Soru

Zorluk: OrtaKapasite Planlaması ve Türleri

Güneş paneli üreten bir fabrikanın üretim hattı, teorik olarak hiçbir duruş ve aksaklık yaşanmadığında yılda 20.00020.000 adet panel üretebilecek şekilde tasarlanmıştır. Ancak fabrika yönetimi; makine bakımları, işçi molaları ve olağan malzeme tedarik gecikmelerini göz önüne alarak ulaşılabilecek maksimum üretim miktarını yılda 16.00016.000 adet olarak belirlemiştir. Yıl sonunda yapılan ölçümlerde, beklenmeyen elektrik kesintileri ve talep yetersizliği gibi nedenlerle fiilen 12.00012.000 adet panel üretildiği saptanmıştır.

Üretim yönetimi standartlarına göre, bu fabrikanın kapasite kullanım oranı (utilization) ve sistem verimliliği (efficiency) değerleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. A
    %75\%75 ve %60\%60
  2. B
    %80\%80 ve %75\%75
  3. %60\%60 ve %75\%75Cevap
  4. D
    %60\%60 ve %80\%80
  5. E
    %75\%75 ve %80\%80

Cevap

Fabrikanın kapasite kullanım oranı %60\%60, sistem verimliliği ise %75\%75'tir.
Kapasite kullanım oranı hesaplanırken gerçekleşen üretim, hiçbir kısıtın olmadığı teorik maksimuma (tasarım kapasitesine) bölünür (12.000/20.000=%6012.000 / 20.000 = \%60). Sistem verimliliği ise gerçekleşen üretimin, olağan kısıtların dikkate alındığı etkili kapasiteye bölünmesiyle elde edilir (12.000/16.000=%7512.000 / 16.000 = \%75). Bu nedenle doğru değerler sırasıyla %60\%60 ve %75\%75'tir.

Adım Adım Çözüm

1
Kapasite türlerinin tanımlanması ve üretim değerlerinin belirlenmesi.
Tasarım kapasitesi = 20.00020.000 adet, Etkili kapasite = 16.00016.000 adet, Gerçekleşen üretim = 12.00012.000 adet.
Hesaplamalarda kullanılacak doğru pay ve paydaları net olarak tespit etmek.
2
Kapasite kullanım oranının (utilization) hesaplanması.
Kapasite Kullanım Oranı = Gerçekleşen Üretim / Tasarım Kapasitesi = 12.000/20.000=0,6012.000 / 20.000 = 0,60 (%,60\%,60).
Tesisin teorik sınırlarına göre ne oranda kullanıldığını bulmak.
3
Sistem verimliliğinin (efficiency) hesaplanması.
Verimlilik = Gerçekleşen Üretim / Etkili Kapasite = 12.000/16.000=0,7512.000 / 16.000 = 0,75 (%,75\%,75).
Gerçekçi kısıtlar altında tesisin ne kadar başarılı üretim yaptığını ölçmek.

Anahtar Kavram

Kapasite Türleri ile Kapasite Kullanım Oranı ve Verimlilik Hesaplaması
Bu soruyu puanla