Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÖğrenme Kuramları

Bir lojistik firmasında filo sorumlusu olarak görev yapan Hakan, teslimat rotalarını gecikmeye mahal vermeyecek şekilde sıfır hatayla planladığında, operasyon müdürü tarafından kendisi için yorucu ve sıkıcı bir görev olan 'araç periyodik bakım formlarını veri tabanına girme' işinden muaf tutulmaktadır. Operasyon müdürü, Hakan'ın bu dikkatli çalışma alışkanlığının kalıcı olmasını sağlamak için söz konusu muafiyeti önceden tahmin edilemeyen sıklıklarda; bazen art arda yaptığı ikinci hatasız planlamada, bazen de beşinci veya altıncı hatasız planlamada uygulamaktadır.

Öğrenme kuramları kapsamında, operasyon müdürünün Hakan'ın istenen davranışını artırmak amacıyla uyguladığı strateji ve pekiştirme tarifesi aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

  1. Olumsuz pekiştirme – Değişken oranlıCevap
  2. B
    İkinci tip ceza – Değişken aralıklı
  3. C
    Olumsuz pekiştirme – Sabit aralıklı
  4. D
    Birinci tip ceza – Değişken oranlı
  5. E
    Olumlu pekiştirme – Sabit oranlı

Cevap

Olumsuz pekiştirme – Değişken oranlı
Vakada yöneticinin Hakan'ın hatasız planlama davranışını pekiştirmek için ona sevilmeyen bir görevi (veri girişi) yaptırmaması (muaf tutması), ortamdan itici bir uyarıcının çıkarılması anlamına gelir ki bu doğrudan 'olumsuz pekiştirme' kavramını tanımlar. Muafiyetin uygulanma zamanı (haftada bir vb. zaman geçişine dayalı) değil, muafiyet kazanana kadar gösterilmesi gereken ardışık davranış sayısı (ikinci, beşinci planlama vb.) değişmektedir. Davranış sayısının temel alındığı ve bu sayının sürpriz bir şekilde değiştiği tarifeler 'değişken oranlı' tarifelerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki yöneticinin amacını ve kullandığı aracı analiz etme.
Yöneticinin amacı istenen davranışı (hatasız planlama) artırmaktır. Kullanılan araç ise personel için itici ve sevilmeyen bir görevin (veri girişi) ortamdan kaldırılmasıdır (muafiyet).
Davranışın artırılması hedeflendiği için bu bir cezalandırma değil, pekiştirme işlemidir. İtici uyarıcı ortamdan çekilerek rahatlama sağlandığı için 'olumsuz pekiştirme'dir.
2
Pekiştirme uygulamasının zamanlamasını (tarifesini) belirleme.
Muafiyet uygulaması belirli bir zamanın (saat, gün, hafta) geçmesine değil, doğrudan 'hatasız planlama' eyleminin gerçekleştirilme sayısına bağlıdır. Üstelik pekiştirmenin geleceği bu sayı (ikinci, beşinci, altıncı) önceden belli değildir.
Pekiştirme, davranışın yapılma sayısına bağlıysa 'oranlı'; bu sayı kendi içinde sürekli değişiyor ve tahmin edilemiyorsa 'değişken oranlı' tarifedir.

Anahtar Kavram

Edimsel koşullanmada pekiştirme türleri ve tarifeleri
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Öğrenme Kuramları

Bu konudan daha fazla soru