Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKapasite Planlaması ve Türleri

Elektrikli araçlar için batarya yönetim sistemi (BYS) modülleri üreten bir teknoloji işletmesi, yeni kurulan üretim hattına ilişkin aşağıdaki verileri paylaşmıştır:

- Yıllık sabit maliyetler: 10.000.00010.000.000 TL
- Birim satış fiyatı: 2.5002.500 TL
- Birim değişken maliyet: 1.5001.500 TL

İşletmenin üretim planlama departmanı, hattın başa baş (kâra geçiş) noktası üretim miktarının, etkili (pratik) kapasitenin tam olarak %50\%50'sine denk geldiğini raporlamıştır. Ayrıca, bu hatta ait **sistem verimliliği %85\%85, kapasite kullanım oranı ise %68\%68** olarak ölçülmüştür.

Buna göre, bu işletmenin teorik (tasarım) kapasitesi ve fiili (gerçek) üretim miktarı sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    20.000 ve 17.000
  2. B
    25.000 ve 10.000
  3. 25.000 ve 17.000Cevap
  4. D
    16.000 ve 13.600
  5. E
    20.000 ve 13.600

Cevap

İşletmenin teorik kapasitesi 25.000 ve fiili üretim miktarı 17.000 olmalıdır.
Öncelikle başa baş noktası hesaplanmalıdır: 10.000.000/(2.500−1.500)=10.00010.000.000 / (2.500 - 1.500) = 10.000 adet. Bu miktar etkili kapasitenin %50\%50'si olduğu için etkili kapasite 20.00020.000 adettir. Sistem verimliliği (%85\%85), fiili üretimin etkili kapasiteye oranı olduğundan; fiili üretim 20.000×0,85=17.00020.000 \times 0,85 = 17.000 adet olarak bulunur. Kapasite kullanım oranı (%68\%68) ise fiili üretimin teorik kapasiteye oranıdır. Teorik kapasite 17.000/0,68=25.00017.000 / 0,68 = 25.000 adet olarak hesaplanır. Dolayısıyla sırasıyla 25.000 ve 17.000 değerleri doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Başa baş noktası (BEP) üretim miktarını hesaplamak.
10.000.000/(2.500−1.500)=10.00010.000.000 / (2.500 - 1.500) = 10.000 adet bulunur.
Başa baş noktası formülü, sabit maliyetlerin birim katkı payına (birim satış fiyatı - birim değişken maliyet) bölünmesiyle elde edilir.
2
Etkili (pratik) kapasiteyi bulmak.
10.000/0,50=20.00010.000 / 0,50 = 20.000 adet etkili kapasite hesaplanır.
Soruda başa baş noktasının, etkili kapasitenin tam olarak %50'sine eşit olduğu belirtilmiştir.
3
Fiili (gerçek) üretim miktarını hesaplamak.
20.000×0,85=17.00020.000 \times 0,85 = 17.000 adet fiili üretim bulunur.
Sistem verimliliği, fiili üretimin etkili kapasiteye oranıdır. Bu nedenle etkili kapasite ile verimlilik oranı çarpılır.
4
Teorik (tasarım) kapasiteyi bulmak.
17.000/0,68=25.00017.000 / 0,68 = 25.000 adet teorik kapasite hesaplanır.
Kapasite kullanım oranı, fiili üretimin teorik kapasiteye oranıdır. Teorik kapasiteyi bulmak için fiili üretim kullanım oranına bölünür.

Anahtar Kavram

Başa Baş Noktası, Kapasite Kullanım Oranı ve Sistem Verimliliği İlişkisi
Bu soruyu puanla

Konular

Kapasite Planlaması ve Türleri

Bu konudan daha fazla soru