Soru

Zorluk: OrtaStok Maliyetleri (Elde Bulundurma, Sipariş, Stoksuzluk)

Ulusal çapta faaliyet gösteren bir perakende işletmesinin stok yönetimi performans değerlendirmesinde, toplam maliyetleri artıran şu üç temel sorun tespit edilmiştir:

I. Depolarda bekletilen elektronik ürünlerin yeni modellerinin piyasaya sürülmesiyle birlikte mevcut ürünlerin demode olması ve değer kaybetmesi
II. Tedarikçilere geçilen yeni satın alma talepleri için katlanılan kırtasiye işlemleri, haberleşme giderleri ve gelen partilerin kalite kontrol muayene harcamaları
III. Kampanyalı bir ürünün tükenmesi nedeniyle eli boş dönen müşterilerin mağazaya olan güvenini yitirmesi ve rakip firmalara yönelmesi

Bu durumların ifade ettiği stok maliyeti türleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

  1. Elde bulundurma – Sipariş verme – StoksuzlukCevap
  2. B
    Stoksuzluk – Elde bulundurma – Sipariş verme
  3. C
    Elde bulundurma – Stoksuzluk – Sipariş verme
  4. D
    Sipariş verme – Satın alma – Stoksuzluk
  5. E
    Sipariş verme – Elde bulundurma – Stoksuzluk

Cevap

Verilen üç durum sırasıyla elde bulundurma, sipariş verme ve stoksuzluk maliyetlerini ifade etmektedir.
Stok yönetiminde katlanılan üç temel maliyet unsuru vardır. Ürünlerin beklerken değer kaybetmesi 'elde bulundurma', tedarik işlemleri sırasındaki haberleşme ve muayene harcamaları 'sipariş verme', talebin karşılanamaması yüzünden yaşanan müşteri ve şerefiye kaybı ise 'stoksuzluk' maliyeti olarak tanımlanır. Sıralama bu tanımlara birebir uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
I numaralı durumun analiz edilmesi.
Ürünlerin depoda beklerken demode olması (modası geçme) tespit edilir.
Elde bulundurma maliyetleri; sermayenin fırsat maliyeti, depo kirası, sigorta, vergi ve ürünlerin depoda beklerken fiziksel/teknolojik değer kaybına (modası geçme) uğraması gibi unsurları içerir.
2
II numaralı durumun analiz edilmesi.
Kırtasiye, haberleşme ve kalite kontrol harcamalarının sipariş süreciyle ilgili olduğu belirlenir.
Sipariş verme (veya hazırlık) maliyetleri, stok tedarik sürecinin yürütülmesi için katlanılan sabit nitelikli idari harcamalardır.
3
III numaralı durumun analiz edilmesi.
Müşteri kaybı ve şerefiye azalmasının ürünün rafta bulunmamasından kaynaklandığı görülür.
Stoksuzluk maliyetleri, müşteri talebinin zamanında karşılanamaması durumunda ortaya çıkan kaçan satışlar, itibar zedelenmesi ve üretim duruşları gibi maliyetlerdir.

Anahtar Kavram

Stok Maliyeti Türleri
Bu soruyu puanla