Examkin

Soru

Zorluk: ZorYöneltme (Yürütme) Fonksiyonu

Bir İl Kültür ve Turizm Müdürü, göreve ilk başladığı dönemde ilçelerdeki birim amirlerinin verilen talimatları yalnızca mevzuatın emretmesi ve olası bir disiplin soruşturmasından çekinmeleri nedeniyle yerine getirdiklerini fark etmiştir. Bu dönemde amirlerin kurumun kültürel vizyonunu benimsemedikleri ve rutin görevleri dışında hiçbir fazladan çaba göstermedikleri görülmüştür. Yöneltme (yürütme) fonksiyonunu daha etkili kılmak isteyen Müdür, yönetim tarzını değiştirmiştir. Mevzuat maddelerini ve yaptırımları öne çıkarmak yerine; geçmişte yürüttüğü büyük çaplı uluslararası kazı projelerindeki akademik birikimini personeliyle paylaşmaya başlamış, onlara ilham veren ve saygı duyulan vizyoner bir rol model hâline gelmiştir. Bir süre sonra birim amirlerinin, Müdür'ün şahsına duydukları hayranlık ve onun mesleki yetkinliğine olan inançlarıyla kurum hedeflerini içselleştirdikleri ve gönüllü olarak ekstra çaba harcadıkları gözlemlenmiştir.

Buna göre, İl Müdürü'nün yöneltme sürecinde başvurduğu güç kaynaklarındaki değişim ve bu değişimin personelde yarattığı örgütsel bağlılık türü aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?

  1. Yasal ve zorlayıcı güç kullanımını geri plana iterek uzmanlık ve karizmatik (referans) gücü öne çıkarmış; personelde devamlılık bağlılığı yerine duygusal bağlılığın gelişmesini sağlamıştır.Cevap
  2. B
    Ödüllendirme gücünü bilgi gücüyle ikame etmiş; personelin normatif bağlılık düzeyini artırarak yöneticilik rollerinden girişimci rolünün etkinliğini kanıtlamıştır.
  3. C
    Emir-komuta yetkisini kurmay yetkiye dönüştürerek yasal gücü pekiştirmiş; bu sayede personelde oluşan devamlılık bağlılığını doğrudan genel iş tatminine çevirmeyi başarmıştır.
  4. D
    Zorlayıcı gücün yerine karizmatik gücü koyarak astların algısal hatalarından olan hale etkisini (halo effect) kendi lehine çevirmiş ve personelde normatif bağlılık yaratmıştır.
  5. E
    Klasik kuramların rasyonel otoritesini sınırlandırıp yalnızca uzmanlık gücüne odaklanmış; personelin örgütten ayrılma maliyetlerini artırarak devamlılık bağlılığını en üst düzeye çıkarmıştır.

Cevap

İl Müdürü'nün mevzuat ve disiplin yaptırımlarını bırakıp bilgi birikimi ve vizyonuyla ilham vermesi, yasal/zorlayıcı güçten uzmanlık/karizmatik güce geçişi; personelin zorunluluktan çıkıp içselleştirerek çalışması ise devamlılık bağlılığından duygusal bağlılığa geçişi ifade etmektedir.
Doğru seçenek, yöneticinin başvurduğu güç türlerindeki değişimi ve astların bağlılık boyutlarındaki dönüşümü eksiksiz ve teorik olarak doğru açıklamaktadır. Yöneticinin mevzuata dayalı yasal gücü ve cezaya dayalı zorlayıcı gücü terk edip; bilgisine dayalı uzmanlık gücünü ve kişiliğine dayalı karizmatik gücü kullanması, personelde cezadan kaçınmaya yönelik olan devamlılık bağlılığının yerini, hedefleri benimsemeye yönelik duygusal bağlılığın almasını sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki eski yönetim tarzının güç kaynaklarını analiz etme.
Mevzuat 'yasal gücü', disiplin soruşturması ise 'zorlayıcı gücü' temsil etmektedir.
Yöneticinin yasal otoritesine ve cezalandırma yetkisine dayanan klasik güç kaynaklarıdır.
2
Senaryodaki yeni yönetim tarzının güç kaynaklarını belirleme.
Akademik birikim 'uzmanlık gücünü', ilham veren saygın bir rol model olmak ise 'karizmatik (referans) gücü' temsil eder.
Bunlar French ve Raven'ın güç tipolojisinde kişisel (makamdan bağımsız) güç kaynaklarıdır.
3
Personeldeki eski ve yeni bağlılık türlerini eşleştirme.
Disiplinden korkarak ve zorunluluktan çalışma 'devamlılık bağlılığı' (sonuçlara katlanmamak için), hedefleri içselleştirip gönüllü çaba gösterme ise 'duygusal bağlılık'tır.
Meyer ve Allen'in örgütsel bağlılık modeline göre personelin örgütte kalma ve çaba gösterme motivasyonunun temelindeki psikolojik durumlar bu kavramlarla açıklanır.

Anahtar Kavram

Yöneltme Sürecinde Güç Kaynakları ve Örgütsel Bağlılık Boyutları
Bu soruyu puanla

Konular

Yöneltme (Yürütme) Fonksiyonu

Bu konudan daha fazla soru