Soru

Zorluk: OrtaStok Maliyetleri (Elde Bulundurma, Sipariş, Stoksuzluk)

Bir beyaz eşya üreticisi, montaj hattında kullandığı kompresörleri daha önce dışarıdaki bir tedarikçiden satın almaktaydı. Bu süreçte firma; pazar araştırması, sözleşme hazırlığı, evrak takibi ve nakliye gibi işlemler için her sipariş partisinde belirli sabit idari giderlere katlanmaktaydı. Alınan stratejik bir kararla, bu kompresörlerin işletmenin kendi tesislerinde üretilmesine başlanmıştır. Kendi üretimine geçilmesiyle birlikte eskiden katlanılan satın alma giderleri ortadan kalkmış, ancak üretim hatlarının ilgili kompresör modelini üretecek duruma getirilmesi için gereken duruşlar, makine kalibrasyonları ve kalıp değişimleri nedeniyle yeni tür sabit giderler ortaya çıkmıştır.

Üretim ve stok yönetimi terminolojisine göre, dış tedarik sürecinde katlanılan sipariş verme maliyetlerinin işletme içi üretim durumundaki kavramsal karşılığı olan bu yeni maliyet kalemi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hazırlık (Setup) maliyetiCevap
  2. B
    Elde bulundurma maliyeti
  3. C
    Stoksuzluk maliyeti
  4. D
    İç başarısızlık maliyeti
  5. E
    Sermayenin fırsat maliyeti

Cevap

Dış tedarik sürecindeki sipariş verme maliyetlerinin, işletme içi üretimdeki tam kavramsal karşılığı Hazırlık (Setup) maliyetidir.
İşletmeler ihtiyaç duydukları malzemeleri dışarıdan satın aldıklarında nakliye, gümrükleme, evrak takibi gibi 'sipariş verme maliyeti' unsurlarına katlanırlar. Eğer malzemeyi kendi bünyelerinde üretmeye karar verirlerse (iç üretim), sipariş maliyeti ortadan kalkar ve bunun yerini her üretim partisine başlarken makinelerin ayarlanması, kalıpların değiştirilmesi ve hattın hazır hale getirilmesi için harcanan zaman ve emeği ifade eden 'hazırlık (setup) maliyeti' alır. Bu nedenle dış tedarikteki sipariş maliyetinin işletme içi karşılığı doğrudan hazırlık maliyetidir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryoda işletmenin dış tedarikten (satın alma) iç üretime geçiş kararı analiz edilir.
Eski süreçteki sözleşme, nakliye ve gümrükleme gibi faaliyetlerden doğan maliyetlerin 'sipariş verme maliyeti' olduğu belirlenir.
Maliyet türlerinin doğru eşleştirilebilmesi için önceki durumun kavramsal adının netleştirilmesi gerekir.
2
Kendi üretimine geçildiğinde bu idari giderlerin yerini alan fiziksel üretim öncesi giderler (kalibrasyon, kalıp değişimi, tezgah ayarları) incelenir.
Üretim partisine başlamadan önce sistemi üretime hazır hale getirmek için katlanılan bu tür maliyetlerin 'hazırlık (setup) maliyeti' olduğu tespit edilir.
Her iki modelde de partinin başlangıcında katlanılan bu maliyetler formüllerde (ESM ve EÜM) benzer matematiksel işleve sahiptir.
3
Sipariş verme maliyetinin işletme içi üretim modelindeki doğrudan karşılığının bulunması istenir.
Doğru maliyet türünün Hazırlık (Setup) maliyeti olduğu sonucuna ulaşılır.
Stok yönetimi teorisinde satın alma modellerindeki sipariş maliyeti, üretim modellerinde hazırlık maliyeti ile ikame edilir.

Anahtar Kavram

Stok Yönetiminde Dış Tedarik ve İç Üretim Maliyet İlişkisi (Sipariş vs. Hazırlık)
Bu soruyu puanla