Examkin

Soru

Zorluk: ZorKarar Verme Süreci ve Karar Modelleri

Büyükşehir belediyesine bağlı Afet Koordinasyon Merkezi, olası acil durumlarda kullanılmak üzere yeni bir erken uyarı yazılımı satın alacaktır. Projenin yürütücüsü, piyasadaki mevcut ve geliştirilmekte olan tüm yazılım alternatiflerini belirlemeyi, her birinin maliyet-fayda oranını kusursuz bir şekilde hesaplamayı ve kuruma maksimum faydayı sağlayacak 'tek bir optimum seçeneği' bulmayı amaçlamıştır. Ancak projenin tamamlanması için verilen yasal sürenin kısıtlı olması ve dünyadaki tüm yazılım firmalarının algoritmik verilerine ulaşmanın getirdiği aşırı maliyet nedeniyle, değerlendirme kurulu sadece erişilebilir olan dört yerli yazılımı incelemiş ve kurumun asgari güvenlik standartlarını karşılayan ilk seçeneği onaylayarak ihale sürecini sonlandırmıştır.

Bu vakada proje yürütücüsünün başlangıçta benimsediği yaklaşım ile değerlendirme kurulunun nihai seçimi yaparken dayandığı temel kavram, Herbert Simon'ın karar verme literatürüne kazandırdığı perspektif bağlamında sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Tam rasyonellik varsayımı – Tatminkâr (yeterli) kararCevap
  2. B
    Kısıtlı rasyonellik modeli – Optimum (en iyi) karar
  3. C
    Tatminkâr (yeterli) karar yaklaşımı – Klasik rasyonellik
  4. D
    Sezgisel (heuristik) yaklaşım – Çöp tenekesi (garbage can) modeli
  5. E
    Optimum (en iyi) karar – İrrasyonel karar modeli

Cevap

Tam rasyonellik varsayımı – Tatminkâr (yeterli) karar
Vakada proje yürütücüsünün tüm alternatifleri bilip en yüksek faydayı (optimum) sağlayacak seçeneği arama çabası, klasik karar modelinin 'tam rasyonellik' varsayımıdır. Değerlendirme kurulunun ise zaman ve bilgi işleme kapasitesi kısıtları altında tüm seçenekleri incelemek yerine, asgari güvenlik şartlarını sağlayan (yeterli) ilk seçenekte karar kılması, Herbert Simon'ın kısıtlı rasyonellik modelindeki 'tatminkâr (satisficing) karar' kavramını birebir yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Proje yürütücüsünün ilk amacını analiz etme
Tüm alternatifleri belirleme, kusursuz hesaplama yapma ve 'tek bir optimum' seçeneği bulma hedefi tespit edilir.
Bu özellikler klasik karar verme modelinin 'Tam Rasyonellik' (optimizasyon) varsayımına aittir.
2
Değerlendirme kurulunun nihai karar sürecini analiz etme
Zaman ve bilgi kısıtları nedeniyle tüm seçenekler yerine sadece dördünün incelendiği ve 'asgari standartları karşılayan ilk seçeneğin' kabul edildiği tespit edilir.
Bu davranış, Herbert Simon'ın eleştirel olarak geliştirdiği Kısıtlı Rasyonellik modelindeki 'Tatminkâr (Satisficing) Karar' ilkesidir.
3
Bulguları sırasıyla eşleştirme
Birinci durum 'Tam rasyonellik', ikinci durum 'Tatminkâr karar' olarak birleştirilir.
Soru kökünde sırasıyla istenmektedir.

Anahtar Kavram

Karar Verme Modelleri: Klasik Model (Tam Rasyonellik) ve Herbert Simon'ın Kısıtlı Rasyonellik Modeli
Bu soruyu puanla

Konular

Karar Verme Süreci ve Karar Modelleri

Bu konudan daha fazla soru