Soru

Zorluk: Ortaİş Portföyü Analizi: BCG Matrisi

Kuzey Gıda Sanayi A.Ş., sağlıklı atıştırmalık pazarına sunduğu 'Doğa-Bar' isimli ürün hattının performansını değerlendirmek üzere stratejik bir analiz gerçekleştirmiştir. Hazırlanan raporda; sağlıklı atıştırmalık pazarının yıllık bazda çift haneli rakamlarla büyüdüğü, ancak 'Doğa-Bar' ürün hattının pazardaki lider rakibine kıyasla satış hacmi ve nispi pazar payı açısından oldukça geride kaldığı vurgulanmıştır. Şirket yönetimi, bu ürün hattının gelecekteki rotasını belirlemek amacıyla BCG (Boston Danışmanlık Grubu) Matrisi'ni kullanmaya karar vermiştir.

Buna göre, 'Doğa-Bar' ürün hattının BCG Matrisi'ndeki konumu ve literatürde bu konum için önerilen temel stratejik yaklaşım aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A
    Zayıf Ürünler (Köpekler) hücresindedir; pazar payı ve büyüme hızı düşük kaldığı için riskleri dağıtmak adına tamamen farklı bir sektöre girilerek 'çeşitlendirme' stratejisi izlenmelidir.
  2. B
    Nakit İnekleri hücresindedir; pazar büyüme hızı düşük olduğundan bu birimden elde edilen nakit, diğer faaliyetleri fonlamak amacıyla sağma stratejisi ile değerlendirilmelidir.
  3. Problemli Çocuklar (Soru İşaretleri) hücresindedir; işletme birimin rekabet gücünü artırmak için yoğun yatırım yapmalı ya da tasfiye seçeneğini tercih etmelidir.Cevap
  4. D
    Yıldızlar hücresindedir; işletme pazar liderliğini sürdürebilmek için mevcut ürün üzerinde yenilikler yaparak 'ürün geliştirme' stratejisine odaklanmalıdır.
  5. E
    Nakit İnekleri hücresindedir; pazardaki durgunluğu aşmak amacıyla mevcut pazarda daha fazla satış çabası göstererek 'pazara nüfuz etme' stratejisi benimsenmelidir.

Cevap

Problemli Çocuklar (Soru İşaretleri) hücresindedir; işletme birimin rekabet gücünü artırmak için yoğun yatırım yapmalı ya da tasfiye seçeneğini tercih etmelidir.
Verilen senaryoda sağlıklı atıştırmalık pazarının yıllık çift haneli rakamlarla büyümesi 'Yüksek Pazar Büyüme Hızını', Doğa-Bar'ın lider rakibe göre satış hacminde çok geride kalması ise 'Düşük Nispi Pazar Payını' ifade etmektedir. BCG Matrisi'ne göre yüksek büyüme oranına sahip ancak pazar payı düşük olan stratejik iş birimleri 'Problemli Çocuklar' (Soru İşaretleri) olarak adlandırılır. Bu birimlerin nakit ihtiyacı çok yüksektir. İşletme, pazar payını artırıp birimi 'Yıldız'a dönüştürmek için yoğun yatırım kararı almalı (inşa etme) veya rekabetçi olunamayacağı anlaşılırsa kaynak israfını önlemek için faaliyetten çekilmelidir (tasfiye).

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki pazar büyüme hızını belirleme
Pazar çift haneli rakamlarla büyümektedir (Yüksek Pazar Büyüme Hızı).
BCG Matrisi'nin dikey ekseni pazarın genel cazibesini ve büyüme potansiyelini gösterir.
2
İşletmenin nispi pazar payını belirleme
Ürün hattının lider rakibe göre satış hacmi oldukça geridedir (Düşük Nispi Pazar Payı).
BCG Matrisi'nin yatay ekseni işletmenin ilgili pazardaki rekabet gücünü temsil eder.
3
İki boyutu BCG Matrisi üzerinde kesiştirme
Yüksek Pazar Büyüme Hızı + Düşük Nispi Pazar Payı = Problemli Çocuklar (Soru İşaretleri) hücresi.
İşletme büyüyen ve cazip bir pazarda yer almasına rağmen, henüz pazarda güçlü bir rekabetçi konum (yüksek pay) edinememiştir.
4
Hücreye uygun stratejik kararı eşleştirme
Birimi 'Yıldız' konumuna getirmek için yoğun fon aktarımı (inşa etme) yapılmalı veya bu başarılamayacaksa kaynak israfını önlemek için 'tasfiye' edilmelidir.
Soru işaretleri çok fazla nakit tüketir; stratejik olarak ya güçlü bir konuma taşınmalı ya da elden çıkarılmalıdır.

Anahtar Kavram

BCG Matrisi Hücreleri ve Stratejik Kararlar
Bu soruyu puanla