Bir büyükşehir belediyesinin çevre planlama dairesi, atık yönetimi için yeni bir geri dönüşüm tesisi kurma kararı alacaktır. Daire başkanı, dünyadaki tüm teknolojik alternatifleri incelemenin, her birinin gelecekteki çevresel etkilerini kusursuz bir şekilde hesaplamanın ve tüm maliyetleri net olarak öngörmenin zaman ve bütçe yetersizliğinden dolayı imkânsız olduğunu komisyona iletmiştir. Bu kısıtlar altında komisyon, optimum seçeneği bulmak için sınırsız bir arama yapmak yerine, önceden belirlenmiş asgari kapasite ve bütçe kriterlerini sağlayan ilk tesis projesini onaylayarak karar sürecini tamamlamıştır.
Buna göre, çevre planlama dairesinin karar alma süreci aşağıdaki modellerden ve kavramlardan hangisiyle açıklanır?
- Kısıtlı rasyonellik modeli – Tatminkâr kararCevap
- BKlasik rasyonel model – Optimum karar
- CKlasik rasyonel model – Tatminkâr karar
- DKısıtlı rasyonellik modeli – Maksimizasyon
- EÇöp kutusu modeli – Tesadüfi eşleşme
Cevap
Doğru eşleştirme, karar vericinin sınırlılıklarını kabul eden ve asgari kriterleri sağlayan ilk seçeneğin kabulünü ifade eden 'Kısıtlı rasyonellik modeli – Tatminkâr karar' seçeneğidir.
Vaka metninde, yöneticilerin karar alırken zaman, maliyet ve eksik bilgi gibi kısıtlamalarla yüzleştiği açıkça ifade edilmiştir. Bu durum, Herbert Simon tarafından geliştirilen ve karar vericinin sınırsız bilgiye sahip olmadığını savunan 'Kısıtlı Rasyonellik Modeli'ni tanımlar. Komisyonun en iyi (optimum) projeyi aramak yerine önceden belirlenen asgari şartları taşıyan ilk projeyi kabul etmesi ise bu modelin temel hedefi olan 'Tatminkâr (Yeterli) Karar' kavramının doğrudan uygulamasıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kısıtlı Rasyonellik (Bounded Rationality) ve Tatminkâr Karar (Satisficing)