Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSürekli (Q) ve Periyodik (P) Gözden Geçirme Sistemleri

Makina ve Kimya Endüstrisi (MKE) A.Ş. mühimmat üretim tesislerinde, stok kalemleri değer ve kritiklik düzeylerine göre ABC analizi ile sınıflandırılmıştır. Mevcut durumda; yüksek değerli, birim elde bulundurma maliyeti çok yüksek olan stratejik malzemeler (A Sınıfı) her ayın ilk iş günü fiziki olarak sayılarak sipariş verilmekte (Periyodik - P Sistemi) yönetilmektedir. Öte yandan tedarikçisi aynı olan, düşük değerli ve çok çeşitli standart hırdavat malzemeleri (C Sınıfı) ise her bir kalemin stoku önceden belirlenmiş bir seviyeye düştüğünde anında tetiklenen bağımsız siparişlerle (Sürekli - Q Sistemi) izlenmektedir.

Tesisin yeni tedarik zinciri yöneticisi, bu yapının stok yönetim maliyetlerini ve operasyonel verimliliği olumsuz etkilediğini belirterek; A sınıfı malzemeler için Q sistemine, C sınıfı malzemeler için ise P sistemine geçilmesini içeren bir optimizasyon raporu sunmuştur.

Yöneticinin bu sistem değişikliği önerisinin ardındaki temel teorik gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Periyodik (P) sistemde emniyet stokunun hem gözden geçirme aralığı hem de tedarik süresindeki (T+LT+L) talep belirsizliğini kapsaması zorunluluğunun A sınıfı kalemlerde aşırı maliyet yaratması; Sürekli (Q) sistemde ise risk süresinin yalnızca tedarik süresiyle (LL) sınırlı kalması.Cevap
  2. B
    Sürekli (Q) sistemin sabit gözden geçirme periyotları sayesinde A sınıfı malzemelerde tedarikçi kapasitesini dengelemesi; Periyodik (P) sistemin ise her siparişte sabit miktar (ESM) dikkate aldığı için C sınıfında taşıma maliyetlerini minimize etmesi.
  3. C
    A sınıfı malzemelerde Sürekli (Q) sistem kullanımının bağımlı talep yapısına uygun olarak ana üretim programı dalgalanmalarını sönümlemesi; C sınıfı malzemelerde ise Periyodik (P) sistemin yalnızca bağımsız talep tahmin hatalarını gidermek için tasarlanmış olması.
  4. D
    Periyodik (P) sistemde stoksuzluk riskinin yalnızca siparişin verildiği an ile teslim alındığı an arasındaki sürede ortaya çıkması; Sürekli (Q) sistemde ise riskin her an mevcut olması nedeniyle sürekli kayıt maliyetlerinin sadece C sınıfı için katlanılabilir olması.
  5. E
    C sınıfı malzemelerde Periyodik (P) sisteme geçilmesinin tekil sipariş verme maliyetlerini artırmasına rağmen her bir kalemin stoksuzluk maliyetini sıfırlaması; A sınıfında ise Q sisteminin miktar iskontolarından yararlanmayı engellemesi.

Cevap

Sürekli (Q) sistemde risk süresinin sadece tedarik süresi (LL) olması nedeniyle daha az emniyet stoku gerektirmesi ve bunun A sınıfı malzemeler için maliyet avantajı sağlaması; Periyodik (P) sistemin ise daha yüksek emniyet stoku gerektirmesine rağmen C sınıfı malzemelerde ortak sipariş kolaylığı sunmasıdır.
Doğru yanıt, envanter sistemlerinin risk sürelerini (vulnerability period) ve ABC analizi ile ilişkisini en doğru kuran seçenektir. Sürekli Gözden Geçirme (Q) sisteminde envanter sürekli izlenir ve stok düzeyi Yeniden Sipariş Noktasına (ROP) düştüğünde sipariş verilir. Bu nedenle işletme sadece tedarik süresi (L) boyunca meydana gelebilecek talep dalgalanmalarına karşı emniyet stoku tutar. Periyodik (P) sistemde ise stoklar 'T' süresinde bir kontrol edildiğinden, işletme hem T süresi boyunca hem de L süresi boyunca (T+L) talebi karşılayacak devasa bir emniyet stoku tutmak zorundadır. A sınıfı (pahalı ve kritik) malzemelerde P sisteminin devasa emniyet stoku yaratması aşırı bir sermaye bağlanmasına (elde bulundurma maliyetine) yol açar. Bu yüzden pahalı kalemler (A) için Q sistemi, ucuz ve idari yönetimi kolaylaştırmak için toplu sipariş verilen kalemler (C) için P sistemi kullanmak teorik olarak en optimum stratejidir.

Adım Adım Çözüm

1
Sürekli (Q) ve Periyodik (P) sistemlerin risk sürelerini (korunmasız kalma sürelerini) karşılaştır.
Q sisteminde sipariş tam stok belirli bir noktaya düştüğünde verildiği için risk sadece siparişin yolda olduğu tedarik süresi (L) boyuncadır. P sisteminde ise belirli aralıklarla (T) sipariş verildiği için, önceki sipariş döneminden yeni siparişin gelişine kadar geçen (T+L) süresi boyunca dalgalanmalara karşı korunmasız kalınır.
Sistemlerin gerektirdiği emniyet stoku miktarı, risk süresinin uzunluğu ile doğrudan orantılıdır.
2
Risk süresinin emniyet stoku miktarına etkisini analiz et.
Risk süresi (T+LT+L) daha uzun olduğu için P sistemi her zaman Q sistemine göre daha yüksek düzeyde emniyet stoku bulundurulmasını zorunlu kılar.
Daha uzun bir zaman dilimindeki talep belirsizliğini yönetmek matematiksel olarak daha fazla tampon stok gerektirir.
3
ABC sınıflandırması sonuçları ile emniyet stoku maliyetlerini eşleştir.
A sınıfı malzemeler çok pahalıdır; bu kalemlerde yüksek emniyet stoku tutmak devasa bir elde bulundurma maliyeti yaratır. Bu yüzden A sınıfı için az emniyet stoku gerektiren Q sistemi seçilmelidir. C sınıfı malzemeler ucuzdur; fazla emniyet stoku tutmanın maliyeti düşüktür, bu yüzden P sistemi ile birleştirilmiş sipariş verilerek idari tasarruf sağlanmalıdır.
Stok yönetiminde en uygun sistem, elde bulundurma ve sipariş/gözden geçirme maliyetlerini minimum yapan sistemdir.

Anahtar Kavram

Sürekli (Q) ve Periyodik (P) Sistemlerde Emniyet Stoku ve ABC Entegrasyonu
Bu soruyu puanla

Konular

Sürekli (Q) ve Periyodik (P) Gözden Geçirme Sistemleri

Bu konudan daha fazla soru