Soru

Zorluk: KolaySermaye Rasyonlaması (Kısıtlı Sermaye Durumu)

Zeta Teknoloji A.Ş., kapasite artırımı amacıyla planladığı yatırımlar için 100.000.000 TL100.000.000 \text{ TL} tutarında kesin bir bütçe tavanı (sermaye rasyonlaması) belirlemiştir. İşletmenin finansman departmanı, tamamı birbirinden bağımsız ve kısmi olarak uygulanamayan (bölünebilir olmayan) dört farklı yatırım projesini incelemiştir:

Projeİlk Yatırım TutarıNet Bugünkü Değer
X Projesi60.000.000 TL60.000.000 \text{ TL}30.000.000 TL30.000.000 \text{ TL}
Y Projesi40.000.000 TL40.000.000 \text{ TL}15.000.000 TL15.000.000 \text{ TL}
Z Projesi50.000.000 TL50.000.000 \text{ TL}24.000.000 TL24.000.000 \text{ TL}
W Projesi50.000.000 TL50.000.000 \text{ TL}24.000.000 TL24.000.000 \text{ TL}

Firma değerini maksimize etmeyi amaçlayan bu işletmenin, bütçe kısıtını dikkate alarak hangi proje veya proje kombinasyonunu seçmesi en uygundur?

  1. A
    X ve Y projeleri
  2. Z ve W projeleriCevap
  3. C
    X ve Z projeleri
  4. D
    Y ve Z projeleri
  5. E
    Sadece X projesi

Cevap

İşletme, belirlenen bütçe sınırı içinde toplam Net Bugünkü Değeri en yüksek olan proje kombinasyonunu seçmelidir. Bu şartı en iyi sağlayan grup Z ve W projeleridir.
Sermaye rasyonlaması durumunda karar kuralı, sınırlı fonlarla yaratılacak toplam değeri (NBD) maksimize etmektir. Olası kombinasyonlar incelendiğinde; X ve Y projeleri toplam yatırım bütçesinin tamamını (100.000.000 TL100.000.000 \text{ TL}) kullanarak işletmeye 45.000.000 TL45.000.000 \text{ TL} NBD yaratır. Ancak Z ve W projeleri bir araya getirildiğinde aynı bütçe (100.000.000 TL100.000.000 \text{ TL}) ile toplam 48.000.000 TL48.000.000 \text{ TL} NBD sağlamaktadır. Bütçeyi aşan kombinasyonlar (örneğin X ve Z) fon yetersizliğinden dolayı zaten uygulanamaz. Bu nedenle firma değerini en çok artıran ve bütçe kısıtını ihlal etmeyen seçenek Z ve W projelerinin birlikte uygulanmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe tavanı olan 100.000.000 TL100.000.000 \text{ TL}'yi aşmayan olası proje kombinasyonlarını belirlemek.
Uygun kombinasyonlar: Sadece X (60 mn60 \text{ mn}), X+Y (100 mn100 \text{ mn}), Z+W (100 mn100 \text{ mn}), Y+Z (90 mn90 \text{ mn}) vb. X+Z gibi kombinasyonlar 110 mn110 \text{ mn} yatırım gerektirdiği için elenir.
Sermaye rasyonlamasında temel kural, başlangıç yatırım bütçesinin kesinlikle aşılmamasıdır.
2
Bütçeyi aşmayan geçerli kombinasyonların toplam Net Bugünkü Değerlerini (NBD) hesaplamak.
X ve Y = 30+15=45.000.000 TL30 + 15 = 45.000.000 \text{ TL}, Z ve W = 24+24=48.000.000 TL24 + 24 = 48.000.000 \text{ TL}.
Amacımız firmanın piyasa değerini maksimize etmek olduğu için en yüksek NBD toplamını bulmalıyız.
3
En yüksek toplam NBD'yi sunan kombinasyonu seçmek.
En yüksek NBD toplamı 48.000.000 TL48.000.000 \text{ TL} ile Z ve W projelerindedir.
Z ve W projeleri bir arada bütçeyi tam ve en verimli şekilde kullanarak firma değerini en çok artıran seçenektir.

Anahtar Kavram

Sermaye rasyonlaması altında birbirini dışlamayan (bağımsız) ve bölünebilir olmayan projelerin seçimi, kısıtlı bütçe dahilinde işletmeye en yüksek toplam Net Bugünkü Değeri (NBD) kazandıracak tam kombinasyonun bulunmasına dayanır.
Bu soruyu puanla