Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÖğrenme Kuramları

Bir kamu kurumunda uzman yardımcısı olarak çalışan Burak, hazırlaması gereken haftalık faaliyet raporlarını sürekli geciktirmektedir. Daire başkanı, raporların geciktiği her durumda Burak'ı makamına çağırarak ona sözlü olarak sert uyarılarda bulunmakta ve bu durum Burak'ta yoğun bir strese neden olmaktadır. Bu rahatsız edici durumdan kurtulmak isteyen Burak, bir süre sonra raporları tam zamanında teslim etmeye başlar. Burak'ın raporları zamanında teslim etmesiyle birlikte daire başkanı, onu makamına çağırıp uyarmayı bırakır. Bunun sonucunda Burak'ın raporları zamanında teslim etme alışkanlığı kalıcı hale gelir.

Edimsel (operant) koşullanma kuramına göre, yöneticinin istenen davranış ortaya çıktığında uyarıyı bırakması ve bu sayede davranışın kalıcılaşması, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanır?

  1. A
    Olumlu pekiştirme
  2. Olumsuz pekiştirmeCevap
  3. C
    Birinci tür ceza
  4. D
    İkinci tür ceza
  5. E
    Sönme

Cevap

Olumsuz pekiştirme
Doğru yanıt olan olumsuz pekiştirme; birey için rahatsız edici, itici veya istenmeyen bir durumun ortamdan kaldırılması yoluyla, hedeflenen olumlu davranışın tekrarlanma olasılığının artırılması sürecidir. Vakada yöneticinin sert uyarısı (istenmeyen uyarıcı), Burak raporu zamanında getirdiğinde (istenen davranış) ortadan kalkmaktadır. Burak, bu rahatsız edici durumdan kaçınmak için raporu zamanında getirme davranışını sürekli hale getirmiştir. Bu durum edimsel koşullanmada tam olarak olumsuz pekiştirmeyi ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki hedef davranışı tespit etme.
Hedef davranış: Raporların zamanında teslim edilmesidir.
Yöneticinin kalıcı hale getirmeye çalıştığı, örgüt açısından istenen eylemi belirlemek için.
2
Yöneticinin davranışa verdiği tepkiyi ve yönünü analiz etme.
Yönetici, Burak raporu zamanında verdiğinde 'sert sözlü uyarı' yapmayı bırakmıştır. Yani ortamdan rahatsız edici (istenmeyen) bir uyarıcı çekilmiştir.
Uygulamanın bir ceza mı yoksa pekiştirme mi olduğunu ve türünü saptamak için.
3
Sonucun davranış üzerindeki etkisini değerlendirme.
Davranış (raporu zamanında verme) zayıflamamış, aksine kalıcı hale gelmiştir. Davranışı artıran/güçlendiren uygulamalar 'pekiştirme'dir.
Ceza ile pekiştirme arasındaki temel farkın (azaltma/artırma) netleşmesi için.
4
Kavramsal eşleştirme yapma.
İstenmeyen bir uyarıcının ortamdan çıkarılması yoluyla bir davranışın tekrarlanma olasılığının artırılması 'olumsuz pekiştirme' olarak adlandırılır.
Davranış bilimlerindeki teorik tanımla pratik durumun örtüşmesini sağlamak için.

Anahtar Kavram

Edimsel Koşullanma - Olumsuz Pekiştirme ve Ceza Ayrımı
Bu soruyu puanla

Konular

Öğrenme Kuramları

Bu konudan daha fazla soru