Examkin

Soru

Zorluk: ZorStok Maliyetleri (Elde Bulundurma, Sipariş, Stoksuzluk)

Elektrikli araç bataryası üreten bir işletme, küresel tedarik zincirinde yaşanan darboğazlar ve hammadde teminindeki belirsizlikler nedeniyle lityum gibi kritik malzemelerin sipariş parti büyüklüklerini (lot hacmini) ve güvenlik stoku seviyelerini stratejik olarak üç katına çıkarma kararı almıştır.

İşletmenin aldığı bu yapısal karar, yıllık toplam stok yönetimi maliyetlerinin alt bileşenlerinde teorik olarak zıt yönlü değişimlere neden olacaktır.

Buna göre, aşağıda verilen maliyet kalemlerinden hangisinin söz konusu politika değişikliği sonucunda işletme için bir "elde bulundurma (taşıma) maliyeti" unsuru olarak yıllık toplamda artış göstermesi beklenmez?

  1. Tedarik partilerinin tesise ulaşmasının ardından gerçekleştirilen lot bazlı laboratuvar analizleri ve kalite kabul testlerinin yıllık toplam gideriCevap
  2. B
    İşletme sermayesinin daha yüksek miktarda stoka tahsis edilmesi nedeniyle vazgeçilen potansiyel yatırım veya mevduat getirisi
  3. C
    Batarya hücrelerinin depoda bekleme süresinin uzamasına bağlı olarak maruz kaldığı teknolojik eskime ve kimyasal ömür kaybı
  4. D
    Genişleyen stok hacmini barındırmak için dışarıdan kiralanan ek antreponun aylık kullanım ve iklimlendirme giderleri
  5. E
    Depolanan hammadde değerinin yükselmesiyle birlikte mevcut muhteviyat sigortası poliçesine yansıtılan ek zeyilname primleri

Cevap

Tedarik partilerinin tesise ulaşmasının ardından gerçekleştirilen lot bazlı laboratuvar analizleri ve kalite kabul testlerinin yıllık toplam gideri
Stok yönetiminde maliyetler temel olarak iki zıt yönlü bileşene ayrılır: Elde bulundurma maliyetleri (ortalama stok arttıkça artan) ve Sipariş maliyetleri (sipariş sayısı arttıkça artan, parti büyüklüğü arttıkça azalan). Parti büyüklüğünün artırılması ortalama stoku yükseltir; dolayısıyla sermaye maliyeti (fırsat maliyeti), eskime, sigorta ve kira gibi elde bulundurma kalemleri artış gösterir. Ancak, lot (parti) bazlı kalite kabul testleri, ürünün sipariş edilip tesise girişi anında katlanılan bir 'Sipariş Maliyeti' kalemidir. Parti büyüklüğü üç katına çıktığında, yıllık sipariş sayısı (parti sayısı) üçte birine düşeceğinden, bu testler için katlanılan yıllık toplam maliyet artmaz, aksine azalır.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki politika değişikliğinin stok parametrelerine etkisini analiz et.
Sipariş parti büyüklüğü (lot hacmi) 3 katına çıkarılmış. Bu durum, ortalama stok seviyesini artırırken, yıllık verilmesi gereken sipariş sayısını (frekansını) 1/3 oranına düşürür.
Yıllık talep sabitken parti büyüklüğü artarsa, aynı ihtiyacı karşılamak için daha az sayıda sipariş vermek yeterli olur.
2
Maliyet türlerini 'elde bulundurma' ve 'sipariş verme' olarak sınıflandır ve yönünü belirle.
Elde bulundurma maliyetleri (fırsat maliyeti, sigorta, depo kirası, eskime vb.) ortalama stokla beraber artarken; sipariş verme maliyetleri (nakliye, gümrükleme, sipariş başı kalite kontrol vb.) sipariş frekansıyla birlikte düşer.
Sipariş (tedarik) maliyetleri, miktar bazlı değil, 'işlem/parti' bazlı gerçekleşir.
3
Seçeneklerdeki maliyet kalemlerini bu kurala göre değerlendir.
Lot bazlı kalite kabul testleri her parti geldiğinde bir kez yapılan sabit bir işlemdir. Bu bir 'Sipariş/Tedarik Maliyeti' unsurudur. Yıllık sipariş sayısı azaldığı için bu kalemin yıllık toplam maliyeti de azalacaktır.
Soruda istenen 'elde bulundurma maliyeti unsuru olmayan ve artış göstermeyen' kalemi bulmaktır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyetlerinin Sınıflandırılması ve Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) Odünleşimi
Bu soruyu puanla

Konular

Stok Maliyetleri (Elde Bulundurma, Sipariş, Stoksuzluk)

Bu konudan daha fazla soru