkinliğin artıp verimliliğin sabit kaldığı değerlendirmesi bütünüyle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
I numaralı üretim sürecini analiz etme.
Malzemenin sabit kalıp işgören ve ekipmanların ürünün etrafında hareket ettiği benzersiz/tekil üretim sisteminin 'proje tipi üretim' olduğu belirlenir.
Gemi, uçak veya büyük endüstriyel pompa gibi taşınması zor olan tekil ürünlerde sabit pozisyonlu yerleşim (proje tipi) kullanılır.
2
II numaralı üretim sürecini analiz etme.
Standart ürünlerin, önceden belirlenmiş rota ve özel amaçlı tezgahlarla yüksek hacimde üretilmesinin 'kitle üretim' sistemi olduğu tespit edilir.
Akış tipi yerleşimin kullanıldığı ve standardize edilmiş ürünlerin yüksek miktarlarda art arda üretildiği sistem kitle üretimidir.
3
III numaralı ifadedeki dönüşüm süreci performans metriklerini tanımlama.
Çıktıların hedeflenen amaca ulaşma derecesinin 'etkinlik', birim girdi başına elde edilen çıktı miktarının ise 'verimlilik' olduğu saptanır.
İşletmelerde amaca/hedeflere ulaşma düzeyi etkinliği (doğru işi yapmak), kaynak kullanım oranı (çıktı/girdi) ise verimliliği (işi doğru yapmak) ölçer. İfadede etkinliğin arttığı, verimliliğin sabit kaldığı açıkça belirtilmiştir.

Anahtar Kavram

Üretim Sistemlerinin Sınıflandırılması ve Performans Ölçütleri (Etkinlik ve Verimlilik Ayrımı)
Bu soruyu puanla