Soru

Zorluk: KolayKapasite Planlaması ve Türleri

Bir cam ambalaj fabrikasında, makinelerin yıl boyunca hiç durmadan tam kapasiteyle çalışması durumunda ulaşılabilecek teorik (tasarım) üretim miktarı yıllık 500.000500.000 adet şişe olarak tespit edilmiştir. Ancak planlı makine bakımları, vardiya değişimleri ve yasal personel molaları dikkate alındığında, işletmenin normal koşullarda üretebileceği pratik (etkili) kapasite yıllık 400.000400.000 adet şişedir. Geçtiğimiz faaliyet yılında, hammadde tedariğinde yaşanan gecikmeler ve plansız elektrik kesintileri sebebiyle fabrikada fiilen (gerçekte) toplam 300.000300.000 adet şişe üretilebilmiştir.

Buna göre, bu işletmenin kapasite kullanım oranı ve verimlilik değerleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. %60\%60 ve %75\%75Cevap
  2. B
    %75\%75 ve %60\%60
  3. C
    %60\%60 ve %80\%80
  4. D
    %80\%80 ve %75\%75
  5. E
    %80\%80 ve %60\%60

Cevap

Kapasite kullanım oranı %60\%60 ve verimlilik %75\%75'tir.
Kapasite kullanım oranı, gerçekleşen üretimin teorik (tasarım) kapasiteye bölünmesiyle bulunur (300.000/500.000=%60300.000 / 500.000 = \%60). Verimlilik ise gerçekleşen üretimin pratik (etkili) kapasiteye bölünmesiyle hesaplanır (300.000/400.000=%75300.000 / 400.000 = \%75). Bu nedenle doğru değerler sırasıyla %60\%60 ve %75\%75'tir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen kapasite türlerini ve değerlerini sınıflandırın.
Teorik (Tasarım) Kapasite = 500.000500.000, Pratik (Etkili) Kapasite = 400.000400.000, Gerçekleşen (Fiili) Üretim = 300.000300.000
Hesaplamalarda kullanılacak formüllere doğru verileri yerleştirmek için kavramları eşleştirmek gerekir.
2
Kapasite Kullanım Oranını hesaplayın.
Kapasite Kullanım Oranı = Gerçekleşen Üretim / Teorik Kapasite = 300.000/500.000=0,60=%60300.000 / 500.000 = 0,60 = \%60
Kapasite kullanım oranı, işletmenin kuramsal olarak ulaşabileceği maksimum potansiyelin ne kadarını kullanabildiğini gösterir.
3
Verimlilik oranını hesaplayın.
Verimlilik = Gerçekleşen Üretim / Pratik Kapasite = 300.000/400.000=0,75=%75300.000 / 400.000 = 0,75 = \%75
Verimlilik, işletmenin normal şartlarda ulaşabileceği makul üretim potansiyelinin ne kadarını gerçekleştirebildiğini ölçer.

Anahtar Kavram

Kapasite türleri, kapasite kullanım oranı ve verimlilik hesaplamaları
Bu soruyu puanla