Bir dayanıklı tüketim malları üreticisi, pazardaki yoğun rekabet ve değişen müşteri tercihleri doğrultusunda, pazarlama departmanının talebi üzerine yüksek oranda kişiselleştirilmiş (özel tasarımlı) siparişleri kabul etmeye başlamıştır. Eşzamanlı olarak finansman departmanı, artan sermaye maliyetlerini dengelemek ve nakit dönüşüm süresini kısaltmak amacıyla stok devir hızını iki katına çıkarma (stok seviyelerini yarıya indirme) hedefini zorunlu kılmıştır.
Bu yeni stratejik yönelim sonucunda, üretim fonksiyonunun diğer işletme fonksiyonlarıyla girdiği etkileşim bağlamında, işletmenin operasyonel süreçlerinde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi en yüksek olasılıktır?
- Üretim partilerinin küçülmesine bağlı olarak hazırlık (setup) sürelerinin toplam çalışma süresi içindeki payının artması ve daralan hammadde tampon stokları nedeniyle malzeme yokluğuna bağlı planlanmamış hat duruşlarının sıklaşması.Cevap
- BPazarlama departmanının esneklik ve çeşitlilik talebinin, üretim sistemini zorunlu olarak sürekli (akış tipi) üretime yöneltmesi ve bu sayede ölçek ekonomilerinden faydalanılarak finansmanın nakit hedeflerinin tutturulması.
- CDeğişken talebi karşılamak için talebi izleme (chase) stratejisinin benimsenmesiyle, işgücü seviyesinin yıl boyunca sabit tutulması sağlanarak işe alma ve çıkarma maliyetlerinin minimize edilmesi.
- DFinansman departmanının düşük stok baskısının elde bulundurma maliyetlerini sıfırlarken, hammadde tedarikinde sipariş maliyetlerini düşürmek amacıyla büyük partiler halinde sipariş verilmesini teşvik etmesi.
- EKişiselleştirilmiş siparişlerin yarattığı çeşitlilik ihtiyacının üretim hattında yüksek standardizasyon sağlaması, böylece sistemin hem kaynak kullanım verimliliğini hem de amaca ulaşma etkinliğini eşzamanlı olarak maksimize etmesi.
Cevap
Pazarlamanın kişiselleştirme talebi üretim partilerini küçültüp hazırlık sürelerini artırırken, finansmanın düşük stok politikası hammadde tamponlarını ortadan kaldıracağından üretimde duruşların ve kapasite kayıplarının yaşanmasıdır.
Pazarlama departmanının özel sipariş talepleri, üretimde parti hacimlerinin küçülmesine ve makinelerde daha sık hazırlık (setup) yapılmasına neden olur. Bu durum, toplam mesai içindeki fiili üretim süresini azaltarak kapasite kullanımını düşürür. Eşzamanlı olarak finansman departmanının dayattığı düşük stok politikası, üretim hattındaki güvenlik (tampon) stoklarını eritir. Tedarik zincirindeki en ufak bir gecikme, hammadde yokluğu nedeniyle üretimin tamamen durmasına yol açar. Bu nedenle, iki departmanın çelişen talepleri üretimde doğrudan kapasite kayıpları ve duruşlar şeklinde kendini gösterir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İşletme fonksiyonları arası stratejik ödünleşme (trade-off) ve üretim sistemi dinamikleri.