Büyük ölçekli bir petrokimya tesisi, bakım-onarım faaliyetlerinde kullandığı malzemelerin stok yönetimini optimize etmek amacıyla kapsamlı bir analize gitmiştir. Bu kapsamda, birim maliyeti çok yüksek, temini zor olan ve tesisin duruşunu doğrudan etkileyebilecek özel alaşımlı vanalar (A grubu) için "Sürekli Gözden Geçirme (Q)" sisteminin kullanılmasına; birim maliyeti düşük ve aynı tedarikçiden toplu olarak alınabilen standart sızdırmazlık contaları (C grubu) için ise "Periyodik Gözden Geçirme (P)" sistemine geçilmesine karar verilmiştir.
Söz konusu stratejik tercihin temelindeki stok kontrol dinamiği, korunma aralığı (risk süresi) ve maliyet optimizasyonu ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu uygulamanın gerekçesini en doğru şekilde açıklamaktadır?
- Q sisteminde stoksuz kalma riski yalnızca tedarik süresi boyunca geçerlidir ve bu durum A grubu için daha düşük emniyet stoku gerektirir; P sisteminde ise risk süresi gözden geçirme aralığı ile tedarik süresinin toplamıdır ve C grubunun yüksek emniyet stoku maliyeti, düşük birim fiyatı nedeniyle tolere edilebilir.Cevap
- BC grubu standart contalar üretime doğrudan bağlı talep yapısına sahip olduğu için P sistemiyle kontrol edilirken; A grubu vanalar bağımsız talep özelliği gösterdiğinden Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP) mantığıyla çalışan Q sistemine entegre edilmiştir.
- CP sisteminde her gözden geçirme döneminde sabit miktarda sipariş verilerek elde bulundurma maliyetleri asgariye indirilirken; Q sisteminde sipariş miktarı ihtiyaca göre sürekli değiştiği için yüksek maliyetli A grubu malzemelerin sipariş maliyetleri optimize edilir.
- DQ sisteminde yeniden sipariş noktasına (ROP) gelindiğinde, tedarik süresinin (L) yanı sıra gözden geçirme periyodu (P) da formüle dahil edilerek yüksek bir emniyet stoku hesaplanır ki bu durum A grubu vanaların stoksuz kalma riskini sıfırlar.
- EP sisteminde envanter seviyesi anlık olarak izlenip stok seviyesi belirli bir hedefe düştüğünde sipariş verildiğinden yönetimsel çaba fazladır; Q sisteminde ise belirli ve sabit zaman aralıklarında kontrol yapıldığı için A grubu ürünlerde personel zamanından tasarruf sağlanır.