Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKarar Verme Süreci ve Karar Modelleri

Bir lojistik firmasının operasyon direktörü, teslimat gecikmelerini önlemek amacıyla filoya yeni ticari araçlar katmak için bir karar süreci yürütmektedir.

Karar modelleri bağlamında, bu yöneticinin Herbert Simon tarafından geliştirilen "Kısıtlı Rasyonellik (Bounded Rationality)" modeline uygun davrandığını gösteren durum aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yönetici ve ekibinin sınırlı bilgi işleme kapasitesi nedeniyle tüm seçenekleri taramak yerine, işletmenin asgari standartlarını karşılayan ilk araç modelini seçerek tatminkâr (yeterli) bir karara varmasıCevap
  2. B
    Süreç boyunca eksiksiz bilgiye ulaştığı varsayımıyla, piyasadaki olası tüm alternatifleri geliştirip maliyet-fayda analizi sonucunda en yüksek getiriyi sağlayacak optimum seçeneği bulması
  3. C
    Karar verme sürecinin kuramsal adımlarını izlemeyerek, önce piyasadaki araçların olumlu ve olumsuz yönlerini değerlendirmesi, daha sonra çözülmesi gereken operasyonel problemi tanımlaması
  4. D
    Karar alıcı olarak bilişsel sınırlarının farkında olmakla birlikte, sadece kendi belirlediği kriterler üzerinden hareket ederek ekonomik açıdan kusursuz, rasyonel ve maksimize edici bir karar alması
  5. E
    Çevresel koşulların tamamen durağan ve öngörülebilir olduğunu kabul ederek, elindeki sınırlı bilgilerle her durum için evrensel, tek ve en iyi (best-way) alternatifi uyguladığını düşünmesi

Cevap

Sınırlı kapasite ve zaman nedeniyle tüm seçenekleri incelemek yerine asgari standartları karşılayan ilk seçeneğin kabul edilerek tatminkâr (yeterli) karara varıldığını ifade eden seçenektir.
Kısıtlı rasyonellik (bounded rationality) modeli, yöneticilerin zaman, maliyet ve bilişsel kapasite sınırları nedeniyle tüm alternatifleri ve sonuçlarını bilemeyeceğini savunur. Bu nedenle yöneticiler 'optimum' (en iyi) kararı aramak yerine, belirledikleri asgari standartları karşılayan ilk seçeneği kabul ederek 'tatminkâr' (yeterli) kararı verirler. Yönetici ve ekibinin sınırlı kapasite nedeniyle ilk yeterli seçeneği tercih ettiğini belirten ifade bu modeli kusursuz şekilde açıklamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Herbert Simon'un Kısıtlı Rasyonellik (Bounded Rationality) modelinin temel varsayımlarını hatırlamak.
Bu modele göre insanların bilgi işleme kapasitesi sınırlıdır, zaman ve maliyet kısıtları tam bilgiye ulaşmayı engeller.
Soruda istenen modelin ayırt edici özelliklerini klasik modelden ayırmak için gereklidir.
2
Kısıtlı Rasyonellik ile Rasyonel (Klasik) Karar modelleri arasındaki temel farkı belirlemek.
Klasik model 'optimum' ve 'maksimize edici' kararı ararken; Kısıtlı Rasyonellik modeli 'tatminkâr' (satisficing / yeterli) kararı kabul eder.
Seçeneklerdeki maksimizasyon ve tatminkârlık ifadelerini doğru modelle eşleştirmek için kritik kavram ayrımıdır.
3
Karar verme sürecinin doğru sıralamasını kontrol etmek.
Problemin tanımlanması her zaman alternatiflerin geliştirilmesi ve değerlendirilmesinden önce gelmelidir.
Sürecin aşamalarının yanlış sıralandığı seçenekleri (çeldiricileri) elemek için zorunludur.

Anahtar Kavram

Karar Verme Süreci ve Modelleri (Klasik Rasyonel vs. Kısıtlı Rasyonellik)
Bu soruyu puanla

Konular

Karar Verme Süreci ve Karar Modelleri

Bu konudan daha fazla soru